4 PROLEGOMENA.
„ scriptos tradere? imo nec Apostolicis temporibus, in Exemplarium descripti-„ one procul dubio summe curiosis: sed omnino scribis posterioribus quibusdam,„ qui sacra haec sine Religione tractantes id sibi juris sumebant, ut integras vo-„ ces subinde notulis, subinde una vel altera litera adumbrarent, in Jo. XIX. 14.„ &in Mare. XV. 2 s. Cum credi omnino par sit, Apostolorum autographa quo-„ ad singulas quasque vocum literas integre, clare, accuratislime suille scripta?„ quod idem de Apographis sub id aevum exaratis dictum velim: necdum enim,3, imo ne quidem nisi post alterum, tertium itemque quartum fortasle scculum,, contractiones ac Compendia scriptionis isthaec induxerat scribarum inertia ac,, festinatio.
Sed profecto non temere cuipiam persuaserit, Apostolos, qui iharairZ\ 6 y®fuerunt, x.«AAiyg<tcpias fuisse studiosissimos? quidni enim multo majorem curamss Orationi suae impendi stent, ut quam emendatissime Sc inprimis aperte ac per-spicue loquerentur? Sed satis constat, locutos fuisle ac feripsisle, ut tum vulgousus ferebat, neque jam nostram est, de ipsorum consuetudine multum dispu-tare. Praeterquam quod nemo facile iverit inficias , stilum Petri inprimis ScPauli este impeditum.
Quod vero Millius a necessitate w op 5 roypa.<picts in Apostolorum scriptis ar-gumentum petit, cur per notas nulla vocabula, ac ne numeralia quidem, scrip-serint, id ejusmodi est, ut non debuisle scribere omnino eadem ratione pro-bare ipsi liceat? siquidem quocunque modo scriberent, prostare non potuerunt,me descriptores minus diligentes ab ipsorum scribendi ratione mox discederent,Lc haud raro etiam aberrarent.
„ Ipsorum fuit, aperte, clare,accuratissime descriptos Codices tradere, ergo
non pernotas” Quid ita? Cum scriptio per notas aliquando sit apertiorclarior 6c accuratior altera? Cujus rei exemplum insigne habemus Act. X. 30.ubi pro eo quod nos legimus «.tto rerd^Ttiz ypiegas Codex Cantabrigiensis legitk< 7 co rns rpiryz, cujus variationis alia non videtur fuisle ratio, quam similitudoliterarum rus r pinis & reragrijs, qua descriptor deceptus est, qui non ita faci-le in literis r & A aberrare potuislet. In eodem Codice Matth. XX. 5. evdbwt-•njif legebatur pro hvdrw , quae voces sibi valde affines sirnt, cum inter numerosi*. Sc A. nulla similitudo intercedat. Ex hoc fonte Lutherus Act. XIII. 20. pro«m-pstjtocriois voluit legendum este rptaxoa-lois , & Musculus in 1 Cor. X. 8. prott xo« rpw legit gutoert Tgffvctggs. „ Suspicor, inquit, per abbreviationem sive ab3, ipso Apostolo sive ab antiquario aliquo scriptum fuiste ’iixom rpz pro ’hxoat„ reo-o-etgg?, eamque postea abbreviationem per negligentiores mutatam este in„ numerum istum ’Lxoai rpfis , ac versum a Latino Interprete viginti tria. Non„ affirmo, scd quod suspicor, cum pace aliorum simpliciter annoto.
) Discussis jam iis, quas contra antiquitatem horum Compendiorum Millius
proposuit, rationibus, auctoritati ipsius auctoritates veterum opponimus, quisine dubio optime notant seculi fui i. e. II. III. IV. V. ac paulo superioris aetatisscribendi consuetudinem, Sc omnes expressis verbis testantur, compendia istain usu fuisle. Primus sit Irenaeus , qui Lib.V. 30. de numero 666 . ita loquitur:,, His autem sic se habentibus, Sc in omnibus antiquis & probatissimis Sc vete-„ ribus scripturis numero hoc posito secundum Graecorum computationem per,, Literas , ignoro quomodo erraverunt quidam, sequentes idiotismum, Sc me-„ dium frustrantes numerum nominis, 50. numeros deducentes, pro fex deca-,, dis unam decadem volentes este. Hoc autem arbitror scriptorum peccatum„ fuisle, ut solet fieri, quoniam & per Literas numeri ponuntur, facile literam„ Graecam, quae 60. enunciat numerum, in jota Graecorum literam expan-„ sam. .
Secundum testem producimus Eusebium Caesariensem , vel potius, ut re ac-curatius considerata postea didici, Severum Antiochenum , qui apparentem Evan-
gelista«