Cavfa antece-dens qua dica-tur.
Cawía proca-tartlica qua.
Vlcerofus fen-fis triplex,
Vleerofus. fen-Jis vnde proveniat.
Lafittudo ten-Jiva folet fapereventre. pletho-vicis.Lafsitudo phlegmonofa yndccontrabatur.
Lafiitudine vlcerofam ex ab.yndantia nonnafci.
Horror nde.R: gor,
Febris quando
accendatur,
455
nis eft.Huius rurfus ipfius caufa bifariam fcindi-tur. Aurenimintra ipfum animalis contineturcorpus, dicitürg antecedens interndg: aut om-nino nó ineft, ac ,pcatarctica nominatur, fiue primitiua,fiue etid externa. Ita; tría in vniuerfumgenera funt; de quibus habendus fermo eft: i-píius lafsitudiuis fymptoma: affectus vndehocoritur,& affectus ipfius caufa, Cuiufg igitur ho-rum fpecies quedam differentes funr. Caufarii,externa& interna: affectus, is quí vlceris,& quitenfionis,& qui phlegmones fenfum invehit:fymptomatis vero,ipfi tres fenfus.Qui igitur vI-ceris fenfum facit,is affectus motis quidem gra-uem excitat fenfum, ceu corpus vlcerctur: idquevel circa cutim tantii, vti; cüm eft moderaátior:vel circa fubiecti illi carne,cüm eft valentior:velcircà vtrágy,cüm adhuc eft atrocior.. Atq; fenfusipfe cft fymptoma.Affectio ver ex qua id naíci-tur, acrimonia cít tenuis& calidi humoris, quicorpus erodit& pungit. Oritur hecaliquandoeximmodico motu, aliquando ex vitiofo fuc-co. Actales lafsitudines, fpótaneas appellat Hippocrates. Tenfiug laísitudinis genus plethoricisfolet fupervenire. At tertium lafsitudinis genus,quod phlegmones fenfum affert, ex ambobusoritur,tum nimia boni fucci abvndátia,tum pre-dicto vitiofo fucco. Solus autém rodens& acrisfuccus lafsitudiné vIcerofam inducit, idg; dum àvenis ad carnesatqy cuté trásfertur, Qui Vero exabvndantia nafci hanc lafsitudinem putant, fal-luntur: nam neque ex ca copia quam plethoramdicimus,neq ex ca quz vires pragrauat, vlcerisfenfus procedit, fed grauitas, vcl ad motionesfeguitia, vel vitia qued in pulfibus. Porro vbierodentib. fuccis corpus ipfum fcatet, minimusquidé motus, la(situdinis duntaxat fenfum inducit: vehementior,rigoré excitat: medius inter v-trung,horreré parit. Poteít enim tum horror,tum rigor, calida caufa excitari.Impellitur auteipfe acris humor, interdü à fenfibili corpore, jdrepellendi alieni vim poísidet:interdum à vehe-mentiori motione;id quod tum ab exercitando,tum frictione,tum balneo cóquirit, Quod fi calida& putria excrementa fint, vbi veliementiusmouétur,nó horroré modo rigorémve, fed eti
. febrim accendunt. At qua frigida(unt, X ex par-tibus tenuibus cóftant,ea horroré quidem rigo-
Excremétorum"vitiis qui occurrit; Yacuationec» alteration?opos comunes,
labet.
