Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Medicaminisquod ex pop»-li floribus fit,copofito.

Succos cavms cu1íq; berentes,e-vaporantia.bamaemelinisoleum,Anetbinum o-lewm.

Sampfychinsoleum.

Difcutientia efficaaiter qua,

Refonarnm fpe

ies vari.

Vlcerofo. fenfusfi[it comunclaeruditas, inprimi venis,quam mw exter-no confiflés corpor babitu,quid agendum,

Lafitudinisfina[Dotanead;

curaiig.

463terebinthina vtendum. Coquces auté cómodiushecin vafe duplici,aut certe igni lento. Medica-mentum enim hocaptifsimü ad omne laísitudi-nem eft. Vtileetiam eft& quod ex populi flori-bus fit.Eft auté id tale: Ex illis enim adhuc cóni-uétibus mediocritérg; contritis,modius Italicusin quindecim aut viginti libras Sabini olei autalterius fimilis, immittitur, quotidicq; fub foleferuido fimul totü id dimouebitur, fi id fieri li-ceat.Itag; poft binos aut ternos menfes potes flore expreffo habere oleü,quod fine vlla mordica-tione,nihilo minus quàm abietinii, per halitumdigerat. Cui tantundé cerz& refinz licebit ad-dere,quantum illi effe adiiciendum diximus. 5iqfi vero humidi id quod exprimitur, craísius videbitur,fat fuerit vel quintam partem cera adii-ci. Suntqui in duplici vafe eleganter id medica-mentü conficiant.Quui vero celerius id prepara-re cogitur, huncnecefle eft aque vinive quartamaut quintá partem,ne torreatur,iniicere.Atqy adea quidé de quibus nuncagitur,vtilior aqua eft:vinum vero adarticulares affectus. Ergo& hacmedicamenta fuccos quicung; n6 craísi neclen-ti in carne cutég; refident,evaporant: necnó qd'ex chamzincelo fit oleum, tum ipfum folum,tumcere quarta, refine duodecima parte immixta.Poteft etiam& anethinum oleum, aut per fe;autcum cera& refína, fimiliter difcutere in halitum.Praparetur autem in duplici vafe, fíatq; ex ane-tho viridi,maturoóq;.Iam fampfychinum oleum,hyeme,& regionefrigida, ac tempeftate fimili,idoneum medicamentum eft. Simili rationerosmaris herba,aut betz alba radix, aut agreftis cucumeris,aut althez, aut vitis albz, efficaciter e-tiam difcutit,vbi fuas vires in oleo fimilis facul-tatis quzqueipfarum dimiferit. Quod fi eorumfingulis, vel ceram folam, vel cum ea refinam in-ieceris,non foldm pulcherrimü, fed etiam quodinloco bene hzreat vnguentum facies. Abvndéauté omnino erit, fi cer quartam part, refinaduodecimá addas.Si vero abietinam fimul pineam refinam iniicias,aut cum his etia terebin-thinam,aut fi hz defint, humidá pini refiná, autrefinam quz in fictilibus eft, aut etiam quam frixam appcellant,fic quoque medicamentum fece-ris,quod evaporandi vim habet.Porro vbi pra-ter vlcerofum fenfum,etiam copia humorü cru-dorum in toto corpore abvndat, concoquendaquidem ipía cruditas primarum venarum eft,concoquendág fimul& difcutienda qua extre-mas obfidet corporis partes:femperipfius cura-tionis ftudio in id propenfo,quod affligere ma-gis videtur. Nam fi pari noxa ipfi infeftent affe-tus, refpectu zquali curádi funt: fed ita tamen,vtinter initia potiores medendi partes ei prx-ftentur,qui in primis venis confi(tit: infine ve-ro,ci qui in carne.Medio inter hzc tempore,ambz rationes cquabiliter mifcebütur.Atlaísitudotenfiua,cüm citra exercitationem incidit, abvn-

GAL DE S.ANIT.ATE TVEND.A LIB... IH,

464.terit. Iam verà lafsitudo quz phlegmones fen-fum infert, fi quidem fponté oriatur, fubito ac-cendit vehementifsimam febrem, nifi miísionefanguinis malo prius fit occurfum; Itaqj nec cü-&arinecparü detrahere convenit,fed(nifi quidobftet)ad animi víq defectum. Optimum verafuerit,bis eodem die,fi fieri pofsit, detrahere: acprimim quidem ita mittere expedir, vt animidefectum homo non adceat:fecundó vero, ne

