Brachbium at-tollentes et cir-cumagetes msJculos effe robsflifsimos om-nium,

Scapulari sm»tus à quib.orc-

fiafcantur mafenlis.

255autor. Tertius prater hos geminus,aut ex duobus coalefcens, à toto pectoris offe exortus, aquabiliter ad illud totum brachiü adducit, fi v-terq tendatur. Ná altero folüm agente,aut deorfum,aut furfum, modicé motus brachii inclina-bit. Porro muículusille,qui à fublimi pectorisparte iuxta clauesoritur, duo habet capita,internis quidem partibus epomidi infertus, externisaurem adhzrefcens infernis fcapula partibus.

G.AL DE VsSV PARTIVM- LIB. XIHL

296

GJAALENI PERG.AMENIde"fu partium, lb. X"1r.

Vum ipfarum animalis partium,nonul-lz quidem ad viuendum fint neceffarig,vtcerebrum,cor,€ hepar: aliz ad viuc-dum commodius, vt oculi,nares,& manus: atg;aliz denig ad inftaurationé generis, vt puden-da,teftes, atque matrices: de Jíis quidem vltimis

Acfolius mufculi huius tenfi actio, brachiü ex- 1o hoclibro agendum eft, quaádoquidem fuperio

troríum extendit: alterius vero, qui ad claué pervenit, verfus interiora convertit. Tenfisautemequeéfortiterambobus capitibus, brachium re-&am plané ac mediam extenfionem affumit.At-que alij etiá duo mufculi,vtrag fpinz,qua eft adfcapulam, parte, fimilem predicto habent actionem. Octauus vero alius vltra predictos eft mufculus,qui ortus à maxima parte inferioris, quiin fcapula eft, lateris brachium extrorfum ab-ducit, iis qui funt ad pectus,oppofitus,qui bra-chiü furfum attollunt. Duz funtpofthanc mu-fculorü motiones,brachium extrorfum ac deor-fum circumagentes:verüm amplius quidem ex-tra abducit muículus,* qui ab inferiori oralateris, quodin fcapula eft, proficifcitur,;. Nam quifcapulz partem fimam complectitur, minus quidem extrá,fed deoríum magis brachium circun-agit. Reliquus vero alius vnus eft mufculus,qui deprimit, ipfum retro agit: cui predictusmufculus paruus fuccedit, qui efficirnebrachiidum deprimitur, vilam in partem inclinet.Contenta autem fuit hocnatura, ramet(i ómniü mi-nimo, propter naturalem manus ad inferioraimpetum. Atquimufculi brachium attollunt,actioneindigent vehementiori, ob idq; tum ip-fi, tum qui brachia circumagunt(eft enim hicmotus violentifsimus omnium)in omnibus ar-ticulis robuftifsimi funt, ac tendones maximéneruofos fortiuntur. Verüm fcapulam deorfumtrahit mufculus, ex inferiori quidem thoracisfpondylo enatus, inferioribus autem partibusfcapulz infertus.Trahit autem eam furfum mu-fculus latus acinagnus, quia fpina enatus, fur-fum ados occipitis pervenit. Trahit etiam fur-fum& mufculus tenuis,qui ab ii(dem capitis of-fibus ortus,ipfiad fpinz bafim inferitur. Retroautem alij duo mutculi abducunt ad totam ani-malis fpinam: quorü editior ipfam inflectit fur-fum, ad colli fpondylos: reliquus autem ab-

res illas iam explicuimus,. Ergo natura, fi fieripotuiffet, maxime optaffet fuum opificium eífeimmortale. Quod quum per materiam miniméilli liceret, fubfidium quod potuitipfi ad immortalitatem eft fabricata, fapientis cuiufdam vrbisconditoris exemplo. Quanquam nulla ciuitascomperitur adeo floruifle, vt non ipía exedensvetuítas, memoriam conditoris deleuerit. Na-turz vero opificium iam multis annorum mil-

bilem quádam rationem invenit,qua in demor-tui animalis locum,nouum aliud fufficiat. Om-nibus fiquidem animalibus natura concipiendiinftrumenta congruentia tribuit: ipfisgy inftru-mentis eximiam quandam vim voluptatis effe-Ctricem: animz vero ipfis vfurz, incredibilemvtendi cupiditatem cóiunxit: à qua animalia in-citata,ftimulatdg, etiamfi rationis expertia,atatcq tenera fint, providenttamen non fecus,ac

3o fi prudentifsima effent, vrgenus fuum fit fuper-

ftes.Porro in farmineo fexu matrices ventri fub-iecit, qui locus eft tum ad vfum venereorü, tumad recipiendum fperma, necnon ad incrementiifatus, perfecti enixum,opportuniísimus. E-tenim collum matricis, in pudendum muliebre,definit: quod. quum animal concepit, adeo advnguem clauditur, vt ne minimum quidem aptintus foras laxet, aut forisintro recipiat. In coi-tu autem eovíg; patet ac tenditur, vt íemen per

49 latam yiam progrediens, faciléin matricis finü

perveniat. Plurimum etiam& in partu diften-ditur, fic vttotum embryon facile ea via expel-latur. Quare merito à natura factum eftneruo-fum fimulac mediocriter durum,vt citranoxamplurimum contrahatur€ dilaterur, dirigatirgiad excipiendum femen. Nam fi prz mollitie infeipfum concidens, plexus quofdam efficeret,ab iis femen prohiberetur, quo minus ad finusmatricis perveniret celeriter, ac fichumor fpiri-

ducit ad fpondylosdorfi. Tenfis ver ambo- 5o tüíq à femutu fepararentur, quos tamen coi-

bus fimul fecundum proprij fitus rectitudinem,ferturad x dorfum... Quum autem tenfus cftismufculus,qui ex laterali primi fpondyli apophyfi exoritur,fcapulzt finibus, qui funt ad fummi

: tatem humeri, inferitur, maximé quidem ipfum

humerum trahit: cum eo autem& fcapulam to-tà,ad partes colli laterales,vt ad anteriores mu-fculus tenuis, qui à labdoide oritur, convertit.Quinetiam ex mufculis qui épectoread eam fur

re eft neceffe, hunc quidem vt motus principii,

Particularautria genera.

Nature epift.:

2o libus conftitit,atg ftabitperpetuo.. Nam mira- e perpetus.

Concipiendiinflrsmenta.Generandi cu-piditas vniWerfis animanti«bus infita.

Matricum fi-tus opportuntf.

n

Matric cellis

$»32.

Matric colliéCur neruofun,ac medrocritevdurum,

Spiritum effemots princi-

illum autem vt materiam ad factuum generatio-. pii i» ipf[2

nemappofitam.| Cacterüm fanguis menftruusneutiquam prima eft materia,atg; gignendi ani-malis propria: fed quum feminis humiditas àcaloreinfito x ducta, tunicis matricum incide-rit,non fecus ac pinguitudo facile agglutinatur.

neratione.Sanguis menefirn non e$tviir4, eicnendtq;bio E

Atq inde vno temporis momento multa fiunt, pria.

eág admirabilia naturz, circa animalis genera-

fum feruntur,qui eft editior,non folim mihi vi- 6o tionis principiü,opera. Nam matrix ipía quàm. Generarioszdetur caput brachii trahere, fed etiam fcapulam,vtquiligamento articulationem to^tam continenti inferatur,

celerrimé vndique femini adhzrer: collum au-tem totum conniuet,& eiys maximé orificiuminternum, Quiigitur humor matricis afperi-

tates illinit, toti fuperficiei internz fubtenfus,,

membrana tenuis efficitur, Interea autem fpiri-tus

ordo.