63
Antidotarii ſpecialis Lib. I.
nomine gratiores funt venditoribus, quàæm em- A
toribus. Refert Plinius,& in Arabia naſci. Ve-rim id nec videre, nec audire mihi licuit: quem-admodũ nec in Cypro;necin Macedonia. Scri-bit Francifcus de Famara, in Peru Adamantesreperiri. Sed huic authori exiguam fidem adhi-beo. Non defunt, qui in Hilpaniis inveniri pu-tent, quorum opinioni ſubſcribere non poſſum:uoniam nullis probatæ au&oritatis ſcriptorib.ö Inveniuntur hic avellanz nucleo in-terdum majores. Accepi à viro fide digno, qui af-firmarer, ſe Adamantem vidiffe in Bifnager ma-gnitudine exigui ovi gallinacei. Sed miraculiinftar id mihi videtur, hujusmodi gemmas, quæaltiſſimè in terra viſceribus, multisq; annis per-fici debebant, in fummo feré folo generari,&duorum aut trium annorũ fpacio perfici.Nam fiin ipfa fodina hoc anno ad cubiti altitudinemfodias, Adamantes reperies. Poft biennium rur-fusillic excavato, ibidem invenies Adamantes.Sed certum eſt grandes non ni(i ſub infima rupenaíci. Eft veró Rdamantis nitor vivax, candidus,nitidiffimus& perfpicuus, maxima etiam habetduritiem& luminis copiã. Unde efficaciſßimuseit,quacunque virtute prædirus fit, Confricatuspaleas trahit, valenterq́; pro magnitudine coér-cet no&urnos timores:quare neceffe eft,ut me-lancholiam& atram bilem ſiſtat, animamquecófirmet.Eft ex eo vitiofus ruber,& rarus: citreiveró coloris frequens ac durus, qui animum nó
e
ades reddit purum. Verifimile autem ex hoc a- p)
gere, mutando vitalem fpiritum. nam terroresin corde fiunr: indicio ed cordis palpitatio in ti-more. Frangitur malleis etia parvis faciliter, ſednótingitur nifi fua fcobe;qua etiã expoliri folet.Ejusautem fragmepta ob duritiem gemmas o-mnes incidunt.unde qui gemmas czlanr illis u-tuntur, poftquam zreac ſmiride craſſiore Mi-ner va figuram effinxerint.* Infelicem crediturefficere geftantem. Sic enim ad animum fe ha-bet, ut Sol ad oculum: ille enim potius obfufcat,uam illuftrat vifum. Facit etiam intrepidum.At nihil elt, quod nos magis fecuros reddat pru-dentia& timore, ideo timidis melior. Sed nequehis convenit, cum ea parte, qua non oportet,quandoq; audaces faciat qua opus eft; timoremnon adimat. hoc enim difcrimen eft affectuumnaturalium& ex philofophia acquiſitorum,&vi externa: veluti bris geftatione. Ignibus{
:; E 8)per aliquot dies reſiſtit. Cardanus& Garcids.
De gemmis amuleti.
AMzTHYsTUS(Ger. ein Amethyſt,) ejusdẽferé molliciei eſt cum cryſtallo, ſimulque ſæpeunà invenitur: albusque à cryftallo vix diſcernipoteft. colore violz purpureæ, viſuique gratus,Indicus præfertur.* Efficit ſedatum, vigilantem.Ebrietatem reprimere, alligatum ſuper umbili-cum, teſtantur: ad pugnas quoq;& venationesutilem effe.acuit ingenium,& fomnum minuit:vapores enim à capitearcet. lotio ejus fœcũdoselicit:& venenis reſiſtere creditut. Cardamus.
64
De lapidibus precio ſis alterantibusqualitate occulta.
TRADuRNT fedulirerum naturaliũ indaga-tores, coacervari vermes in involucris inteiti-norü cervi,& ferpentium etu necari, quos ſpiritunarium ex cavernis elicit. Ne vero illorum virusei obſit, ad fontes aquarum properat,in quibusdum ad labra ufq; mergitur, ex oculis lentæ ftil-lant lachryma, quz viſcedine ſua in majoribuscanthis ad nucis juglandis magnitudinem con-creſcunt,& quodam modo lapideſcunt. Ubi ve-ró fefe veneno exoneratum ſentit, aqua egreſ-ſus, attritu oculorum ad arbores,cophum illum,vifus obftaculum(lapidem, ſi placet; appella)ex-cutit: quem efficaciifimum elfe adverfus vene-na, teſtes funt magnæ authoritatis& antiquita-tis Medici quamplurimi. Talem gloriantur ſevidiſſe Julius Scaliger,& Amatus Lufitanus:tra-dunti, pefte correptis efficaciter dari cum vinimomeéto.Nam tantus illius vi& præſidio cieturſudor, ut pene totũ corpus eliquari credas: quo
uno peftilens virus foras truditur.Lapidem hunc. ArabesBEzoA R TICUM vocant. Mizaldus.
A'lapide BEz AR nomen invenerunt me-dicamenta venenis refiftentia, quz per excellẽ-tiam Bezardica dicuntur. Eft enim hic lapis exi-miz adverfus venena facultatis: naſciturq́; hocmodo. Eſt in Coraſone,& Perſia hirci quoddamgenus, quod Pazam lingua Perſica vocant, rufiaut alterius coloris,(ego rufum,& prægrandemGoz vidi) mediocri altitudine, in cujus vẽtricu-lofithic lapis Bezar,circum tenuiſſimam quan-dam paleam femper augefcens,& veluti multis€ tunicis contextus: columellæ, aut glandis ple-runque, interdum alia& alia forma,lzvis ma-gna ex parte, colore veluti ex viridi nigricante.In veniuntur exigui,& magui. Magni, qui rario-res ſunt, ab earum regionum illuftribus viris ex-petuntur.Quó enim majores ſunt, eó valentio-
E ns effe facultatis fibi perſuadent. Memini unum
habuiſſe, qui feré quinq; drachmas penderet. Isin Luſitaniã delatus, vix fexaginta quatuor Lu-fitanicis aureis vaænit, cùm tamen aliquanro plu-ris hic emtusfuiffet. Hunc vers lapidem ea ra-tione generari, quam modo retulimus, tum hisXoculis obſerva vi,(lapidem enim contritum hu-jusmodi tenuem paleam in meditullio contíne-re inveni,) tum à viris fide dignisaccepi,omnesin Perſia natos fimili modo circum paleolam ef-formatos inveniri. Ceterüm non ſolùm genera-tur hic lapis in Perſia, ſed etiam nonnullis Mala-cz locis,& in infula, quz à Vaccis nomen ſum-pfi; haud proculà promontorio Comorim. Nãcum in exercitus annona mactarẽtur iftic mul-ti pregrandes hirci, in eorum ventriculis magnaex parte hi lapides reperti funt. Hinc fa&um eft,ut quotquot ab eo tempore in hanc inſulam ap-el. obtruncent, lapides; ex iis tol-Far. Verüm nulli Perficis bonitate compararipoffunt. Dextri autem adeó funt Mauritani, utfacile, qua in regione nati fint finguli lapides;ifcere.