.:

do accidat.

2197

fed motus naturales primus orditur.— At veroquo tempore nec femen intro, necfatus extráfertur,matricis collum in flexus& contorfio-nes concidit: quz ne matricis regio perfrigere-tur, plurimum habent momenti. Neq enim aliaratione in menftruis purgationibus pártubüígqsmulieres refrigerantur, quàm quod tunc matri-cis collum fit rectum, referatumq;. Porro in ani-malibus numerofos factus geftantibus, natirafecit finus matricis plures: in homine vero, accinfmodi,quemadmodum corpus totuni eft ge-minum,ita X matricis finus eft duplex, alter quidem in dextris,alter vero in finiftris lócatus.* Siquidem qux ob corporis imbecillitatem, bre-uioris vitz futüra erant, aut eti praeda fortioribus,iis animalibus omnibus afsidui interitus remedium excogitauit natura, faccundam fcilicetgenerationem:femper receptaculorum matricisnumerum, zqualem numero mamillarum przfcribens. Mammis autem lac tuncaccedit,quotempore iam abfolutus eftfoctus. Nam quumtenera adhuc fint atq; imbecilla recens nata ani-malia,necpofsint folidos cibos conficere, ali-menti ob id natura eis comparauit, perindeacfi vtero adhuc geftarentur. Quibus vero anima-

Puerpere, autquibus menfesflint, cur fac[ vefrigerétur,Matrias plu-res finus iume

rofos partusedentibus,Matricis finumeffe bomini dupicem,

Generabionisfecunditatemquibus naturaconcefferit.Matric rece-pracelorum n»merum, mamillari effe nu-mero equalem.Lac quo tempore accedat.Lacer genueyu natura.

Amor inpro-. libus propter corporis ficcitatem fuperfluus hu-ereata. mor fubnutriri non porerat, vt volucribus om-riibus,iis natura przcipuum quendam amoremin cà quz procrearunt,ingenerauit: quo impul-eVbera duo,vt

fa,bellum pro pullis cum ferocibus animalibus,quz antea declinabant fufcipiunt intrepide, vi-étumq illis convenientem fuppeditant; Vtigi-tur matrices duz mulieribus in vnum collumdéfinentes funtfacte, ita€ vbera duo, vtrungfux matrici,inftar miniftri boni,fubferuiens. Vnde Hippocrates ait: Si mulieri geminos gerenti,mammarü altera gracilefcat, fi dextra quidem,mafculi: fin finiftra,faeminz aborfum faciet, Si-

matrices: dua,mulieribus: 1font.

Aborfits quan-

Mares in dex-tris, feminasin finifirs ma-I0 147] paribus,maiori ex par-relocari.Matrició mu-nit.

riexpartelocantur. Etenim exiguz, dum fa-tus augentur, funt mammz, quo módo ctiammatrices. Quumautem perfecti fuerint,€ pa-riendi tempus inftiterit, fimul cum matricibus,Mamma auod(atis efrintumefcunr. Matricis itaq; partes"— funt, fperma recipere, atque foetum abfoluere:mammarum vero, quod iam nàtum eft educa-re.Quod fi animalia attentius diffecueris, repe-riesiniis quidem qua adhuc augentur; veficasmatricibus multo maiores: in perfectis autem;matrices veficis. Vefica nang; ad portionem omnium aliarum partium augetur, vt quz omni-bus ztatibus«qualiter feruiat: matrix verg,necdum augentur adhucanimalia, nec quum iamconfeneícunt, rité actionem fuam potefi obire;Siquidem alimento benigno abvndantig fecti-busopus eft, cuiuftodi in folis Horentibus ab-vndare poteft: quum in declinantibus quidem,alimentum non ríté coquatur: in iis autem quaaugentur, quamvis recte concoctum fit, in nu-tritionem& auctionem totum id abfimatur.Eft autem faemina mare imperfectior, vna'qui-dem& prima ratione; quia frigidior. Siqui-dem in animalibus calidum eft magis actin fri-gido. C«terüm omnes quz viris infunt partes;

Foeumama-reimperfetlior,quia frigidior,Calidum effemac atlius

frigid 9.

