Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Obfiru£lto yn-deoriatur.Denfitas ynde.

Olea calida ezrclaxantia.

Vnguenta rela.xantia.

Ancetbinum yn.guentis effe ap-tum cuti denfalaxande,

Affiélus varifi im vnum con.fpirent,quid 4-

gendum.

Venereo ex vfuimbecillioresredditi,aut exoluti,aut refrigerati. quaratio-ne corriei dezbeant.

Venus redditcorpus. laxius,frigidiusimbe-cilius cz ficci-".Apotberapraquando[it vti-l5.

Exercendss noneffe fi fubit cru

itas.

453& viribus antecellit. Acdignitate quidem& vi-ribus maior lafsitudo eft, quz phlegmones fen-fum praefert, quam excrementofa, Eftaffectusiam dictis proximus, G ipfa meatuum cutis an-guftia, quz obftructis illis aut denfatis cótingit.Acobftructio quidem ex lentis craísifg; excre-mentis oritur: denfitas, tum abiis quz aftrin-gunt,tum quz refrigerant. Verüm obftrui pro-pofiti nobis corporis cutis,fiad prefcriptam ra-tionem rité agatur,non poteft: denfari certe ali-quádo potcft, tum ex valido frigore, tum alumi-nofo balneo.Fieri auté potett, vt& poft balneii,fudorémve, prius laxata cute, aura flatus inci-dens,obítructioné quampiam denfationémqueefficiat. Cui remedium eft calfactio: ac proindevalentiore exercitatione, acbalneo calidiore v-tendum. Magis auté ad rem pertinebit, fi in pri-ma domo pinguiter oleo aliquo antiquo, rela-xantég;(quale Sabinum eft)volutetur.Mora ve-ro in frigido folio diuturna nefit, fed neg; aquafrigida.Inducédi autem,vngantur aliquo, quodmediocriter calefaciat. Oleis quidem, ex iis quain Aegypto habentur,cicino raphanino in re-liquo orbe,dulci,tenui,ac modicé antiquo. Vn-guentis vero,fufino,gleucino,irino, amaricino,& cemagino. Ex quibus fané gleucinü, prorfusacopum eft,acrelaxans. Paulo hoc calidius,ma-giíq relaxans,fufinum eft. Irinum vero& amaricinum,& cómaginum, etia fufino calefacere po-tentiora, iis affectibus qui proprie frigiditatesdicuntur,funtidonea. Cutis tamen denfitati fanandz,etiam anethinü eft fatis,maxime fi ex vi-ridi anetho fíar. Facit& ad tales affectus acopüquod ex abietis femine conficitur. In vniuerfumautem,cum in idem varij affectus coierint, hi, fivnam medendi rationem indicent, vtig; intendimagis eam rationem conveniet, quam fi fingulifeorfum confifterent.Sin cótrarij fintjis qui vin-cit affectus prius eft corrigendus,, ita tamen nereliquum omnino negligas. At qui vel propterztatem,vel etiam alia ratione imbecilles, concubuere, in his virium infirmitas neceffe eft fuperet. Qui vero firmiores& iuuenes, velvti quinunc eft propofitus,horum habitus corporis inraritatem magis, quám vires in imbecillitatem,mutatur.Itag; etiam corrigütur hi perea quz cogunt& contrahunt, qualis przparatoria exiftit.Quod fi etiá ex venere,& refrigeratio fentiatur,tum pracipué preparatoria exercitatione eftv-tendum:quandoquidem ea folüm caloré ex-citat, fed habitii etiam cogit,atg; conftringit. Sivero anni tempus non diffuadeat,neg; à frigidobalneo abftinendum cenfeo. Sit autem cibus&humidior,& parcior, medióquetemperamento,velcalidiore. Nam cim corpus á venere& la-xius,& frigidius,& imbecillius,& ficcius fit red-ditum, debent planc qua denfent,& calefaciant,& vires reparent, adhiberi, atq; ad hzc ftudiumomne impendi.Poft vigiliam autem vel triftitia,

G.4L. DE S.ANIT.ATE TVEND.A LIP.

