Current peraccliuia, decli-eia, c? plana;con[fideratio.

Wclinationemeorporit i» àn-tertora, celeri-tati mol«on

fare.

Tnpetum tr(à ratiene,etab iracundiamonutr.

Ratro quandoeoncurras affe-

[1773

Katio quandorelucietur affe-fiw.

Continens quidicatur.Incontinés quivocethr,

Temperás qwi.

Proteruss qui.

Irrátionalua aame vyicorporis póderi com-parater.

i»fitendi:fed iis tantiim, qui per planam quandáaut decliuem feruntur viam. Quippe compofitaineft ipforum lationis caufa: vna,tanquam ani-malium, qux animz impetu mouentur: altera,tanquam inanimatórum corporum qua corpo-reinclinant. Caterüm qui in plana regionere-trorfum corporis inclínationem inter curren-dum molitur, fiftendi potens eft;& fui iuris: quiveró in anteriorem partem, vtig ab illa impedi-tur.Qua decauía hocpaéto omnes currunt, abipfarei natura edocti, corporis inclinationemin anteriora, celeritati motus conferre. Quem-admodum igitur iis; qui nihil à corporis ponderead motus celeritatem iunantur, in promptueít vt fitantiillis vero qui ex duplici caufa celeri-tatem generant,non amplius voluntas eft atis:eodem modo in animi impetu, quum ratiocina-tio fola caufam habuerit, promptum eft propteripfam cefíare impetum: vbi vero aut iracun-dia ci, aut cupiditas quzdam accefferit, qua funtvires irrationales,& corporis grauitati perfimi-les, ftatim quidem neutiquam poffe confi(tere,verifimile eft: ctfi téporis fpatio forte hocquo-quefiet,quemadmodum in currentibus, Namquum ratiocinatio,& iracundia, mouere ipfumimpetiü pofsint, fi quidem à fola ratione fiat,&cómpefcére ipfum, rurfus excitare fola volun-tate licebit.Sin ab iracundia quadam& cupidi-tate, quum illz ceffauerint.. Sinab vtrifque o-

perantibus fiat,ratione fimul,& facultate qua-.

dam irrationali: ratione quidé renitente, quodvalentius eft;przcellet: fimul autem concurren-te,nunquam ceffabit. Concurrit affectui ratio,quum quz illefacit,etiam ratio opinatur: quemadmoduni in intemperantibus& proteruis ho-minibus, qui fummum bonum in voluptatumfruitione collocant, vltro ratio ipfam cupidita-tem fequitur. Atrenitiacrepugnare affectui ra-tionem dico,quum liomo non opinatur propo-

GAL DE PLAC. HIPP. ET PLAT. LIEB. Ilf.

fite voluptatis fruitionem, hone(tum aut bo- 4o

num effe: trahiturauté quodammodo ad eam,

propter valentem appetitoriz virtutis motum,

Verüm fi ratio fuperauerit, talis homo tum fui,tum fuorum affectuum continens,& eft,€ di-citur.Sin autem cupiditas, contrariam liuicap-pellationem fortitus, incontinens nominatur;Quum veróárationefola ad fuauium víum du-citur, talis vocatur temperars, hoc confilio eadeligens, non vtfruatur, fed vt iuuetur: quem-admodum etiam proteruus, qui à fola cupidita-te ducitur, ratione fanquam famulo quodameam fubfequente. Eiufmodi ergo caufarum,im-penis ánimi exiccantium; complexui, atteftaturetiam Chryfippi exemplum. Etenim adverfusaccliue currétes,fola vi rationali ducuntur. Quiautem inuiti feruntur ad prazcipitium, irratio-nali: quam fané corporis effe pondus diximus:ift decliue currentes, vtrifque: perinde vt qui inplano currurtt, fi prorfum tendant. Nam fi re-nitantur retrorfüm, current quidem aliis mi-mis,fed vbi voluerint, fitétur.Quare nihil Chryfippus víg ad definitionü expofitionem veterisbus contrarium pronunciat. Maxinié autem abcis recedit, ac fibimet adverfatur, dum affectuseffc iudicia éxiftitár, In fumrha vero; Chryfip-