10 defectus quidem ipfe eft formidandus. Quuip-

po qui priore detractione refolutus eft, fecun-dam fuftinere haud poterit: in hac vero fi quidtalehomini incidit, facilé revocabitur. Qui ve-ro fic affecti fanguinem non miferint, hi fi eva-ferint,vtique fortunz beneficio id acceptum fe-tent, Aeftimare autem diligenter oportet, quifanguinem funt miffuri, in thoracéne, dorfo,&lumbis tenfio;pulfansq; dolorfigatur: an in ca-pite potius collo. His nang aftectis,humera-

& calidum fentiunt: illis vero internam. Si veroomnino equaliter lafsitudo occupat corpus,ambarum mediam. Acfi ab incifa quidem vena fe-brire cacperint, alterius eftartis, nempe curati-uz,his profpicere.Sin auté tum non febricitent,primo die poft incifam venam, aut ptifanz cre-morem,aut forbitioné ex alica folum dabis. Se-cundo vero etiá lauare licet cum copiofo oleo,nutrire auté moderatifísime, lactuce, vel cucur-

30 bite, vel ptifanc aliquid offerens. Eft alica

invtilis.Si cucurbitz copia fit, malua, betáq;,& lapatho,& atriplice vrendum, Quod fi carnéquoq; guftare velit, faxatiles pifces, vel onifcosin albo iure(quod anetho,falej;oleo, X porri exiguo in aquam coniectis conficitur)bene elixosdabis. Vino auté vtiliter etiam ipfo fecundo dieparcet. Tertio vero, fi quidem aqua potionemfacilé toleret,tunc quoq vino abttinebit: fi nonferat,potifsimum quidem apomceli dabis. Hoc

40 finon fit,album& tenue vinum offeres, aliaque

pro ratione exhibebis,quz vtboni fint fucci, itaminime calefaciant. Cauendum tamen vel maxi eft, ne properé& multü, fed fenfim,& pau-latim renutrias. Alioqui minimé ipfe ventrici-lus poterit tantam ciborü colluuiem pro digni-tate concoquere, ac proinde plurimü crudi fuc-ci rapietur in vniuerfum corporis habitum. Venter quippefua ipfius caufa nutrimenti fufcipit,

Lafsitudinisque phlegmo-nes fenfum im-fert;curatto per'anguimis mif-fionem v[a; adanimi deliqui-um, admini-firatur.Ságuinui mrstoquando fit eodedie repetenda.

Huwumeralis ye-

26 lem venam diuides, maxime fi repletum caput»a quado féca-

4,

Interna vena

in quibus tun-

denda,

Media quando

aperiéda vena,Lafsitudins

phlegmonofe

vyiClus ratio

con veniens.

Albi iuris com

pofitio.

Ventriculus

vt eo nimirü fruatur. Vbi autem expletus fuerit, /sazpfius caufa

5o quodrreliquiü ciborü eft, exprimit, peffumt ceu

vutrimentum

onus alienum deiicit, videlicet ad ipía inteftina. fafapu

Abhis veró rurfus ad venas fuggeritur, d qui-bus tandemiin vniuerfas animalis partes diffc-minatur:vbi alimentum ipfum nactum iam concoctionem tertram,alendo corpori afsimilatur,Vnde multi exinanito corporis habitu,nifi refi-ciantur lenté,plurimum excrementorum in to-to eo congerunt,atg ex iis n leuiter grotant.Quoniam autem per lafsitudiné quz phlegmo-

dantiam indicat,qux folidas animalis partes di 6o nem reprafentat, vis calidi fanguinis congefta

ftendit. Vbi igitur fanguinis redvndantia gra-uat,optimi eft vel venam tundere, vel fcarifica-remalleolum.Ex iis autem quz in vlcerofo affe-tu retulimus, vbi vitiofo fucco mifcetur, licetratiocinari dealio quovis, cüm folus confti-

in corporis mole eft, venz autem fectio fuccos

vafis emittit, vtile eft poft priorem detractio-

nem tantifper intermittere, dum aliquid corum

qui in corpore funt humores, remigrare pofsit

ad venas,Quod tamen quoniam cémittendumV üj

Nutrition mef

Sanguinis. de-traéhomi pri-me c fecundecur interponen

dum(it tépis.