rémq inducüt, nó tamen febré, Porro vim quandam vtriufq; congeftam effe oportet, fihzcfue-
rint.Oportet igitur excrementi, fiue calidum id 5ofit, fiue frigidum, ipfum aut expellas, aut certe
alteres, Ceteriim quod prorfus alienti eft, id a-gréalterari ànatura poteft: ac ,pinde educere idquamprimim rentandum eft: equé certé vt quaein ventre corrupta prorfus funt, ea vel vomitio-ne,vel deiectione expelli profecto eft optimum.Non tamen perinde promptü cfrin.carne,atquealiis corporibus imbibitü vitiofum fuccum educere. Cómunces igitur fcopos, quibus quis om-
GJ£1. DE S.JANIT.ATÉ TVEND.ÁM LIB. 1I
(456iufque contrario debet adminiftrati. Quoniamigitur lafsitudo vlcerofa,vitio acrium excrementorum oritur, ante omnia confiderandum eft,infolidis ne tantiim corporibus,an intra venarumfinus, malus fuccus cotineatur. De iis vero quaintra venas funt, nullum plané nec manifeftum,necevidens fignum habemus,prater folam vrinam;Coniicere tamen licebit ex natura, cofuetlidincq;,acbreuiter ex vniuería victus& exercitij
io ratione, corporis ea lafsitudine affecti, qualis
ipfius mali íucci fit modus. Nec minus profectoex vniuerfis affectibus cutis, quibus aliquandotentari eft folitum: ac denig; ex evacuationibusautretentis, aut intermiísis. Vbiigitur omninoexiguus,& ad cutim tanti collectus ipfe vitio-fus et humor, mediocrius remedium poftulat:valentius autem, fi multus& in profundo. Por-rà fià nobisilleboni fucci antea propofitus iu-uenis, nuncriecefsitate quapiam vrgente, longi
4o temporis iter confecerit, in quo praua victus&
exercitij ratione vfus fuerit; nihiltamé in modoaffumptorü deliquerir,ac proinde neq in crudi-tatem iriciderit,talis certé multü mali fucci con-geísiffe non potuit: quare fola ápotherapia cu-ratur,hucomni revocato confilio,vt excremen-ta qux circa cutem funt, educantur, proptereaquod affectus in hac vna confiftit. Q uod fi prac-ter alia etiam in cruditarcs inciderit, fentiatqy nocute tenus modo, verü in alto corpore vlceratio
30 nis fenfum,fic vt totum id malis fuccis refertum
fufpicére, huic nec exercitationé, neg; vllum o-mnino iniungemus moti, fed quiefcere ac dor-mire iuffum, in abftinentia:totum diem exigerecogemus. Dein vefperi pinguiter vncto, rem-perato balneo mediocriter lauato, pro cibo da^bimus forbitioné aliquam boni fucci, fed planeminimi. Nectramen à vino eum abftinebimus:concoquit enim id femicrudos humores, tumfudorem,vrinamq; promouct, ac fomnii conci-
40 liat. Quodigitur mali fucci jam plane corrupti
eft,nec concoqui poteft,in fudore, vrinágy expellatur: quod femicoctum adhuc eft, concoqua-tur, atq vtilereddatur. Id autem quies& fom-nus optimé praftant. Sietrgo his peractis malücéftiterit, ad confuetudinem rurfus reducendushomo eft. Sin in pofterum etiam diem duret, devalentioreiam remedio eft cogitandi: maximéfiper noctem vellafsitudo magis d antea, vel faftidium infeftet, vel peruigilet, vel íomnos turbatos,& imaginationib.inquietos habeat. His fi-quidem,fi vires nà diffuadent, aut fanguis mit-tendus eft,aut purgatio exhibenda.Nam fi viresimbecillióres dehortantur, fanguis mittédus nóeft,fed deiectione mediocri vtendum.At cóftan-teroboreviriü,fi lafsitudo adhuc infeftet, ac vi-tiofus quidem humor qui ipfam gignit, cum fanquinis copia cófiftat, vena tundenda eft, aut ali-quid quod rantutidem valeat agendii.Sané tan-tundem poteft, hamorrhoidü, menftruorümqg
nium excrementor(ü vitiis medeatur, iani dixi- go provocatio,quibus fuppreffa(unt. Quibusaüté
mus vacuationé& alrerarionem effe: propriosveró vtriufq; generis adiiciamus. Neq; enim v-na tantiim ratione educendum alterandumveeft:fed explorata quz eiquod affligit, magis ac-cómodata fit,ei eft infiftendum,Ea autem ex cu-
horü eftnihil, malleolorü incifio cum fcalpello.Pofthacaluus eo medicaméto deiicienda eft, qdmalo fucco maximé accoómodatii fit. Quod fi vi-tiofi canti fucci citra fanguinis copiam fubfint,purgatio petenda eft, qua infeftanti excreméto
Vrinam folamindicare natu-ram bumoramdelitef.eutiuminven.
Apotherapia fola quando fitlafutudinis»l-cerof f» fliciensremedtwm.Lafiitudinis vlcero/&, coniune cruditati,ciratio.
Balneors fuin cruditatib.
Vini opera,
Corrupta vd»cuanda effe.Cruda effe co»quenda.Cruda cócoquéà quiete G7 fo»mno.
Sangus quamdo miutendussDeiethone
quando eft
ytendum;
Malleolor& in-cifto quado moienda.