10 rigitur. Czterü fi exlongiori defidia,& hume-

40 immodica ficcitas corpus afficit, prandium mi-

1T. 454

partim molli fri£ctione ex multo oleo,partim t&-^ siccare 5 siperato balneo fanantur: partim tarda& modi- gii c» anim:ca agitatione,quzy fubinde interponat quiete,«fibus orge,Is vero apotherapeutici exercitij erat modus. qai comAd eundem modum ez quz ab ira, vel potionis$7^*penuria ficcitates fiunt, corrigendz funt.Cótra-

ria prorfus à iam dictis ratione humiditates e-

mendare conveniet, quacung ex occafione pro-

veniant: quippe ftudium in his ad ficcationé di-

Humiditaticoéantis alimenti immodico intempeftiuóqg vfu, ratones diver-cétracta humiditas eft, longiori remedio eft o- /z/endi va-pus: fin ex liberaliori potione quz pridie fithau"seen cau-fta, citra vllum capitis, aut oris ventriculi affe- /4^

ctum conftiterit,eam vel vnico die perfanareli-

cebit, fi ficca frictionelargius,& exercitatione

veloci,& parciori potione, ficciori cibo vtére.

Porro filafsitudinis fenfus vllus à fomno appa-

reatin propofito iuueite,atq is ficcior iufto cer-

2o natur; vngendus dulci oleo eft:fricandifq; vt o-

mnino parcifsimé, ita neq; duriter, nec mollitereft,idg; matutino tempore. Quod fi etiam curisdenfitatem corrigere ftudes, vtig ei que ex du-ris tum frictione,tum contrectatione, praetereavehementi exercitatione orta eft, mollis frictiocum copiofo,& dulci oleo medetur. Quz veràcótracta ex frigore efr, eam primü frictione fic-ca ac celeri, deinde cum oleo adhibito calefacientes, naturz fuz reftituemus, Laxiraté vero,quae

Cutis. denfaquomodo rela-xanda.

Laxitas cutis

30 frequens balneum,& mollem frictionem,& ve- 2*4 ratrone/a

neris vfum confecuta eft, paucula frictione, pri-"^"^^

mim quidem ficca, deinde cum oleo quopiam

eorum quz aftringant fanaueris, Humiditatem

que nimic potioni fuccefsit,ficca frictio cum lin-

tco adminiftrata, vel cum manica, interdii etiam

folis manibus,corrigit. At vefpertina frictio iis F'&/o vefper-vtilis eft, quos vel lafsitudo valida premit, vel 77^ Mieificcitas male habet,vel atrophia macerat. Igitur^

in natura propofira, cim valida lafsitudo, vel rei een

do effe debet mi

;; nus.nus efto:tum ab eo ad canam longius interpo-

naturtempus. Prztetea plurimü quiefcat:modicim tamen inambulet, quó cibus per erect agitationem concuffus fubfidar. Vtilius etiam fit, fi& aluii exonerare pofsit.'His etenim probé per-actis,fecurus oleo dulci frices, ídq; ventrepror-fus intacto. Quod fiin mufculis ei vicinis vella(situdinis fenfus aliquis, vel ficcitas appareatmaior, vngi debebunt mediocriter,& blande,&

5o fufpenfa manu.

G.4LENI PERGAMENIde famitate tuenda, lib. 1111.

Vnc autem primó de morbofis fympto-matis differerc eft animüs,provt citra ex-ercitationem incidunt. Secundoloco deillis quz fimilitndinem quandam cum his ha-bent. Ac quz immodicas quidem exercitatio-

vel ambas, quz apotherapia dicitur exercitatio 6o nes lafsitudo excipitfanorü fymptoma eft: queidonea eft,fi tamé cruditas abfit.Nam fi qua fubfit,omnino exercitandit eft. Cim aut£ à vigi-liis& triftitia graciles magiíg aridi;ac minus di-cto audiétes plané cernátur,ficcius exiftimandüeft his redditü effe corpus, Quare tales affectus,

veró fine his cfiftit,morbofum.Itag& ab Hip-

pocrate comodifsime dictum effe videtur, lafsi-

tudines fponté natas nunciare morbos. Atq vl- Lafiitudines

cerofus quidé fenfus fymptoma lafsitudinis eft, pas nate mor

Caufa vero vnde ea nafcitur, affectus lafsitudi- 5os pronuncitnis