anfhoneus pu»defer»nibus

atich|

p puo.quiimexor»

inslem;uosuinexpor8, quiimul»ans, quiontes H^|TUUMere»1 Ingurimunt,miisTtey caul o^er irn, inmh—

ſnlſ|

nt^]

nosoft

y inn(0%

er}

s abMa^

AD Henzuuivu, Lisgg PRIM VS.; 3

in vidiam, in contemtiouem adducemus. In odium rapiemus,fi quod corum fpurc?, iuperbè, perfiiosè, erudeliter,con.fidenter, malitiose. flagitiosé faGum proferemus. In in-eidiam trakemus, fi vim, fi potentfam fa&ionem divitias,incontinentiam, nobilitatem, clientelas, r. hofpitium,fodalitatem, atfinitates adverfatiorum proferemus,& hisadjumentis magis, 2 quàm veritate eos confidere aperie-mus. In contemtionem adducemus, fi inertiam, ignaviam,defidiam, luxuriam eorum proferemus. Abauditorumperfona benevolentia colligerur, fi reseorum fortiter, fà

pienter, manfuer®, magnifice judicatas proferemus:& fi,quz de iis exitimatio, quæ judicii er ſpectatio(it aperie

mus, A rebus ipfis benevolum efficiemus auditorem, fi

noftram caufam laudando extollemus ad verſariorum per

congemtionem deprimemus.(o) 3 Deinceps de infinuatione aperiundum e(t. Tria funt tempora, quibus princi-pio uti non poffumus: quz diligenter funt confideranda:aut cüm zurpem caufam habemus, hoc eft, chm ipfares ani-raumauditorisà nobis alienat: aut cum animus audito-ris perſua ſus videtur eff ab iis, qui anté contrà dixerunt:aut cum defeffus e(t cosaudiendo qui ante dixerunt, Sicaufaturpitudinem habebit, exorditi poterimus his rationibus: rem, non Jominem: aut hominem; 4 non rem, ſpe-&arioportere: non placere nobis ipfis, qu facta dicantur ab adverfais,& effe indigna, aut nefaria. Deindecum diu rem auxerimus, nihil fimileà nobis factum often.demus; aut aliquorum judicium de fimili caufa, aut decadem, aut de minore, aut de majore profereraus, Deindead noftram caufam pedetentim accedemus,& ſimilitudinem conferemus, Item ſi negabimus, nos de adverfariis,$ aut dealiqua re di&turos,& tamen occulte dicemus in-terjectione verborum. Si perſua ſus auditor fuerit, id eſt ſioratio adverſariorũ auditoribus fidem fecerit: neque enimnou facile fcire poterimus, quoniam non fumus neſcii,quibus rebus fide: ers foleat.) ergo fi fidem factam putabi.mus. his nos rebus inſinuabimus ad cauſam: de eo quod

Adverfarii rmißrmuxy fibi adjumentum putaverunr, pri-

mim nos di&utos pollicebimur: aut ab adverfarii dictoexordiemur,& ab eo maxime, quod ille nuperrime dixe-

Sit: autdubitatione utemut, quidipotiſſimùm dicamus, autcuĩ loco primiintefpondeamus cum admitatione. Si defeſſierunt audiendo: ab aliqua re, quz rifam movere poffit, ex

ordismur, ab apologo, à fabula veriſimili, imitatione, de-

pravatione, inverſione, ambiguo, fufpicione ,irrifione,ftultitia, ex(uperatione, 6 collatione, abje&ione, adje-&ione,litterarae mutatione: praterea ex(pectatione.fimi-Iítudine, novitate, hiftoria, verfa: autabalicujus 7 inter-pellatione, autarrifione,& fi promiferimus, aliter, ac pa.rati fuerimus, nos effe dicturos: nos non eodem modo, utcetetifoleant, verba facturos: quid alii ſoleant, quid nosfa&uri(imus, breviter exponemus. Inter infinuationem,& principium hoc intereſt, quàd principium hujufmodidebet effe ut ftatim s apertis rationibus, quibus præſcrigfimus; aut benevolum, aut attentum, aut docilem facia-mus auditorem.at inffuario huiusmodi debet eſſe ut occal-£& per diffimulationem, eadem illa omnia conficiamus, utad eandem commoditatem in dicendo pervenire poſſimus.

Hofpitium, fodalitatems Cc. Arbitratus Gulielmius corrigen-

dum heſpitic fodalitater. s2. Quam veriute ert confdere.] Sie Pal. ſec. quart. fextus item3. Deinceps de infnsatione aperiundam eftaperiundum eft.:(4. Non rem ſpettäri6 oportere.] Indicat& mins reſtare in Bru-erſpeckare; quod& mihi repertum in Pal. pr. ec. quarto, ſex-

Pal quartus non haber,

to.

