Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Log expuroan^ ratio.

Pslmonem fo-liinteromnia»ytfcera,ngtririex corde,

Facultates na-orales effe ne-ceffarias ad vi&am.

Naturá effe pertotas corporspartes exten-jam.

Natura ab fla-tw»aria qui dif-ferat

Phidias.

Sanguis efi materiale princi-pysmsex quo càerefcunt noitricorporss partes.Semen eft€jfi-ciens animalsprnepiam.

77

quas quidem cüni etiam feratur fanguis, quodferofum cius,& tenue eft;id perrenes,ceu per colatoria quedam tranfibit(non quidem confecutione ad id quod vacuatur, qualiter Erafiftratusexittimauit, fed ob renum facultatem tractrice,alioqui nulli ex retenta vrina perirent) quod veró fanguineum& craffum, id coércetur, ac pervniuerfum corpus regeritur. Non eftautem di-uería ratio, qua vrinz perrenesin veficam fc-runtur,& qua fariguis in omiies animalis par-tes:neq etiam qua flaua fecernitur bilis.G.4LENI PERG.AMENIdenaturalibusfacultatibus liber

: ecundus,

Vodneceffe quidem fitfateri vim quandá

in renibus effe, qua huiufmodi qualitate,

qualis in vrina percipitur, ad fe trahere fithabilis,fuperiori monftrauimus libro. Qua ni-mirum facultate cor etiam,vnicii exiis qua poftiecur habentur, in dexterum proculdubio finit,fuum alimentü trahit, deinde per arterialem ve-nam ad pulmonem tranímittit. R eliquorü quippe nullum, nec Erafiftrato quidem ipfi, nutririex corde placet,propter eas, quz fuper vafis cre-fcunt,membranas. Iam vero,qui pro tenuitate,aut crafsitiehumorum,latitudine autem,aut anguítia meatui, fieri aiunt ipfam humorü fegre-gationem,hi nobis rationem reddant oportet,cur vrina,quam bile effe tenuioré conftat,in bi-lis vafa nó influat. At certé nullam aliam redde-re poterüt, prater facultatem illam à natura vnicuig inftruméto ftatim ab initio tributam, finequa durare animalia nó poterüt.Siquidé nec vi-uere,nec durare vlli animalium, vel breuifsimot&pore fas erit,fi tot in fe particulas, támg; difsi-dentes cüm habear,nulla facultate vtatur,nec qconveniens trahat,nec qua alienü fecernat, necquz id quod nutriat,alterabit. Q uibus quidem

€JA4L. DE N.ATVR.ALIB. FACVLT.ATIB. LIB. IT.

78facile vincere,& celeriter afsimilare,& fibi nutrimentum facere pofsit. Moxarbitror fecüdo at-trahct,& tertio, quo fcilicet fibi molem magni-tudinémgq; iuítà ex nutritioneadiiciat. Vndeiialteratrix inventa vis eic. Tertia vero formatrixapparebit:cuius opefemen primit velvti cócre-tum quiddam tenue, membranam illam fibi in-duit, quam Hippocrates fexta die cum factu, Mufic cuidam mulieri ouorü tunicz fimilem exci-

10 diffeait. Poft hoc vero reliqua etiam quacungqyab eo,in libello deinfantis natura, funt fcripta,fingit. Caterüm cim augeri illa pott formationem cóveniat,id profecto affequétur,tum in o-mné extenta partem,tum vero nutrita. Cor igi-tur ab initio ita mihi paruum effe, vt nihil à mi-lij femine,aut fi mauis àfaba diftet,intellige. Augentur porro ea tantü, qua viuunt, quorum ni-mirum formz perfecte iam funt. At eius quodfit, proceffus ille qui e(t ad formá, non vtiq; au-

10€tio,fed generatio nominatur. Siquidé augeturid quod eft:gignitur quod n6 eft. In vniuerfumauté deridenda Erafiftrati eft opinio, dicétis at-tractioné fieri fuccefsione continui ad id quodvacuatur.Q uz ratio,tantü fuccedere cótinui necetfariü facit, quantum effluit. Hoc vero iis quicómodo funt corporis habitu, fatis ad nutritio-nem eít: vtpote quibus ea qux apponuntur, tisquz effluunt,paria effe oportet. Atin iis quiadvltimum funt graciles, ac liberaliter refici poftu

