PROLEG'OMENA* 25

Haec verba Erasmus de nostro Codiee intelligenda este modo affirmassetoodo negaste videtur. Cum enim Stunica ipsi objiceret, cur locum \ Jo. V.

7. 8. aliter edidisset quam Complutenses? auctoritate nostri Codicis se defendit:

„ Codex, inquit, vetustissimus in Vaticana bibliotheca summi Pontificis non ha-„ bet testimonium triplex in coelo , nimirum nobiscum faciens -» nam Paulus„ Bombasius, consuito libro, locum mihi descripsit ad verbum Et clarius,licet falso, Epistola DCCCLXXXII. A°. 1727. scripta : de loco Jo. VII. zp.

„ Quod a me factum est in Novo Testamento ex auctoritate Romani Pontificis,

„ idem factum est apud Hispanos , impendio curaque Francisci Cardinalis To-„ letani in veteri Testamento, ex ejusdem Pontificis autoritate; quibus cum es-„ s e t exemplar eximiae vetustatis , spectataeque fidei, exhibitum e Bibliotheca„ Vaticana , a quo jussi sunt non recedere, idem habebat ille codex probatus,

„ quod omnes mei, quos non paucos habebam in consilio, quum illa scriberem.

„ Eligat nunc iste calumniator, utrum velit Romanum Pontificem in jus trahe-„ re, an mihi dicam scribere, quod bona fide reddiderim quod habent incredibili,, consensu codices Graecorum omnes.

Cum vero postea autoritate hujus ipsius codicis, cum versione Latina con-sentientis & ab Erasmo & Complutensibus dislentientis, a Sepuheda preme-retur, negavit hunc codicem vel Hispanis unquam missum vel ulla autorita-te dignum este. In Capitibus argumentorum editioni quintae A. i 5z s. prae-fixis. „ Hic,inquit, obiter illud incidit admonendum,este Graecorum quosdam„ novi Testamenti Codices ad Latinorum exemplaria emendatos. Td factum est„ in foedere Graecorum cum Romana ecclesia • quod foedus testatur Bulla, quae3, dicitur aurea. Visum est enim & hoc ad firmandam concordiam pertinere. Et„ nos olim in hujusmodi codicem incidimus, &z talis adhuc DICITUR asler-„ vari in Bibliotheca Pontificia. Verum ex his corrigere nostros , est Lesbiam,

„ ut ajunt, admovere regulam. Illud potius spectandum, quid legerint veteres„ Graeci, Origenes, Athanasius, Basilius , Gregorius Nazianzenus, Chryso-„ stomus, Cyrillus ac Theophylactus. Hoc eo visum est admonere, quod jam,, nunc quidam jactitant se trecenta loca notasle ex Codice pontificiae bibliothe-„ cae, in quibus ille consonat cum nostra vulgata editione Latina, cummea„ distbnat. Quod si nos urgent autoritate Vaticanae bibliothecae, Codex quem„ secutus est in novo Testamento Franciscus, Cardinalis quondam Toletanus,„ non modo fuit ejusdem Bibliothecae, verum etiam a Leone. X. mistus est, ut„ hoc veluti bonae fidei exemplar imitaretur. Atqui is pene per omnia consen-„ tit cum mea editione, distendens ab eo, quem nunc quidam nobis objiciunt„ majusculis descriptum literis. Ab illo enim distendat oportet, si consentit cum„ Vulgata Latinorum editione”. Si quis vero existimet, Erasmum ab initioduos codices Vaticanos distinxisle, nostrum quem Complutenses secuti non sint,Lc alium, quem sint secuti; fateatur tamen necesie est, Erasmum, prout ipsicommodum erat, modo auctoritate nostri codicis contra Editionem Compluten-sem, modo auctoritate Editionis Complutensis contra Vaticanum nostrum pu-gnaste.

Si Erasmus excusari potest, qui, ut importunos accusatores evaderet, & di-versis temporibus pugnantia scripsit, Sc ad fabulam confugit5 eandem tamen e-tiam I. Millio ita placuisse, ut novis fictionibus adornaret, atque Complutensi-bus utrumque Codicem, & hunc de quo agimus, & alterum, quem confinxitErasmus, ad manus fuisse contenderet, est quod mirer. De altero quidem Co-dice Vaticano, ad quem Editio Complutensis expresta este dicitur, videbimusubi ad illius Editionis descriptionem ventum fuerit: nostro vero Vaticano eosfuiste usos quo argumento aut qua ratione probat? Audiamus ipsum prol. iopo.„ Caeteri Codices omnes (ab Editionis Complutensis curatoribus) e bibliotheca„ Vaticana conquisiti sunt: iste CERTE inprimis , qui extat jam ad finem Bi-

E> ,, blio-