5ó

6o

3319pus femper velvtiin vnda fluctuat: nuríc quidefine omni ratione fieri dicens affectus, nunc adfolá rationalé pertinere anima facultaté:ac pro-inde eos,iudicia quum fint, irrationabilibus anímalibus non inefle. Oblitus autem efle videturinterim, quód à vitiis oppido quàm decenter af-fectus ipfos diftinxerit.. Ratio fiquidem, etiamex Chryfippi fententia, fiue fana& vera, fiue praua& mendax extiterit, is qui fecundum ipfammouetur;nunquam in affectum incidit. Quan-

Afftlus diftin-

qui à vitiu.

doquidem fecundü veram, recte X venufté mo-

ueturfecundum falíam, graue& vitiose: Vbi e-nim ratio dux eft, aut virtus fequitur, aut vitii:affectus nunquam.Itag; putare voluptatem bo-num exiftere, quemadmodum Epicurus exifti-mába*,peccás, vitiofa& falía ratio et: omnéfg;actiones& particulares animi motus,qui volu-pratem, táquam finem refpiciunt prauc, prauosfané neceffarig;& aberrantes facit, ac vitiofos:non tamen iam affectus quoque. Quippe pro-prium affectus hoc ipfum eít, vtanima citra ra-tionem meueatur: id quod. pulchré eti fcripfitChryfippus. Quum aütnihil fine caufa oriatur,ratio veró minime przfit affectibus, iuftum eftiam nobis Chryfippus refpondeat, quidnam af-fectusipfos producat. Nos fiquidé affirmamus,interim quidem ab irafcibili, interim ab appeti-toria animx facultateillos ducere originem. AtChryfippus nulli firmiter harens fententiz, modó eos prxter rationcm oririait, modo fecun-dum rationem,modo temere atq; à cafu proce-dere:quocirca reprehenfienem. vllo pacto effu-gere nequit; Nam fi dicat affectuum iufultus abipfa ratione oriri,difcernereiam vitium ab affe-étu non poteft;Si verà rationem adimat, in mo-rum quendam caufa expertem incidit: quum li-ceat illi ex facili ambas abfurditates vitare, fi c6fiteatur irrationales quafdam facultates in ani^ma, affectuum ipfius caufas exiftere. Quanquávbiea que nà recte homines faciunt, partim quideni ad pranü iudiciü refert, partim ad infirmitatem animi,imbecillitatémg;: quemadmodü vbirurfus iis qua recte adminiftrant, rectum iudi-cium cum bono ahimi robore przefíe ait;illic fané diuerftma ratiocinatrice vim quandá eífe inanimis hominum, caufam talium affectuum fa-teri,velitnolit,cópellitur. Siquidem vt iudicii,facultatis rationalis eft opus: ita firmitas, roburvirtufq, facultatis eft diuerfz à ratiocinatione.Porró vt fcientiani habere( fecundum quam, exPlatonis fententia,nemo vlla inre poteft hallu-cinari) non eft afe£tus: ira neque obliuio illiusaffectus dicenda eft,fed infícitia potius, autignorantía. Atfi quis iracundia, aut voluptate dece-ptus, ab iis quz initio ftatuerat recefferit, im-becillis quidem huicanima& infirma eft: mo-tus àutem ipfius, eft affectus dicendus: vt conftatin Menelao; qui quum Helená occidere de-crcuiffet, eámg; diftricto gladio invafiffet, pro-pius accedens; ac mammas illius candidifsimasconfpicatus; attonitifq; ob pulchritudine eius;propter infirmitate imbecillitatémg; animi, nófolim gladium abiecit, fed mulierem etiam eftofculatus,eique feipfum mancipium obtulit, citr iudicium,citrág rationem, impetu ad cótra-

Ratione duce,virtute aut vitium fequizaffe&um nimnqua.Voluptate noneffe 1n bon po

ncizdam.

Affctlur pro-prium,

Niliil fne causf oritur.

Ratio non bre-et affc hib ua.Affetlzs»ndeQroficifeantwr.

Fatultatesquafdam irra-tionales is an&ma, affeCuunicánfus exifletts

Scieiitiain ba-ení, nulla inre potesl ballu-

cinaris

cillitas, moll£-tiéfq; animi.