|
103 DePurgandiratione, Cap.xlvj. 104
tamen calore; fivel pituitam, vel melancho- A cant) exhibeas.
liam attigerinty flatus excitant, qua procul du-bio ratione fena flatulenta dici debuerit. Pur-gantia, quorum acrimonia viſceribus ad ver-fa eſt, non adſtringentibus, fed iis corrigun-tur, quz leniendi vim habent& incraſſandi.Talia namque fic temperanda ſunt, ne diu incorpore contineantur: quod ii perpenderint,qui rofis aut aliis adftringentibus antimo-nium corrigunt. Tragacantha commodiustemperari poffet, fiquidem medicamentorumacrimoniam tollit, nullius particeps adſtrictio-nis. Ad excitandas purgantium vires, quó ci-tis& facilis operentur, iisinterdum utimur,quæ vel partium tenuitate, vel acrimonia na-turam extimulant. Id autem in attenuantiumufu diligenter obſervabitur, ne modum exu-peres atque ades vel venenatam medicamen-ti qualitatem ad cor deferas vel ſudorem exci-tes, quo multiplex damnum inferretur. A'pur-gatione fi medicamentum imbecillius agat;velclyfteribus, velbalneis expultricem intefti-norum facultatem proritamus: interdum le-niens potio, vel jufculum exhibetur,& maxi-mé ubi ficcum aſſumptum fuerit medicamen-tum. Ad nimiam medicamentorum opera-tionem temperandam(^*sabuoen vocant) àmulus multa ſuadentur, de quibus nihil hocloco proferemus, ne conftizutos brevitatis li-inites egrediamur.:
DE PURGANDIratione.
CAP. XLV I.
R o variis Medici fcopis varia queque eft
purgantibus medicamentis utendi ratio.Nam fi fuerint humores à remotis parti-bus trahendi, forma ficca medicamentis eftcommodior: hac fiquidem ratione diutius incorpore morantur. Sin autem citó purgan-dum fuerit, liquida exhibentur medicamenta.Neque veró parvi refert, utrüm jpurgantia di-luas, aut decoquas, vel in ſubſtantia(quod vo-
Quorundam enim expreſſummagis purgat, alia vires habent in ſubſtantiacíhcaciores. Ea nimirum, qua facultate pof-len: adſtringendi, magis purgant, fidiluantur:terrena fiquidem eorum portio vim retinetadſtringentem purgationi contrariam. Cæte-rum id etiam Medico diligenter obíervandumeft, quá nimirum quantitate, ſemelne tantùm,an ſæpiüs,& quà doſi medicamenta fint exhi-benda. Quamobrem fi materia craſſa tenaxquefuerit expurganda, ſæpe purgatio reiterabi-tur: aut fi purgandus humor 1n corporis ha-oitufüerit, non enim una vice, quz vel remo-ta, vel contumacia(unt, expurgantur: quód fivehementius pharmacum exhibeatur, viresid dejiciat, nec omnem tam. Jateriam evel-lat. Hinc fit, ut in morbis à melancholia factis,purgatio duos aut tres dies continuetur. Quodvero medicamentorum dofes attinet, præſtat,ut fingula diligentiffimé perpendantur. Nonenim res hzc levis eft momenti, fed quæ, ſi tan-tilum medicamenti pondus excedas, gravefzpenumeró damnum inferat. Quar vs ita-que purgantium dofes reguli- generalibus itacomprehendi nequeant, ut q^* numquod-que medicamentum menfir.:xhibendumfatis intelligatur: ex iis tame. medicamen-torum differentiis, quas ſupt defcri, fimus,generalis quzdam doctrina| onftitui po-teft, ut purgantium doſes certis, ciam ordini-
D bus diftinguantur. Cum ergo medicamento-
rum aliqua leniendo purgent, quedam acri-monia vehementi, nonnulla vero viribus exi-ftant inter hzc quodammodó mediis: hocquoque dofium difcrimen efto, ut quz ſuà dul-cedine laxant, ab£j.adZ j 6. exhibeantur: ta-lia funt pruna, febeften, ramarindi, five oxy-phænici, mucilago pſyllii, caſſia, manna. Quaeveró ſuâ acrimonià non leviter laxant, àgr.ij.adgr.xij.poni debent, ut diagridium, fcammo-nium, colocynthis, ribi e& elaterium,Sc. Quz vel ad(tringendo, vel qua fuà ſub-ftantiàleviterlaxant, ut agaricus, aloé, myro-balani,&c. medià quantita-te dantur.
FINIS LIBRI SECHNDI.
4d 3