5. Aut de aliqua ve ditlurer-] Nactenus impreſſi inter fe ctum habe-ant, re eorum di ct. perperam.& Collationes abjeslione, adjettione literarum] Rt. fic editio Roberti

Verùm hz tresutilitates tametfi in tota oratiorie funt compárandz, hoc eft,ut auditores fefe perpetuó nobis attentos;docileis, benivolos praebeant: tamen id per exordium caue:fx'maximé comparandum eft, Nunc, ne quando vitiofoexordio utamur, qua vitia vitanda fant, docebo, Inexor-

verborum confuüetudo, ut non apparata oratio effe videa-tur, Vitiofum exordium eft, quod in plureis caufas po-

| dienda caufa fervandum ett ut lenis fit ſermo,& uſitata

|

teft aceomodari, quod vulgare dicitur, item vitiofum eft,quo nihilo minus adverfarius poteft uti, quod communeappellatur. item illud, quo leviter commutato adverfariuspoterit uti ex contrario, item vitiofum eft, quod nimibraappatatis verbis compofitum eft, aut nimis longum eft.& quod non exipfa caufa natum videtur,( quod ſeparatunn

cohzzeat cum narratione;& quod neque benevolum; ne-quedocilem, neque attentum facit auditorem.(p) Deexordio fatis di&um eft: deinceps ad narrationem tran-feamus, NARRATIONVM tria ſunt genera, Unum,|quoexponimus rem geftam,& unumquodque trahimus; ad utılıtatem noftram, vincendi caufa: quod pertinetadeas caufas, de quibus judicium futurum eſt. Alterum ge-nusnarrationis eft, quod intercurrit nonnunquam aut fi-dei, aut criminationis, aut tranfitionis, aut alicujusappa-rationis, vel laudationiscaufa. Tertium genus eſt id, quodAcaufa civili remorum eſt: in quo tamen exerceri conve-nit, que commodiüs illas fuperiores narrationes in caufisrractare poffimus, Ejusnarrationis duo fant genera: unum,quod in negotiis: alterum, quod in perfonis pofitum e£.Id quod in negotiorum expofitione pofitum eft, treis ka-bet parteis, fabulam, hiftoriam, argumentum. Fabula eft,quz neque veras, neque verifimileis continet res, ut hequz tragoediis traditz ſunt. Hifferia, eft res gefta, fi abzttatis no firz memoria remota, jArgumentum, eſt ficta res,quz tamen fieri potuir, velut argumenta comoediarum,Illud genns nazrstionis, quod in perfonis pofitum eft, de-bet habete fermonis feſtivita tem, animorum diffimilitudi-nem, gravitatem, lenitatem, fpem, metum ,fufpicionem,defiderium, 10 diſſimulationem, errorem, mife1icox-diam, rerum varietates, fortunz commutationem. infpe-ratum incommodum, ſubitam laetitiam, jucundum exi»tüm rerum, Verhm hzc in exercesdo tranfigentur, illud-quod ad veritatem pertinet, quomodo tractari conveniat,aperiemus,(4) Treis convenit reshabere natrationens,utbrevis,ut dilucida, ut verifimilis fit: quz quoniam fiesoportere fcimus, quemadmodum faciamus, cognofcen-dum eſt. Rem breviter narrare poterimus, fi inde inct-piemus narrare, unde necefle erit,& finon 11 ab.ultimo| initio repetere volemus:& fi ſummatim, non particula-tim narrabimus:& ſi non ad extremum, fed ufque co,| quo opus erit, proſequemur:& fi tranfitionibusnullis u-temur,& fi non deerrabimus ab eo, quod coepetimus ex-ponere,& fi exitus rerum ita exponemus ut ante quoquequz facta funt, ſciri poffint; tametfi nos reticuetimus|Quod genus, ſi dicam, me er Provincia rediiffe, profectumquoque in provinciam intelligatur, Etomnino non mo-do id, quod obeſt: fed etiam id, quod neque obeſt, nequeadiu-

| vocatur, in quo etiam trantlatum i cluditur) 9 ut proprie

— r—————m

Stephani,& interpres antiquus Palat. qui etiam explicat eclfoc ation,| Xambinus interponirter voculam At, qua in nullo mf. Poffetetiamlegi colle£iene cum Bruil.& Fabr.7. luterpeilazicne aut arvifione.| Lambinus irri ſicne, male,8. Apertis vationibus, quibus preferipfmus.'] Pall. noftri,& alii, guaepraſcripſimuus. Gulielmius monuit abeffe Fabr.apertz, ac probat.Qo» Urpropris cohareat.] Revocavi veterem fcripturam à Lambino fæ-dé ejectam.10. Diffimulationems mifericordiam.] Interſerunt recentiores: erreres-J fed male, J:..i II. Ab ultimo initis vépettre.| Habuerim vocabulum Sigi pro gloffa-| toris emblemate.- t2 1. Infidiag