||

Dignorio.

6t

vulßonibus, quas& frigus inducit& ficcitas,quam vis& ab aliis ca fis orta convulfio. laxantibus interdum curetur.C md ER UM iisdem, quibus emoliientiafacile dignoſcentur, ut ampliüs deleribenda.

non fint. i+

*

RAREFACIENT Ibus denfantibus.

C.A P. XI.

DE

AXANTIBRUS proxima funt rarefacientia,

qua cutis meatus referant ac dilatant: id ta-men diſcriminis effe videtur, quód hzc minüsbumida fiut,& tennium partium: inkar ck os erpim cutis meatibus humores ſecant,& diſſol-vunt atq; adeó poros reddunt ampliores. Hacquidem calida lunt: taurus tamen caior noneit,quod fuc loro patebit evidentius, à

CAT 1M quod calida fint rarefacientia,di funt hisce cohtraria; qua. nimimm cu-atus liganty& continént, Hac humidauit Galenus; ur eadem fint cum indu-X zus, qua priüs oftendit humida efle&frigida, Ditcrimen ex Galeni feutentia qui vo-let; exponat. Fadem cerré propofuit induran=tium exempla, qua condepnlantium, ut necinhis, nec in eorum delcripiione, ulla coniprcazur gifferentia. Quod fi eadem finr conde fan-tia& indarantia, cidem quoque cfl» oportebit)qux molliunt,& qux rarefaciunr, Guia verspon ferr inſtituti noſtri ratio, ur fubtiſis hzc& copiofiis'exponac:us, non nigra Inhisce diurius, fed ea vel alias tractabimus, velaliistrattanda committemus.

Non'equidem dubium eft, quin ea quz re-frigerant, ſum al&cadftringunt; iß os quo q; cutismearus condenſeynt: talia tamen non vulc efteGalenus, ideo forta(liss üt rarcfacientibus, oravalorum aperientibus,& dizcutientibus fuapoſſit attribuere contraria, Nam fi condenfan-tia craſſarum partium. etie ſtatuiſſer, eademquoque ora vaſorum aperientibus futilent op-p: nenda. Sed hæc fequenti ca docebunturapertids, ut difcrimen intei rarefacientia& oravaforum aperientia intelligatur.

RAREPACIENTIBUS autem utimur, urex ripis colligere licet, I cutismeatus aperiendes& dilatandos, ut vapores,aut fulipines ex concalfa&o fanguine difflaripoſſint⸗ juo nomine vetéribus in more po-fitum erat, ut feipfos exercitaturi priüs inun-gerent, ne conclufi vapores vel febres excita-rent, vel aliud vifceribus damnum inferrent.Hac eadem ratione rare facientia proſunt admitigandos dolores: dilaratis enim curis mea-sibus. materia dolorem moyens, faciliüs ex-pellitur.

Vr RNRIX& aliud in mentem. quo poffit&

DIESEt

modo. d

De Rarcfacientibus& c. Capa j&c.

A

it materiam vel artrahant, vel diſcuriant, C

62

£o 4(4alia reddi ratio, cur rarefacientia leniendis dosl.ribus compctant, Notum hoc eſt ezperien.-Has cucem fi velaumia ficcitate corrugerur, velfic nimio rigida frigore, ubi levicér attingitur,dolere plurimum. Hınc tir, ut in tumoribus nosipfa foluinmodoó humorum eopia doloremmoveat, fed cutis-durities& tenſio, Quarecum laxept etiam,& ermolliant rarefacientia-dolores his quoque mitigant operationibus,nili vires unius ejusdemque medicamenti diſ-tinguere præſter, un alia ſir qua laxat alia quamelt, alia qua rare facit.

bo R R&G lua quoque denſantibus eſt utilitas,ut nimirum cutis fiinior reddatur atque robu-ſtior, tum ad evitandam, externorum 1njuriam;tum ad nimium(udorem» vel ſpirituum dillo-lutionem- inhibendain; quo noinine veteres àbalneo frigida infpeigcbantur, ut ea rationemembra; quz calida lotione languidiora éffent;confirmarentur.

Qu à» autem rarefacientia eadem ferm8fint cum laxantibus& emollientibus, iisdemquoque dignofcuntur qualitatibus, faporeninirum«alorem moderatum denotante:quemadmodum denſantia quoque, cum con-traria fint his frigiditate pollent, non ufque-adeo vehement. Qua linguam ergo vel mor-daci vellicant, vel adftingeni lapre contra-bunt; ex Galeni fententia. nequaquam interdenſantia numerabuntur.

DE MEDICAMENTISera paſorum aperientibus.

€.4P. XII.Cus Galenus eodem capite» quo de ra-refacientibus egit, haec quoque medi-camenta di(cufferit, qua. ora vaforum. ape-runt, ideó de his hoc capite nobis agen-dum effe videbatur, licec hzc ad tergentiumclaffem referre: conftituiffemus: quod for-lis etiam fuffer mult confültius, ut facilenjicere- pecerit, qui horum naturam dili-genuüs examisaverit. Hac itaque cenfet Ga-lenus calida quidem effe, craffarum tamenpartium,& miordacia. Mirum certé videripoffit, quód apcrientibus ſubſtantiæ craſſi-ties attribuatur, qua quidem obſtruere po-tius; quàm aperire poffe videntur. Sciendumeft igitur, hee non eadem efle cum obftru-&iones tollentibus: fiquidem obſtructionesincidentia pofcunt, quibus non partium craſ-Fries, fed(ubftantiz tenuitas ineft; ut faciliùspenetrare poflint: qua vero valorum ofculadicuntur aperire, non lubtilia, fed craſſa funt,ut non penetrent folüm, fed meatus, per quostranfeunt, porenttores reddant. Hinc eis Ga-lenus probé prater. calorem,& parum craſ-ſriem,&acredinem attribuit,& mordacita-tem: ut calor acris exi

xift£s vel ad in in cidendum

& penetrandüm eflet ellicas fubftanua veré

Den[antix jut,

Dignotio;