315loco radix paftinace fylveftris accipienda et. ACordus. w)SEMEN quoque GEN ER A N T; radix aco-ri. bulbreryngit, galan ga ſatyrii,&c. de quibusfingulis vide fupra fuo loco. i

De vadicibus menfes toventibus.

CENTAURIUM magnum folia habet juglandis,oblonga,viridi braiſicarũ colore, ſerratain ambitu: canlẽ ceu rumicis, binũ, aut ternũ cu-bitorü, multis ab radice adnatis, in quibus capi-ta, ceu papaverũ, in rotüditate obloga. Flos ca-raleus: lem Chico fimile,eau laneis floccis qui-busdã involutum. Radix craſſa gra vis, ſolida, tri-pedalis.facco pragnás, ci adſtrictione aliqua&dulcedine acris,& rubeſcens. Amat ſolũ pingue& apricũ, ac ſylyas& colles. Colligitur autũno:ſiccatur& confervatur per annos duos.* Radixcóvenit ruptis, cóvulfis, pleuriticis, ſpirãdi ditfi-cultati, veteri tuſſi:(anguine expdentibus drach-mis duabus trita datur;fi febris tib in aqua, cæte- Cris in vino: item ad tormina& vulva dolores.Ramenta ejus in collyrii formam vulva ſubdi-ta, menſes atq; partus extrahunt. Diofcorides,

FiLIPENDUL A radix urinę ſtillicidio au-ziliatur: item renum tum calculis, tum dolori-bus: tomachi iaflationes diſcutit. Medetur ſu-fpiriofis& anhelantibus, omnibusq́; in uni ver-

um morbis, quos caufa frigida excitaverit. Pro-deſt comitialibus, inſperſo cibis radicum pulve-re. Matt hiolus. 3 ö

Ga AMEN vulgaris eft notitiæ: cujus radixdulcis, articulis przcincta.* Hac trita illitu vul-nera cõglutinat. Decoctũ ejus in poru;tormini-bus medetur,& urinz difficultatibus: calculoſaetiã vefice excrementa comminuit. Diofcorides.

MzoN,OsrRuriuM,MAGISTRAN-TIA, in Macedonia& Hifpania plurimum gi-

nitur, anetho foliis& caule fimile, fed eo craſ-fiusbinüm fermé cubitorü altitudine attollitur.fparüis in obliquum rectumq́; radicibus, longis,tenuibus, odoratis, linguã excalfacientibus. Gol-liguntur Auguſto menfe.* Qua fervefattz exaqua; vel tritz citra coctionem, præcluſorum re-nam, veſicæq́; fractæ vitia potuleniunt: urinaedifficulráti medentur: ftomachi inflationes diſ-cutiunt. Torminibus, affectæ vulva, articu-loram doloribus, atque fluxionibus pe&oris,tritz cum melle in eclegmate auxiliantur. San-guiné per menftrua pellunt, deſeſſionibus fer-vefa&z:infantibus autem illitæ imo ventri, uri-nas movent. Quod fi plus quàm deceat, ex hisbibatur,caput dolore afficiunt. Diofcorides.

Meum ex fententia plurium peritorum infimplici coguitione exiſtimatur ea planta effe,quam Herbarii Calabrenfes appellant Impera-tricem: cujus copia in monte Calabriz Polinoprovenit. Radix nigricans eſt, numeroſa,& ſub-tilis, boni odoris,& ſapore, ut ego quidẽ obſer-vavi, initis dulci, deinde amaro,& in fine acri.Folia habet: Anethi,& in ſumma omnes notas àDioſcor. illi alſignatas. Videtur mihi quidem

Antidotarii ſpecialis Lib.

B

315

eadem effe planta, quam depingit Matthiolus,modo non(it male repræſentata. Utimur radi-Cibus ſiccatis in umbra, nõ marcidis aut levibus,nec carioſis ſed plenis gravibus& odoratis.VALERIAN A tria genera paſſim occur-rũt: unũ hortenſe, ſylveſtria duo. Reperiũtur ve-rà& aliæ quædã, led nomine, nó efhgie reliquisſimiles, ut quá Rubrá cognominãt,& qua Græ-cam. Sativa five hortenfis Valeriana, prima foliaedit oblonga, lata læ via, virentia, atq; indiviſa:quæ vers lecundüm caules majora, longiora,utríng; profundius laciniata. Elaphobofci fivePaſtinacæ majoris foliorũ zmula;fed tam& mi-nora: caulis cubito altior, lęvis,& concavus& in-tervallis rarioribus articulatus, é cujus geniculisbina exeunt folia,& in faftigio floresin umbel-lis acerväti, parvi, ab oblongiore& anguſtioreexiguo veluti collo fefe pendentes, na rciffi qui-dem effigiẽ aliquatenus exprimentes, fed tamemultó tenuiores,& magnitudine ipfis plurimdmcedentes, colore& rubente diluta purpura albi-cantes, radix digitalis cra(fitudinisobliqua, fi-bris multis fümmza rerræ adhæret, plurima parteeminens: quz dum reficcatur, pinguis ac oleofaefficitur,& odore eft ſuaviore, quàm recens. Syl-veſtrium qua major, foliis cum prioribus, tumiis, quæ circa cauliculos eſt, diviſis, ac lacinioſis,majoribus,& nigricantioribus quàrn fative. cau-lis hujus lævis quoq;, inanis& geniculatus, cu-bitoq; procerior, fores in umbeliis fimiles& di-luté purpurei.radices tenues,& veluti multis ca-pillamentis fibrofz, odore non omnino deftitu-tz. Altera fylveftris forma hortẽſem fatis refert,fed longé minor eft, prima ejus folia indiviſa,reliqua in partes, ac lacinias diſſecta, cauliculusdodrantalis, fores in umbellis aliarum fimilesex levi purpura albicantes. radices tenues, obli-quæ, repentes,& tenuibus fibris capillatæ, odo-ris exigui. Serirur horrenfis apud Germanos&Belgas. In Creta autẽ& Ponto fuz ſpontis effe

fertur. Sylveſtres humentib, locis, juxta rivulos

foſſas,& fcrobes aquas babentes reperiuntur,major harum in hortostranslata luxuriat: minorvers egre coalefcit.Florét he Majo, Junio,& Ju-lio zftivis mẽſibus. Valerianæ paffim appellan-tur,& Gręcè Phu, Et prima quidẽ Phu apud Dio-ſcoridẽ defcriptioni refpondet: neg; obftat flosparvus,& Narciffo minor. Quód fi quidé majorſcribatur, errore fit Grzci exemplaris,in quefic habetur: 49» ares vw vapxtos st»peeiLn) sod TELOdea, Sed pro uéco,id eſt major, reftituenddeft dose, five#7 m,id eſt, minor, ut ante nos Ruel-lius quoq; annotavit. Id quod mox ſubſequensdi&io a, hoc eft; tenerior, nó modó in-nuit, verum& palàm oftendit. Neq; enim ma-jora, ſed minora, teneriora effe folent. Atq; fic fehabente Dioſcoridis le&ione omnis adimiturfcrupulus. Sunt namq; Valerianę flores s i;e d nest, quàm Narciſſi. Appellatur pratereaValeriana ſatiya à Dioſcoride p- geile, ideſt, ſylveſtris, aut ruſtica nardus: à Plinio Nar-dus 8 bac ætate à quibusdam Marinella,Genicn-