3o lant, nifi multo plus fit quod apponitur, quimid quod vacuatur,priftinus reftituit habitus nunquam poterit. Liquetigitur, quód tanto plusfunthi attracturi, quanto etiam pluribus egent.Trahitur itaq; nutrimenti, nó fuccefsione continui,ad id quod vacuatur,fed pinde ac à magne-telapideferrum,qui fcilicet talis qualitatis tra-henda vim habet. At vero diftributionis principium expreísio ventriculi praftat: reliquit auteeius progreffum omnem, tum venz ipfc cótra-

acultatibus vtitur natura illa,qua particulas ef 4o cx ac propellentes, tum fingula quz nutriütur

fingit,edíq fenfim adauget, atq; omnino cft pereas totas extenfa:vt quz fané totas per totas,fingat,nutriat,atq; augeat, veteri femperipfius materi forma mutata: quo vel maxime nominediffert natura ab ftatuária, quz foris quide ma-teriam ipfam adornat, intus autem illaboratamatq; neglectam relinquit. Phidias fiquidé ex ce-ra efficere ebur, auruimve nó potuit, fed neq; exauro ceram: quippe horum quodq; manens idquod à principio erat, foris tantü fpeciem artisadeptü,perfeéta fit ftatua. At natura, nullius materiz veterem formá feruat: alioqui fanguis o-mnino effent cunctv animalis particule, is fcilicet qui d matre cócipiente confluit ad maris íe-men,inftar cer cuiufpiam,atq; vnius& vnifor-mis materiz,artifici fubiecta, Nulla autem ani-mális particula ex ea ipfa materia fit ita rubea,humidave,ficvti eft ipfefanguis.Nam os,cartilago,arteria, vena, neruus,adeps,glandula,mem-brana, medulla, exanguia quidé funt omnia, li-cet cócreta ex fanguine, videlicet materiali prin-cipio.Semen vero cum fit efficiés animalis principium, rrahendi fanguinis pofsidet facultate,nó fecus ij magnes ferrü. Quare primó quidemcompetentem fibi(anguinem attrahet, quem€

ad fe trahentia.Quare improbe Erafiftratus hallucinatur,dum horum oninium caufam fuccef-fionem illam ad id quod VAN Qrgi vbiexiecinoris fcirrho gignifemper hycpem ait: id quod certéehominis plané eft fecor-

Formationis faeLus vato.

Auélto quifiat.

Cordis maeni-tudo in. primoortu.

Augeri tantumqu& viuunt.

Generatio quiddicatur,

Nutrimentumtrabt, non fuc-cefiione. ad idquod"acua-tur, fed perinde»t à maonetetrabitur ferr.Difiributio aliments quo mo-

do fiat.

dis. Siguidé ex diuturnis hzmorhoidibus, vel Hydrops| qui-

fuppreísis,vel immodica profufione, hominemad extremi frigiditate ducentibus,nó femel aut

bis,fed(zxpeiam aquam intercutem collecti vi-*

$o di.Sicvti mulieribus quoq; tum menftruz pur-gationis omnimoda ceffatio,tum immodica vacuatio,fz pe hydropem accerfiuerunt.Nonnul-lis veró earum,& qui muliebris vocatur luxus,in hunc terminatus eft morbiü:vt interim qui abiliis incipiunt,alióve quopiam opportunorumadid membrorum, hydropas imprafentiarumprateream. Eft tamen ea prima generádi hydropis caufa, quz ex fanguificationis defectu procedit: fimili genere;atq; ex ciborü cococtionis de-6o fectu diarrhaca., Atquiin tali hydropis genere,nec aliud vifcus vllü,neciecur vitio eft affectu.Sed illud etia,quod innuere videtur, pra fe fertextremi abfurditaté: népe fieri poffe vt bilis ci-bis ftatim mifta,forinfecus nobis adveniat,nongignatur in corpore. Mel Rasen eà q; plu]

bis ex occa[ro-nibus gieni pefH.

Hydrep gene-randi primacaufa, ex fan-guifications defedl».Diarrbea ex càboris concoclio-

ni defeciw.