Buch 
M. Tullii Ciceronis Opera Omnia / Cum selectissimis Iani Gruteri & Variorum notis, Ac Indice locupletißimo, accurante Cornelio Schrevelio. Ad exemplar editionis Elzevirianae. Accedunt novae huic Editioni Dion. Gothofredi argumenta
JPEG-Download
 

De Orricır25 Lis

ace ſſitus injurià: deinde utcommunibusuratur pro com-munibus, privatis ut fuis, Sunt autem privata nulla, na-tura; fed aut veteri occupatione,ut qui quondam in vacuavenerunt: 1 aut victoria, ut qui bello potiti funt, z aut le-ge, pactione, conditione ‚forte, ex quo fit, ut ager Arpinas,Arpinatum dicatur: Tufculanus, Tufculanorum, Simi

lisque eft privatarum poſſe ſſ onum deícriptio.ex quo, quiafuum cujusque fit: eorum, quæ natura faerant communia,guod cuique obtigit, id quisque teneat. 3 é quo fi quis fibiappetet; violabit jus bumanz focictatis. Sed quoniam,(ut praclare fcriptum eft à Platone) Pan nobms folum nassfunus, ortusque nꝑſtrs, 4. partera patria urmdicas partem amu:atque ,( ut placet Stoicis) qua in terris gignuntur, adufum hominum omnia etearihomines autem hominumcaufa eſſe generatos, s ut ipfi inter ſe, aliis alii prodeſſepoffent: in hoc naturam debemus ducem fequi,& com

munis utilitates in medium afferre, d inutatione officio-rum, dando, accipiendo; tum artibus rum Opera, tam fa-cultatibus devincire hominum inter homines focietatem.Fu R DAMEN Tu elt autemjut&iuix fides:ideft, dido-rum, conventorumique confantia,& veritas, ex quo.quamquam hoc videbitur fortaffz cuipiam durius, tamenaudeasmus imitari Stoicos, qui ftadioseexquirunt, undeveiba fint ducta; credamusque quia fat, qued. ditlum eſt,appellatam fidera, Sed 1N ıvsrırıaE genera duo funt:unum eorum, quiinferunt; alterum eorum. qui ab iis,quibus in fertur, fi poflint, non propulſant injuria m. Namqui IR I YSTS imꝑetum in quempiam facit, aut ra, autaliqua perturbatione incitatus, 7 is quali manus afferre vi-detuz focio. qui autem non defendit, nec obſiſtit, ſi poteft,injuri£ ,tam cft in vitio, quàm fi parenteis, autpatriam,aut fociosdeíerat.- Atquc illz quidem injuriz, que no-cendi caufa de induftria inféruntur ſæpe à metu 8 prófici-fcuntur; cum is, quinocere alteri cogitat, 9 timet,ne,nifiid fecetit ,ipfe aliquoafficiatur incommodo. Maximamautem partem ad injuriam faciendam 10 aggrediuntur, uta di piſcantur ea, qua cencupiverunt: in quo vitio latiſſimèparet avaritia. Expetuntar autem divitiz cum ad uſusvitz neceffarios tum ad perfruendas voluptates, In qui-bus autem major eft animus, in iis pecuniz cupiditas ſpe-

E. Ant victoria, ut qui belIo petiti funs.) Victoria ait fieri communi-bus privata. nam quibus belli impetu po:imur, ea vi& jure victoriapofsidemus. Eftezgo heic, belle potiri, in bello oecupare,& nobis vñn-dicare: neque neceffe, feurentize explicandz caufa locum inregrumper vertere cum Lambino; invitis præſertim libris omnibus»quos egoautalii viderint. Gulielmius. ö 4

2. Aut lege, pacticue, conduione, ferte.) Pulcréifthaec explicat Turne-buslib.xXxxvrIL. cap 39. at Nannius iib. x. Mfcelianeorum producitvetaſta exemplaria, ubi inter reliquos modos cenſuet udo; fic: aus legesdius confuesudine, aut pactiene. i

3. E quo fi quss fibi appetet.) Vulgati ‚ex que fi quis fibi plus appetes. fedillud plus; aberat Pal. fec. M.& F. interpretandumqae» 2 que. eo vide-Jicet quod quifque rener. quod& Langio dicitur placuiffe.

4 Partem patria vindicat,partem amiet.) Libros ſeriptes fecutus fum;qui ad unam omnes illa, partem parete(qnod illi infarſere, qui Plato-305 verbis atterdu nt non haben t. Gulielm.

. Vi ip ines fe, aliis alii predeffe pelſent.) Ita concinnius Pall. M. F.V. D. E. Vulg e alius alit; minus bene.

6. Musatione cfficioram.) Mutateoificia, honefl& dicitur, non itemwut uari. Lectius ergo; uc in omm bus meis eſt»maiaiione, quam mutka-dione, Lambini in vento. Gui elm. i

7. Is quaf manus adferre videsu forie.) Vulgo» vielenter adferve y. fedvocem inculcatam ınduxi, auctoribus membranis Palatinis, item fideM.F. V. D. E. inirorque Suffridum noftrum teftari eam d Ctionem,re-pertam in omnibus tam mff, quàm excufis. habet eam liber excufusMogunri£ Cio CCCCLXV. fcd qui editus Romæ CCCCLV:It, nul-Jum exhibet vocabuli lius veſtigium.

S. Profrcifceutur s cum sec.) Hand fecus Pall. M. E. V. D.& Falvia-nus; non ut nuperé vulgari, ut cum. nam ne poſteriores quidem edd.verbulem id praeferant.

