Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

$35

G.4LENI PERG.AMENITIde Placitis Hippocratis c Plato-nis, lib.L1I.Vàd fané neceffariü exiftat, non foliimmedicis,fed philofophis etiam;nofíe, qtgenere fint,& quales fecundum fpeciemfingulz,quámg potifsimü animantis particulaoccupent,facultates corpus noftrü regentes, primo libro demonftratü à nobis eft. Secundo au-

Sumptioni dif. tem,de fumptionü differentiisfermonemihabui:

ferente füntquatuor.

fracindia quefipervemant.

Vl fis in ancillas. excande-

fientia.

qua quidem in vniueríum funt quatuor. N6nul]1x quippe ipfarum,ab iis quz particula iníunt,iuxta problematis fubftantiam fumütur: aliz vero ab iis fané qua infunt, non tamen fecundi idquod propofitü eft, ac de quo quaftio habetur:alia ab externis teftibus, vt rhetoricz:alie dénig;à principiis fophifticis,vocularü ambiguitate&impoftura obarmatz.De quibus cim iam difle-ruecrim(idque illorum qui eis vtuntur, exemplispropofitis) operzprecium videtur nuncin ter-tio hoc commentario, numerum K fubftantiasfacultatum docere,numerimgq; etiam atq; difcrimina eorum quzillis accidunt. Satis autem mi-rari.non poffum,videns Chryfippum,qui debe-ret oftendere,animam rationalem in corde do-micilium habere( eft enim hocillius dogma) fe-fe nimis anxie torquentem, vt tum rationibus,tum innumeris poétarum exemplis(qua breui-tatis gratia prterco)irafcibilem facultatem,perturbationibüfq; obnoxiam, in thorace habitaredemon(tret: id quod iampridem eftà veteribusdemonftratum:qui quidem feruorem irnati ca-loris aliquem in cordeper iracundiam oriri di-cunt: cuius ratione accidit, vt tota facies infle-tur, corpus vniuerfum rubefcat,incalefcátque,&vehementer cor vnà cum animantis arteriis fubfiliat: quz omnia pulchre deícribit Plato in Ti-mzo. Ad hzc vero, cim debuiffet Chryfippus,quz fuam quidem fouent fententiam, ca tan-tüm teftimonia poétarum eligere: quz evertuntautem,& labefaciunt,explodere: ille fané ex aquo omnium meminit: imó vero maximé pra-cipua, X quz ipfi patrocinabantur,omifit.Q ua-lia funt illa:

Juppiter exemit tuxc ipfi ex pedore mentem.—&

Confilium Nepture mewn,boc in pedtorenofi,—&

Non ribi flat talis fententia pectore.Hac igiturteftimonia fola, fimilia alia, quz ra

CMESDE PLACOHIBPR. ET PLAÁATAZIB 1!

5316obtinet hancratio ad animum, fiue irácundiam.Etenim imperare in omnibus& przvalereiu-ftius eft,id quod natura pracellit: equitem fanéequo;venatorem autem cani,necnon iracundiarationem.Atnon femper accidit, vt tale conii

:gium,lege admini(trerur nature, Verim quem-

10

admodum equus,nonnunquam refractarius&contumax, non pro decoro elatus, infefforemvirium imbecillitate,aut equcftris fcientiz igno-rantia victum, fimul fecum rapit, trahitquelon-gius: ficiracundia effrenis,& ad praecipitem vin

dictam erumpens, rationem interdum imbecil-

lam,ignaramve, vnà fecum folet pracipitare. Siigiturrobur fcientiámque habeat, vincet nimi-rum-& ratio iram( quale exemplum in Vlyffe

proponitur)& auriga equum, Sin autem autal-

PA

[o]

tervtro;aut vtroque priuetur, periculum ibi eft,neid quod prafrantius eft, à deteriore vincatur:id quod certé in Medea contigit.In qua quidem,priufquam filiis occidendis admoliretur impia-tas manus,diu multumqueratio reluctata cumiracundia eft. Noueratenim quàm impium fa-cinus perpetraret. Caterüm poftea randem àperturbatione devicta, ipfi iracundiz concefsit,dicens:

Noui equidem cuiufmodi faciam mala,

Sed fortior iracundia confiliis mcis.Nouit itaque magnitudinem malorum, quz e-rat perpetratura, 4 ratione edocta. Venim ira-

3ocundiam longe fortiorem effe ratione ait, ac

40

tionalem vim in corde fitam effe portendunt,fe- 5o

ligere conveniebat Chryfippum, fi omnino te-ftibus litem dirimere ftatuebat. Nam numerofailla quz adduxit, tametfi vera fint, eius tamenproríus opinionem deiiciunt,prefertim quz ira-cundix manifeftó adveríantem faciüt rationem:velvti& hzcfonant:

Pediora fed feriens;ip um cor increpat ira:

Suffer&7 baec cor,nam grauiora aliquando tif.Hzctiquidem Vlyffem ad fe dicentem introdu-xit Homerus, cim ob ea quz ab ancillis domiagi videret, calor in cor&e ipfius efferucíceret:& animus,fiue iracundia,ratione devicta, ad in-tempeftiuam mulierum punitionem,ipfum iamvi pracipitem actura effet. Nam quam eques adequum, aut venator etiam ad canem, rationem

6o

propterea fe ab illa violenter ad fcelus perpe-trandum abduci. Vlyffes autem contrà, ratio-neiracundiam coércuit. Szpeigiturinalio ira-fcibilem anima partem ratio adeo fuperat, vtne pugna quidem vnquam ipfis inter fe oria-tur,fed hzc dominetur,illa obtemperet:id quodfanéiis adeft, qui ad fummum philofophiz per-venerunt. Rurfusiracundia fubinde ita ratio-nem vincit,vt imperet,ac ducat perpetuó: quemadmodum in multis barbaris,& pueris naturairacundis', necnon in ferarum non paucis,&hominibus belluinis viderelicet. Eft quum nealterum quidem vfqueadeo valens fit, vt ftatimalterum trahat: fed adverfantur invicem, pu-gnántque,& temporis fpacio alterum vincit: vtin Vlyffe quidem ratio, in Medea autem ira-cundia. Quas anima aut partes aut facultatesmaxime interíe differentes, Chryfippus quumin vnum confundat, carminum tamen Vlyísis&Medez meminit, qui evidenter ipfius opinio-nem fubvertunt. Taceo etiam Chryfippum,quileonibusiracundiam ademit,carmen illud Tyr-tziinteralia adducere, Leonis animum conti-nensin pectore: quod leonibus maximam in-effe iracundiam fuadet.. Et quum pronunciet,ideo nonnullos vocari excordes, quod vniuerfihomines animz principatum in corde ftatuant:mirorfane quod nó intelligat, nullum ftolidumaut imprüdenté,excordem dici:fed illos quidemomnes,vacuos cerebro: meticulofos auté,excordes: ficvti& evifceratos eos, qui nullo affectumouentur:omnibus nimirü putantibus,in cere-bro quidem rationé,in cordeiracundiam confi-ftere. At quia terti quog; vifcus iecur extitit, in

Raton? praef-fe animo, vt e-quo pradfe yis

detur eques.

Mede« facinus,

Medee iracun-diam, fuperaf-fe rationem.

Vlbyffen| coér-&uJé iracen-diam ratione.

b

Rationi femperiracundia. obfeciidatyia is qusad fammi phslofopbis perve-nerant.

Cerebro vacui,Excordes.Evifceratt,

leor?— ineffevim anim«& ap

quo appetitoriá anima vis confiftat, huic etiam Perireram.

Oo

iij