lectio confervaretur,& ab omni mutatione aut corruptione zeternum preefervaretur,& validé pra-muniretur. Ejus authores appellantur Maforetb,& ftudium ipforum, Mofora./ Admirationi opu-lis omnibus hactenus fuit tam ftupendus labor, tam curiofa diligentia, tam fuperftitiofa religio. Atveró quot virorum ope; quot annorum& fzeculorum continuatione eft perfectum. Hic idem longecompendiofius, longé certius& perfectius eft praeftitum. Sed cüm in fequenti ad Lectorem iudtione de totius operis ratione& ufu abund? differuerim, nolo hic prolixiori fermone uti. Ad remipfam potius, cujus caufsà inftitutum hoc praloquium, me accingam."Tredecim nunc funt anni, exquo Pater meus JOH. BuxTOR F1us Ling. Hebr. in Bafileenfi hac Acad. per Annos 4o. Profeffor,zternitatis& immortalitatis nunc particeps, Biblia Hebraica, cum T'argum five Paraphrafi Chaldai-ca, Mafora magna& parva, felectifsimisque Hebraeorum Interpretum Commentariis, fummo ftudio& labore in lucem hic edidit. Quibus abfolutis, cám intelligeret; Concordantiarum Hebraicarum.

ufam ad Maforze& Rabbinorum ftudium fumme effe neceffarium, neminemdue fineillarum opein

his verfàri poffe aut progredi, de illis quoqueedendis cogitavit. Habebantur jam antea ConcordantizeHebraice, ante ducentos circiter annos à quodam Judaeo R. Mardochaeo Nathan collectze,& ante cen-tum annos Venetiis à Danjele Bombergo primum, deinde hic Bafilez ab Ambrofio Frobenio, antequadraginta annos ,excufz. Quia veró exemplaria earum omnia jamdudum funt diflracta,& przeter-eaforma& methodusillarum obfcura& difficilis ufus nimis laboriofus, Chriftianis przefertim, ipfi vi-debatur; quia etiam multos errores& defectus pafsim in illisobfervavit,€ re futurum judicavit, fi anti-.quasillas, veluti domum impolitam& incommodam dirueret, foloque quafi equaret,& ex ejus ruderi-bus novum plané zdificium exftruerét, quod& externà formá fplendidius,& ufibus omnibus magisforetaccommodum. Forti magnoque animo opus aggreditur ,&tandem favente Numine, nullàalienaufüsoperà, poft quinque annorum laborem continuum& afsiduum fummum ipfi culmen impofuit.Quanto veró labore, quanto fudore, quantisdue moleftiis/ Sed ,ut laboriofüs erat, ipsà rei difficultateanimus ipfi crefcebat potius, quàm dejiciebatur. At non pari in ipfiuslibri editione fucceffu eft ufus.Nam cüm Anno 1629. menfe Augufto, opus praelo fubmitterct, fequenti menfe Septembri morbo le-thali corripitur,& decimotertio ejufdem funefta, fed placidà piadue morte eheuabripitur. Nolo hicmeum, quem inde cepi, luctum& dolorem commemorare. Quod in acie à militibus folet fieri, ut addeferta figna proximus accurrat,& ea defendat, id mihi hic quoque faciendum duxi. À' teneris indeannisin his literismagna curá& diligenti me informavit&inflituit. Artes illas, quasipfe fummola-- bore addidicit, fideliter mecum communicavit, in illisque varie me exercuit. en pe operiseditione mecum labores erat partitus, ita ut ipfe autographo recognofcendo, elimando&espotiemdo,ego Typographicis operis corrigendis& emendandis, precem Officii mei proinde effe UXL, paretes ejus defertas fufcipere, ejusque locum fortitertueri. I;potui, fide praeítiti, Autographum Patris diligenter recognovi, Concordantias Chaldaicas de novoconcinnavi, quzecunque operi illuftrando infervire mihi videbantur, adjeci, omnia quim eleganterfieri potuit& emendatéedi curavi,& nunc poft integri biennii labores continuos, ad umbilicum, Deigratia, perduxi. Iul uon|Hofce veró labores noftros, Viri Magnifici;llluftres, Generofi, Nobilifs. fub Illuftrifsimo VeftroNomine,& Potentifsimo Patrocinio lucem afpicere cur voluerim, cauffz mihi fuerunt plures. Namut antiqui& receptiinter Viros doctos moris eft ut praeclaris operibus praclaros patronos quaerant:.ita eos potifsimum eligere convenit, qui ipforum ftudia& intelligunt ipfi,& promovere ut poffunt,ita volunt. Etenim quo animo ergabonas literas& literatos affecti fitis, docent optime conftitutae&Alluftres in Batavia veftra, Academia& Schola, quas& fumptibus magnificis fundaftis& alitis,&

viris doctifsimis undique conquifitis exornati curatis. In illis, fi ullibi locorum, vigent hodie& flo-

rent Linguarum, Sacrarum praefertim, ftudia, quod tot fümmorum Virorum eruditifsimz plurima-que WC dn luculenté teftantur; adeo ut palàm affirmare aufim, tot& tam idoneos in nulla Euro-pz parte hodie reperiri, qui melius de his literis,& de hoc ipfo noftro labore judicare pofsint. Quantovero zelo erga Verbi Dei ftudium ducamini, documento eft inter alia, Synodi Dordracenz, veftris«quoque aufpiciis celebrate, decretum, quo fancitum eft, ut convocatis ad id viris doctis, Linguarum& Theologia peritis, nova Bibliorum verfio Belgica adornetur, fic tamen ,ut non fimpliciter nova cu-datur, fed Vetus& recepta ab omnibus naevis& vitiis purgetur, ubicunque vel ab originalis Textus ve-ritate recedit, vel ejus vim& emphafin non fatisaccuraté exprimit. Ut decretum, ita& in effectum utdeducatur, cura vobis efl. Cui labori, fiquidem fupremailli nondum fit manus impofita, Numen pro-pitium toto pectoreopto. Sané haud parum illi inferviet przefentis operis fübfidium. AeqE hic affe-ctus vefter tantó majore laude eft dignus, quód Pictatem& ftudia non in tranquillitate folum& pace,fed&inter armorum ftrepitus, in medio Marte, non in veftris tantàm, fed& exteris longeque difsitisregionibus» fovetis& promovetis. Floruerunt etiam literae in Germania& locis aliis: fed bellis in-

gruentibus, Mufze profligatae, Academiee difsipatz, ftudia proftrata fuerunt.— Vos per complures.

X- a2.: ps|: annos

quod pro gratia mihi à Deo conccísá,eà qui -