9. Timet nes nifi id fecerits Cre.) Auribus longe fuavius Palatinus pr.aime: ne. fr id nen feceris.

10. Aggred unf ur, ut adipifcantur.] Autiquitus cufi verbo amplinsager. nonnulli, ut adip, fed ejus nihil comparet in Pal. altern tro, in M.F.

||||||||||||||||||

|||

||||||||

I. 1267

ftat ad opes& ad gratificandi facultatem: ut nuper M.Craflus negabat, ullanm fats magnarm pesunfama effe ei. usän rep. princeps vellet effeg y X y eujus. frullibus exercitum alere nonpelt 12 Pelectant etiam magnifici apparatus, vit aq; cul-tus cum elegantia,& copia: qnibus rebus effectum eff,13 ut infinita pecuniz cupiditas eſſet. Nec vero rei familia-ris amplificatio, nemini nocens, vituperanda: fed fugien-da femperinjuria eft, Maxime antem adducuntur pleri-que, ut eos juſtitiæ capiat obliviocüm in imperiorum, h-nomm, gloriæ cupiditateminciderunt, Quod enim apudEnnium,.Nulla fantta ſocbetas, nec fides regni«fi::idlatiüs patet. nam, quidquid ejusmodi eft, in quo nonpoffint plures excellere ‚in eo fit plerumque tanta conten-tio,ut difficillimum ſit, ſanctam fervare focietatem, 13 De-clatavit id modo temerita s C. Qæfaris, qui omnia ju ra di vi-na ai; humana pervertit, 15 propter eum, quem fibi ipfeopinionis errore finxerat, principatum. Eftautem in hocgenere moleitum, quod in maximis animis,(plendidiffi-misque ingeniis plerumque exfitunt honoris» ippperiispotentiz, glorig cupiditates. quo magis cavendumieit, nequid in eo genere peccetur. Sed in omni ininftitia per-multum inrereft, utrüm perturbarioye aliqua animi. quz ple-rumque brevis eſt& ad iempus, 16 an confüitó.& co»gitato fiat injuria. Leviora enim ſunt, quæ repentino ali-quo moru accidunt, quán! ea. quz meditata,& Praparatainferuntur. Ac de inferenda quidem injuria fatis dictume&. Prætermittendæ autem defeufionis, deferendique of-ficii plures folent effecaufz. Nam, aut Zu/micitia: aut la-borem, aut fumtus fafcipere nolunt: autetiam negligen-tia, pigritia, inertia; aut /nis ſtudiis quibusdam, Occupa«tionibusve fic impediuntur, ut eos, quos tutari debeant,deſertos effe patiantur. 17 Itaque videndum eſt, ne non fatis fit id, quod apud Platonem eft in philofophos dictum:18 qued in veri inveftigatione verfentur, quodque eapleriq; vehementer expetunt, de quibus inter fs difolent, contemnant, ro& pro nihilo ducant,ſtos eſſe. 2o Nam alterum juftitiz genus aſſequuntur infe-renda ne cui noceant injuria: in aſterum incidunt, Di.ſeendi enim ftudio impediti, quos tueri debent, deferunt.Mmmm s Itaque

H*

‚quegladiariPropterea ju-

,Xi ſetiptaram olim cuſo-

V. D. E ideoque etiam delendum exiſtimabat Gulielm.XI. Cujus fenilipus exevcitum alere.) Reda

ram codicum: recentiores enims qui fuz frugi, 2& Langii& Gulielmii,& Palat. J öI2. Delectant etiam magnifici apparatus. S o i;M. E.& primæ. ö J K13 Ve iufen id pecunia cupiditas e[fet.) Blanditur mfardieníe Semplar, in quo non habetur4. Declaravit id midà temeritas Cefar.edd. prifca, tempeſtas; placer Ma nutis,quit.15. Prepier eum, quem fibi ipfe.que tequiritur.16, Au confnlrb c eegitath fat injuria,] M.F. D V.& PallSic Horatius /zecgitare malum y& ita mox medisaia Galielm.17. Iaquevideudum eil, ne nen ſatis cee. Faru m affecugus& heic viverbi Lamb itaque reponit verendum ef; m

r r reclamantibus, ut ipſe* i i n B üs;ut ipfemet ad-cis, libris omnibus:& re& reclamantıbus. videre, valer conſicerare

& ſecum cogitare Lælio: qim rectè faciam, viderint fapientes. Ad Atti-cum. Sed videndumf ne di flyatli adverfarizs parer effe nan pe mus. Hoebro non longe infra: Quapropter& bac videnda funt,&r pecunia fu ien-da e pidit as ita enim melror s noræ libri, Gul iel, s

18. Quod in veri invefligatione.) Iterum Pal.p. item E.& D, vefiigas

4icaey ut fopra.19 Etpronihilo ducans.] Palat. fec. M E. B. V.anni* Vt putent, quod malit Gulielmius, ut Telis; Honeres permulti funt qui pro mbito pusent Pal.Faußi, ſtant pro altero.20. Nam alterum ſaſt ria genus affequuntur, inſerenda no cui moceant in-

K Pali.& V. D. vulgati nam dam alserum, C. habet, in nen

21. In alter um incidunt,impingere. Gulielm.

mihi admodum Er-VOX pecuni.

£5) Sie mſſ. omnes fere, cercarepertum etiam in mſſ. ut in-

] Dictio poſtrema non eft in Pal pr. ne-

cegiratas

editioque Romansrentianum. Sic Læ-Pr.& editio princeps

] Imeidere, viderut effe hoc loco offendere,