De lapidibus preciofís, frigidis in gra-du primo.

HryAcıntHorum duæ funt fpecies: ru-

bra,quz nobilior eft:& carbunculo fimilis,quz ab igne illicó mutatur: vixque qui lentemmagnitudine excedat; invenitur. Sed gemmariiÍxpe Granatum ZEtbiópicum pro co oftedunt,Naſcuntur veró ex quibusdam Lufitaniz lo-cis, ut in Belas non procul Olyfipone& multis

nem tutum reddere à fulminibus, pefteque:&fi pete quis laboret; nitorem amittere colo-rem que dilutiorem ac languidiorem induere.* Cer etiam confirmatebibitus& geſtatus: fo-mnum conciliat,& honores auger, tum divitiasatq; prudentiam: qua omnia etiam facit, quicolorem habet florum garyophylli Turciciiid|eft, lareum, quafi lutei ovi, fed fplendidum&perípicuum. V enuftus eſt, ac non facile vitiatur:e(t enim corneolo aliquantulum durior, non eſt Ctamen adeó efficax, ut ille. Cardanus.SAPPHYRU(Germ. Sapphyr. Ital. Zaffiro.Gall. Sapphyr. Hiſp. El Zufir piedra precio[a. Arab.Nilaa.) gemmarum omnium pulcherrima eft,caci colorem refert miro ſplendore,& perlpi-cuitate ſumma: non tamen matgaritas carbun-.culos, adamantes, neq; finaragdos precio vin-cit. omnium duriſſima præter adamantem, Ejusduofuntgenera. Unum enim obſcurius eſt, al-terũ vero lplendens, quod genus vulgo Sapphy- Drum aqueum vocant. Valior hic eft,& interdumcoloris cujusdam admixtione Adamantem itaamulatur, ut nonnullos plerumque fefellerir.Invenitur utrumq; genus in Calecut, Cananor,& variis regni Biſnagua locis. Præ ſtantiores ex

Zeilan adferuntur: omnium veró laudatiſſimiex Pegu. Omnibus in morbis cutis geftandoutilis eft, ut ego expertus fum: anthraces entmnaſci vetat peitifero tẽpore,& ſcabiem femperminuit, caſtum& pudicum etiam ob id reddit, c& ſudores eadem ratione comprimit. Et ex fe-cundis quafi viribus corpus confirmat,& colo-rem bonum facit, terrores vanos tollit: atrae biliadveratur, cohibet,& juxtà etiam pellit. Moresin melius mutat, tãquam ex tertiis viribus: undepios facit,& trãquillos oculos, ſi tangat ſæpis,à variolis præſervat:& anthraces eodem modoimpoſitus mitigat& ſedat.* Creditur necro-mantiæ auxiliari: fed priüs conftituere oportet,

uomodo fit, an naturalis fcilicec, idque diffici- E

le videtur: nam animã ab errore liberat.hzcau-

tem conftat violata mentis& ſenſuum acie vel

à divino numine: non pat autem eft,lapidi tan-mum tribuere. Malim tamẽ io dubiis experimé-tocedere. Ob duritiẽ qui acerbus eft, fi per treshoras in auro excoquatur, in fpeciem tráfit ada-mantis, candidiſſimusq́; evadit, ac ſplendidus.Unde patet exhalatione terrea tingi. antea enimnon adeó perſpicuus eſt: propterea etiam tinctu-ram recipit nigrá,cüm reliquz omnes germs,quz adamantem referuot, tin&uram non tan-

A gant, ne obſcurẽtur, ſed ſolùm ab ea circum dera

tur. Cæterùm Sap hyrus percuffis àfcorpione,potu prodeffe exiſtimatur. Contra inteftinasexulcerationes bibitur. Excreſcentia in oculis,uvasque& puftulas inhibet,& ruptas membra-nas cogit. Additur hoc temporein medicamen-ta ad cor facientia,& in antidota, quz adverfusvenena& peftiferos effe&us parátur.CAr danse,Diofcorides, Galenus,& Garcias.:SMARAGDUs(Ger.Ctn Smaragd. Ital. Smæ-

Hifpania locis. Pro conſtanti creditur, homi- B raldo. Gall. Eſmeraude. Hifp.Efmeralda.Verfis&

Indis; Pachee, Arabibus vero Zamarui.)gemma-rum omnium precioſiſſima,& fermé tenerrima.ejusque locus natalis vix agnoſcitur, nullis rema-

.nentibus fragmentis, fed propter raritatem, etiã

ea auferentibus negotiatoribus. Vulgare autemeftin Balagate& Bilnager, ut ſictitlas Smarag-dos ex vitrearum lagenarum craſſioribus frag-mentis conflent. Sed& Smaragdi, qua ex Perunovi orbis provincia advehuntur, adulteratio-nis ſuſpicione non carét, Verüm Scytbicos præ-ferri oinnibus creditum eſt, inde Britannicos:tum alii fübfequuntur primi generis. Secundiautem fant ex Feru, duriores, alacriores, ſed nonadeó preffi coloris, atq; herbacei, ſed ſolùm vi-rides, ideoq́; magis perſpicui. Lertium genus vi-le& abjectum, occidentalis etiam Indiæ, primisdurius: fed vix perſpicui,& hebetes. luce propriagaudent: ideo noctu pulchriores. An omnibusfimiles vires,& an fmaragdorum genere fint,fatis mihi dubium eft. Praffium aliquando ha-

, bui fmaragdo proximiorem, fmaragdis Peru&

S. Marthe. Qui ex Peru funt; vix unus eft finemacula aut vitio. Plerique etiam dilutum nimishabent colorem: alii paululum nigricant quodomnem decorem aufert, Nullæ gemma rutiüs

. feruntur ſmaragdo, ſapphyro& hyacintho. Sed

fmaragdus facillune frangitur, cum tamen pre-cium fitingens. Quoniam veró nulla gemmacolorem aliquem ſuſeipit in regreffu, ut in fru-Gibus,& aliis vilioribus rebus accidit, neceffeeſt ut frigida fit,& exuftionis omnis expers: id-€oq; venerem cohibet. Ferunt etiam in virgindefloratione egregias made: frangi. Hzfunt, quz purz funt,& preffi coloris herbacei,cum tanto fulgore, ut aérem ipfum circumftan-tem, ac proximas res colore inficiant. quod ex-perimentum licét evidens rarum fit; frequenstamen eft(übobfcuré, propter coloris ipfius ro-burinnatum.* Porró ſmaragdus comitiales&vertigines fanat,& memoriam confirmat. Sedataffectus animi,& ad divinandum utilis eft, fublingua contenta. Viſui perquàm utilis,& cordisaffe&ibus, facundiam& amorem erga ftudiaadauget. Elephanticis utilis geftatus: ed magisebibitus.& omnibus venenisadverfatur:tum e-tiam dyſentericis plurimum prodeft.Inanes ter-rores diſcutit, quos Dæmonum vocat vulgus il-lufiones.bonos mores ob id præſtat: nam im-probitas nil aliud eft, quàm inſcitia, atque ftulti-tia, iraque. Auget opes deferentis. Cardanus, Al-bertus Magnus, Garciaa.

D, le

—

||

i1

—————— RR RR