De lapidibus preciofis feu gemmisfrigidisin gradu fecundo.

RusiNusícuCARBuNcurus(Germ.Ein Rubin. Ital. vn Rubino carbunculo.Gal. Efcarboucle. Hiſpan. el Caruoncol piedra. Græce dpa.)emma elt, quz ignibus diu retiftit: cujus tresfunr fpecies propriz, omiffo Granato, Bilafio-que, tanquam fui generis. Gemma eft rubri co-loris, ac micantis, ut ignis: violaceus color in eoetiam gratiam addat, vitium tamen eſt,& pre-cium minuit, Ejus tria funt genera: Orientalis,ruhith feu rubin, id eft, fpinella(ut dicüt;)& Ger-manicus, durus, ſed nigricans, ideo parvi admo-dum preci, etſi gemma vera fit, ſed neque ad la-titadinem pifi perveniunthi unquam. cum ve-ro tenues ſint, Gemmarii etiam tenuiores red-dunt, ut melius lumen excipiant, nec obfufcen-tur ade. Spinella clarior eft,& jucundior afpe-&u, fed tenera iprecium ob id vilius durities ta-

B

men in eis diverfa eft.tenerrima quedam enim C

funt, alix prope duritiem veri carbunculi, quapauló. inferior eft fapphyri duritie. Omnis au-gemma durior reneriorem fecat, ade ut e-n cryftallus durior vitrum ſecet, fi præacutusfit. Adulterantur carbunculi ſandaracha, id eft,auripigmento rubro excoc&o, atq; ita venenumdatur pro ale xibharmaco. Dignoſcuntur adulte-ini, inte Jalbus carbunculusinterpol bari, cryftallo ſup-m coloretn recipere

ito minio autcponatur ex angulis: q|non poffunt ttensyerse In/pici do. Orientaliscarbunculi praterea duæ ſant ſpecies. nam quiardés omni uperfufa noctu aqua ſplen-.& carbunculus dici meretur,€ Pyropus. ali autem inſtat fœminæVires carbunculi ſunt, libidines coérce-re, peſtilentię re iſtere: idd; maximé epoti: inco-Íume corpus fervare, malas aufer re cogitatic 8:nam hac omnia hoc ipfo conſtant, quód vita-lem fpiritum conf&irmet. Ex fecundis viribus eft,ut promptum& alacrem faciat hominem, atq;{deo bene fortunatum. Cardaam.

S RANATUS, Ger. Ein Oranat.Ital.Grazato;dictus eſt, quod fulgeat, fitmilisq; fit grano malipunici. Duæ ſpecies mihi nota: Hifpanus& O-rientalis. Hiſpanus dilutioris eft coloris:attaméfimagnus ſit& egregius, flammam coruſcan-tem æmulatur. Sine dubio collo ſuſpenſus,& e-bibitus, etiam triſtitiæ multum reRſſtit, fi quidaliud. Sed fomnum valde minuit, utnilfit exquaque parte beatum. Eft enim terreæ, igneæq́;fubftantiz.* Cor confirmat,& tantundem ce-febro nocet. Facit hominem iracundum,& ſan-guinem exagitat. Qua vero in Æthiopia inve-&itur,Sorianamq; vocant Gemmarii,longé pul-chrior eft: quoniam denſiorem habet fubftan-tiam, ad hyacinthique colorem accedit;adeo utab illa vix diftinguatur. verüm non coruſcat utPrima, ideo neq; ad iram, neq; ad vigilias ita ho-minem pronum efficit, ut prima ſpecies. Sed necaxkilarare tantùm poteſt. Exiflignat Occidenta-

D

*r De Lapidibus precioſis;

A les ignib. diu refiftere, nec deturbari. Cardanna.

SA RDA nomen cum ſardonyche communi-cavit. Ipfa gemma vulgaris,& primtim Sardibusreperta. Sed laudatiſſima circa Babyloniz, cumlapidicinæ quadam aperirentur, herensin faxicorde. Hocq; modo metallum apud Perfas de-feciffe traditur. Sed inveniuntur compluribusaliis locis, ſicut in Ephyra& Affo. In India trium.generum, rubrum,& quod demium vocãt à pin-guedine: tertium, quod argenteis bracteis ſubli-nitur. Indicæ perlucent, craſſiores funt Arabice.Inveniuntur& circa Leucada Epiri,& circa Æ-gyptum, quz bra&ea aurea ſublinuntur. Et inhisautem mares excitatius fülgéc. Eœminę pin-guiores ſunt,& craffiüs nitẽt. Nec fuit alia gem-ma apud antiquos ufu frequentior.* Geftata a-nimum exhilarat, fomnia mala prohibet, inge-nium acuit, ſanguinem& bilem compeſcit. Un-de ex his fit, ut vi&ores reddat in litibus,& divi-tias augeat. Plin. Cardanus.

De gemms frigidi in quarto.

ADAMAS, Germ. Adamant. Ital.& Hiſp. Dia-mante. Gall. Diamant. Arab. Almatz. Ab indige-nis, ubi naſcitur, Iraa: in Malayo, ubi etiam inve-nitur, Itam. Cæterùm tribus aut quatuor locisinveniütur Adamãtes, videlicet in Bifnager pro-vincia, duabus vel tribus rupibus. Magnüm que-ftum adferunt ha fodinæ illius provinciae Regi,magnaque func ejus jura. Nam quemadmodumin Hiſpäniis Rex in'Thynnorum captura fuahabet jura; ita ut ſi unicus Thynnus capiatur,Regi cedat oportet Sic in his fodinis magni ſuntRegis reditus. Nam quotquot Adamantes inve-niuntur,duas dr nas excedétepreterea diligentiflime obſervãtur operæ. Quo-niam fi quisunicum damantem ſuſtuliſſe de-predendatur, illico ipfe cum omnibus facultari-bus Regisfifcoaddicitur. Alia eſt rupes in De-can, non procul ab ditione lmadixa, quem nosMadre Maluco nuncupamus. Alia quedam ru-pes eft in dominio cujusdam Reguli indigenæ,in qua præſtantiſſimi Adamantes inveniuntur,fed minores. Ifti à vulgo de Kupe veteri cogno-men ſortiuntur:& vznüm exportanturin urbequandam regionis Decan, Lifpor nuncupatam,ubi celebris eft mercatus. Iſtic emtos Guzaratẽ-fes huc nobis adferunt emendos. Sed etiam inBifnager deferunt, magnitudine precii eos invi-tante Nam magno apud eos habentur in precioAdamantes de Rupe veteri cognominati? præ-fertim quos natura Sed elaboravit. Naifes abincolisappellantur. Nam quemadmodum, in-quiunt;virgo præferenda eft j corruptae mulie-ri, ſic etiã Adamas à natura elaboratus, pręferen-dus eft ei, quem hominum induftria expoli vit.Contra fentientibus Lufitanis, qui induftria ho-minum expolitos longe pluris æſtimare folent.Alia eſt rupes ad fretum'Taniam in Malacz tra-&u, que eriam de Rupe veteri cognominatosprofert, Exigui quidem ſunt, fed laudati: unumtamen habent vitium, quod ponderoſi fint; que

s,Kegi cedunt.

^