26 P R O L E G O M E N A.
„ bliorum Graecorum xcltI tus O . a Sixto quinto editorum, grandis ille, lite-„ risque quadratis seu uncialibus, quos vocant, ante annos jam mille & ducen-3 , tos, uti perhibent, exaratus. Hujus enim HAUD DUBIUM EST, quin ra-„ tionem habuerint Editores illi”. Si confidentia pro ratione est, utique cre-dendum est asteveranti: at omnem admirationem superat, Millium, qui pluresquingentis Lectionibus ex Codice Vaticano falso , & nunquam a quoquamconspecto, in editionem Complutensem derivatas sibi visus est deprehendi sie,ne unam quidem Lectionem, quae ex vero Codice Vaticano in illam profluxe-rit, nobis indicare potu ille.
Ut rem totam, quantum quidem a nobis fieri potest, in clariore luce collo-cemus, probabimus, tum Editionem Complutensem non ex hoc codice derivatameste, tum Codicem Vaticanum N. T. ex versione Itala interpolatum, & in a-liis etiam Alexandrino este similem, atque adeo ex eadem officina exiisie. InVeteri quidem Testamento Codex Vaticanus Sc ab Alexandrino &aComplutensitoto coelo distat: Vaticanus plerumque exhibet puram Septuaginta InterpretumVersionem; Alexandrinus vero Hexaplarem Origenis, neglectis tamen obelis &astenscis, interdum etiam, ut in librisjosuae & Judicum, versionem Theodotionis;Complutenses denique, ubi a Vaticano Sc Alexandrino distendunt (distendunt autemlocis pene infinitis,praecipue in Jeremia) lectiones quas exhibent, non ex aliquoCodice Graeco sumsisle, ied sive ex Hebraeo, sive potius ex Hieronymi versio-ne Latina, imperite saepius in sermonem Graecum transtuliste videntur. Sed deV. T nunc non agitur. In N. T. Editores Complutenses vix tria quatuorve lo-ca ad Codices Latinos formarunt, B«eAidque semel tantum Matth. X, 2f.^oAoysctv Orationis Dominicae Matth. VI. 13. i<K«. 2.Cor. V. 10. & ßtxi&A VI.17 denique 1.J0. V. 7. 8.: at Vaticanus Codex ultra trecenta, si testibus abErasmo citatis credimus. N eque vero ratio ulla excogitari potest, cur eorumtestimonium in dubium vocari debeat > cum confirmetur & per R. Bentlejum , quisaepe inter amicos narrare solebat, Vaticanum Codicem in omnibus fere cum A-lexandrino (adeoque edam, ut supra demonstravimus, cum Versione Itala) con-venire: Sc re ipsa, nam Matth. V. 22. non habet endj, 1. Jo. IV. z. non habetXpifw h o-otpjcl gAijAvOoT* i ut alia, paslim in V. L nostris annotata, nunc taceam.Praeterea Sectiones N. T. in capita, quas Zacagnius in hoc codice invenit,multo proprius accedunt ad Codicum Latinorum veterum quam ad Graecorumdivisionem. Denique Codex hic, aeque atque Alexandrinus, non habet histo-riam adulterae Jo. VIII. & Epistolam ad Hebraeos ponit ante epistolas ad Ti-motheum, Titum, atque Philemonem.
Codicem Vaticanum ex Versione Itala interpolatum este, vidit edam H. Gro -tius in Mare. XV. 8. „ Quod Vaticanus Codex habet kmQls, accedit ad ea„ argumenta, quibus moveor ut credam, quaedam Marci exemplaria Graeca ad„ Latinam versionem mutata ". Quod vero Th. Marefchallus qui Gothicam ver-sionem edidit , objicere videtur, sententiam Grotii nostramque non frangit,sed firmat potius. „ Quod si verum est , inquit, necesiario confequetur, Sc„ Exemplar quo usus est Interp. Gothicus primaevus, & exemplar illud Bezae,„ ob vetustatem raram adeo celebratum , pasta quoque fuiste hanc mutationem:„ quoniam utrumque hac in lectione consentiunt cum Vulgata Versione Latina.„ His insuper adjungi potest translatio AEgyptiaca ”. Idem suspicatus est R.Simonius ut p. 18. diximus. Quin Sc ipse M illius tandem in eandem sententiammanibus pedibusque concestit c Prol. 14,79. „ Inter Codices a quibus Matth. V.„ 22. abeste notavimus vocemdGi, occurrebat Codex celebris Vaticanus , aLu-„ ca Brugensi crebro notatus. De eo autem neceste est hic pauca dicere. Codex„ ille ipse est, qui Bibi iorum rm O. Sixtinorum volumen postremum conficit}„ scriptus literis quadratis sive uncialibus. Et certe cum in Occidentalium gra-„ tiam a Latino scriba quopiam exaratus fuerit (vide Simon. Hist. Crit. N. T.
„ Part.