179 Antidotarii ſpecialis Lib. IJ.

dant in puerorum,& etiã grandiorum ſtomachi Aeruditatibus: nam ventre inferiore priüs inunctoeleo lucernarum& foliis fub cineribus calefa-&is altero ventriculi regioni, altero tergori quaventriculum ſpectat, pofitis, eas concoquunt,&alvum emolliunt, i quoties opus erit renoven-tar. Latas& teretes ventris tineas expellitfolio-rum fuccus cum ſaceharo ce&us,& depuratus,pauca quantitate ſumptus: umbilico tamé ctiaim ponendü folium tritum,& alvus deinde cly-ftere eluendus. Nephriticis doloribus, folia fub Bcineribus, ut anté,calefa&a,& quàm calide fieripoteſt adpota, inagnum adferuntlevamen, i-dem remediü quoties opus erit repetẽdo. Com-mode etiam clyfteribus injicienturatque etiamfomentatienibus& emplaſtris admiſcebuntur.In fuffocationibus uter: folia probé calefacta,&umbilico, uterique regioni impoſita. præſensadferunt remedium: quód fi(ut fit interdum)animi deliquium ſubſequatur, fumus illorſi na-ribus objiciatur, illicó liberabitur: quod reme- Cdium Indicis mulieribus adeó vulgare eft, ut eade cauía Tabaci folia diligenter adfervét,& ma-gnifaciãt. Sunt ver, qui odorata umbilico priusadmovért deinde folium. Maxime autem confe-runt aut Tacamahaca, aut oleum de Liquidam-bar, 2ut Ballamum, aut Caranna, aut ex his o-mnibus emplaſtrum conſtans,& in umbilico af-fidue geftatum. Articulorum doloribus(modóhumores frigidi fint vel faltém n6 nimiüm cali-

di) efficacillimé folia calida adhibentur, auteo- D

rum fücco pannus lineus intin&us: etenim hu-mores reſolvunt,& digerunt, idgeoque etiam tu-moribus cedematofis foliorũ fucco calido priuselotis, utiliſſimè imponuntur. Perniones ſanare,ter aut quater hujus plantæ foliis fricentur, de-inde pedes& manus aqua calida cum fale ab-luantur, experientia doct, Venenis& toxicoernicioſiſſimo, quo Canibales fuas ſagittas il-ſinunt, refiflere, paucis abhinc annis expertiſunt nonnulli:pam ante ſublimatum vulneribus Einfpergere folebant Toxicaautem vires infrin-ere bac ratione fcivernpt Hifpani.Conugit;utuidam Canibales in fuis cymbis ad D.Joban-nem de Portu divite narigarent, Indarum atqueetiam Hifpanorum(fi quos reper iffent)telis luisvenenatis conficiendorum caufa. Eó appellen-tes,Indos& nonnullos Hiſpanos cenficiunt, ple-rosque autem vulnerant: cüm veró fublimatocarerent;à quodam Indo edocti funt, ut Tabacifuccum expreffum fuis vulneribus imponerent, P& ipfa dein de folia trita: ſedati ſunt illies dolo-res,& ea ſym ptomata, quæ hujusmodi venenaſubſequi ſolent, venenum ſuperatum, vulneradeinde curata. Ex eo foliis bujus plantæ adver-ſus venena uti cceptum eft, Rex ipfe catholicus,ejus vires experiri volems, cani vulnus infligijuſſit in gutture,& toxico quo venatores utun-tur, illint,& pauló poft foliorum T abaci fuccumfatis copiose inftillari,& ipfa folia trita fupra vul-aus ligari: liberatuseft canis non fne omniumadmiratienc. Loder mede venenatis pe(ufc-

risque carbunculis impoffra, eruftas inducunt,demde curationem adferunt:& ad ictus mor-fusque. virulentorum animalium præſens funtremedium. Recentibus vulneribus impoſita, il-licó fanguinem ſiſtunt, eaque glutinant: quód fimajuſcula fint, vino priusc luentur,& labiis vul-nerum conjunctis, ſuccus foliorum inſpergetur,& ipfa folia trita fupra vulnus alligabuntur; po-ftridie reliquisque fubfequentibus dicbus idemordo ſervabitur, victusq; ratio neceſſaria. Vete-ra ulcera, Gangręnasq́; fuccus inftillatus,& foliatrita impofita detergent, curant;& ad cicatri-cem perducunt, purgato videlicet prius corporeex Medici conſilio,& miſſione etiam fanguinis,fi neceffaria fit, facta: deinde obfervata qua cõ-venit vi&usratione. Porr non modo in homi-nibus ejusmodi ulcera curare, fed etiam in anl-malibus ipfa experiẽtia docuit: nam per univer-fam Indiam frequentia ulcera vaccas, boves,&alia animalia infeſtant, quz facile ob regionishumiditatem extremã putreſcunt,& vermibusſcatent, quibus ſolebat inſpergere lublimatum,melioribus remediis deftituti; fed cum magnoifthic vzneat, plerunque quod ulceribus infper-gebatur pluribus conſtabat, quàm animal, quodcurabatur. æſtimari potuiſſet. Itaque Tabac fa-cultates in hominibus expertbillius eiiam ufumad putrida, fœtida, vermibus; ſcatentia anima-lium ulcera tranſtulerunt, atque adeó compere-runt, ſuccum ejus inſtillatum non modó vermesnecare, ſed etiam ulcera mundare, deinde ad ci-catricem perducere: prodeft etiam jumẽtorumcxulcerationibus: ideoG; Indi Tabaci pulveremfemper circamferunt. Quendam novi nariumulcere laborantem; è quo lanies manabat, nonfine contagii ſuſpicione: meo confilio inftillavitfoliorum Nicottanz fuccum, à fecunda inſtilla-tione multi vermes exciderunt, deinde paucio-res,& poft aliquot dies fanatum eftulcus; fedquz eroſa erant non reſtituta. Illius etiam folisimpetigines,& capitis fcabies utiliter confrican-tur. Hæc eſt celebrata illa Indicis ſacerdoribusplanta, qua uti ſolebant ad reſponſa danda. Ete-nim apud Indos mois erat, Sacerdotes de bello-rfi eventu, aliisq; magni momẽti negociis con-ſulere, Cõſultus. planta folia ficcaurebat,& eorü fumum tubulo feu cannula qua-dam in os excipiebat, deiode quafi in ecftafinquandam raptus, cadebat, omni motu privatus,ficque permanebat aliquandiu. Difcuffa ejus fu-mi facultate, ad fe redibat, referebatque nego-cium cum demone contuliſſe,& reponſa dabatambigua, ut, utcumq; eventus ſuccederent, illisfacile perfuaderet,fic fe prædixiſſe: eoque mo-do barbaros illos homines miferé decipicbant.Caterüm vulgus etiam Indorum eum fumumperos& nares recipit animi gratia,cüm infom-nia videre interdum,& extra fe quafi rapi vo-lunt;&etiam de fuorum negociorum eventu,ex ſomniis, quæ illis apparuerint,pronunciaturi,At non eft recẽs, plantas quasdam inveniri, quamanducatz, aut ĩaiti alfumptasvanas fpecies&ima-

.1$95.\

y.

—

uuu cst