QUI. DE VSVP.4RTIVM

tus vndiquead vnguem retentus, non elabitur,

o

-

30

quidé mares in dextris, farminz in finiftris maio 40

6o

LYs XII 298

in mulieribus étiam reperias, eo difcrepantesduntaxat, quodin mulieribus quidem ipfa in-tus funt conditz, in viris autem extrd pendent,iuxtanuncupatum perinzum. Quodfimulie-bres quidé partes evertas extrorfum, viriles au-té intro reucrtas, replicefg;, invenies omnes in-terfe fimiles: cuiu(modi& in talparum oculis fumerelicet exemplum. Hz enim vitreum& cry-frallinum humorem,& praterea tunicas his cir-cundatas,nó minus habent,quàm animalia quevtuntur oculis. Atneq; eis aperti fuerunt oculi,necforas prodierunt, fed imperfecti fuéruntre-liéti.Sunt enim animaliü nature varig. Alia quippenon longerecefféruntà plantis funtq, ea ani-malium omnium impertectifsima, fenfu vnicotactus praedita: vtoftreorum plurima. Hisre-cefierüt aniplius, quibus guftus ineft: his adhucamplius, quz odoratus inttrumentum fortiun-tur.Q uibus adliuc multó magisque inftrumento audiendifunt praedita. Artperfectis proxi-ma funt, quibus precer hic ómnia, adeft vi-fus. Solis autem hominibus ratio ineft, qua diuinius nihil mortali animali eft conceffum. Sicvticiturhomo animal eft perfectifsimum omnit,fic tanto efrfoemina impertectior mare, quantófrigidior. Genitalia autem eius, formata intusfuerit, dum ipfa vtero adhuc geftaretur. Quumenim extare X foras propulíari prz caloris im-becillitate non poffent, ipfum quidem animalquod cóformabatur,imperfectius eo, quod vn-diq; eftabfolutum, reddiderunt: quam imperfe&tionem tamen confequuta eít vtilitas nó afper-nanda,ad inftauradum humanum genus. Namquum fatus ipfe materiam copiofam poftulet,tam ad primam fui confütutionem, quàm ad o-mne incrementum, fi calidifsima quidem ipfafaemina effet, vtiq; difcuteret talem materiá,necfineret codceruari cari: quemadmodum fi im-penfefrigida,ne humorem quidem ipfum con-coqueret.Frigidiorem igitur eam eovíg fieri fa-tius fuit, quoad alimentum quod concoxiffet& cefeciifet, difcutere torum non poffet.Hzc itaque eft frigiditatis facminez vtilitas, quam moxfequutura erat pártium imperfectio, quum ip-fc pra caloris imbecillitate prorumpere forasnon poffent. Quod commodum ad inftauran-dum genus,efr fecundum acmaximum. Nam fiextrá prodiiffent, fcrotum vtig extitiffet: quodquum intus iam delitefcat, matcicum fubftantiaeft factum inftrumentum femirii recipiendo, acretinendo, factui preterca alendo,acperficien-dé, aptifsimü. Statim autem& tefticulos fami-nà erat habitura minores, imperfectiorcíque: acfperma in ipfis, tum parcius, tum frígidius, humididfq:.Sequuntur enim hzc quoq neceffario cazloris periuri3. Non igiturfemen eiufmodi,cene-rando animali fatis effe poterat,licet in eam remfuerit& ipfum vtile. Mas vero quanto eft cali-dior;tarto ipfiüs tefriculi extiterit maiores, Se-men auté quod in ipfis gienitur, quum fit fum-mé coctum, principium effectiuum eft anima-lis. Ex vnoitag principio,ab opificefapienrerinvento, iuxta quod famina marcfuitimper-fectior,nata funt omnia, que ad animalis gene-rationem pertinent: tum quàd muliebres par-üj

Muliebres par-tes pudendi,virilib. effe fimi-les, nf quàdfunt inuerfa.Talparum ocult inclifiam-perfeehiq.

Natureanimalium varie,

Animalia om-nium imperfe-

élifsima,

Ratio ineft folbomint,qua diuinius nibil a-^nimalt morta-lt eft coceffum.Genitaia fee.minea fuiffeintus formata;qiiam teropr immbecilitate caloris forasropul/artbaudquaquápoteerunt,

Frigiditaté femines vilitas

Tefliculi feminae femenqualia.

Tefliculi ma-fadlini calidteres fmtnes.Semen ma(cwlseffebrinciprumeffecliuum antmalis,