Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

487

Smibinvefpi- cám pueris adolefcentibifq; frigidiores exiftát,ratio«ft pet! ve(oiratio adeft minor,& rara. In calidis prate-

w"4qgrara,.:: n^dii rea regionibus& naturis,femper editur refpira-

tio maior,& denfior: frigidis vero, minor,etra-na. frequétq; rior.Parum etíam& frequenter refpirant, qui ciin quib. Apos bum acceperunt& potum,ob fepti tranfuerfi cofitionib. adfit. ar&tationem:fic& preegnantes.In aqua etiam inter cutem,& in hepatis, ventrifque& fplenis inflammationibus, fimiliter refpirant eadé de cau-fa, Iam vero quandoquidem vbi ventriculia-nimalis fpiritus iuxta cerebrum vulnerantur, ftatim immobiles acfenfus expertes nos reddunt:opportet vtique omnino huncipfum fpiritum,Paadam Ani. aut fubftantiam animze exiftere, autprimum i-ma, aut primis pfius inftrumentum. Qui fané fpiritus cüm ne-ipfius inflru-. ceffario nutriri debeat,certe rationi eft confoni,mentwm. partim ab acreperinfpirationem attracto, par-S m tim à fanguinis evaporatione,illi nutritioné ac-mat a*^ cedere. Nam fi arterie carotides circa collum vinculis conftringantur, nihil offenditur animal,

quod pertinet ad refpirationem, nec non ad mo

tum& fenfum. Vndeliquet cerebrum fpiritu per

eas à corde allato,non valde habere opus.Reli-

quum itaque eft, aut evaporationem ex fangui-

ne ipfi fufficientem exiftere,aut per nares infpira

tionem.Atquinec evaporationem largam con-

p. tingere verifimile eft,fiarteria laqueo excipian-Spiritum 9- tuy: quare neceffum eft ex infpiratione per na-

malé precipue Mim: li;: imalifairitninutriri ex in- res poti simam a imentt partem anima I piritut

Rejpiratio par

Spiriti anima

l£ effe aut fub-

G.AL. DE C.AVSIS RESPIR.ATIONIS LIB.

fpiratione qua accedere: id quod fenfit Hippocrates dicens: 30

fit pernares, Principium alimenti fpiritus, os, nares, guttur,pulmo,& ceterarefpiratio. Exomnibus enimhis nutriturnullatenus impeditis. Atfi quod exd iis impediatur, per reliqua tamen ei alimentumCaliditatem fuggeritur. Eft itaque maxime& vtilis& necef-

moderatá vii-?/; hlzdis.nerjà corpori ef faria animalibus moderata caliditas, prfertim maximé ne- animali fpiritui,& principalifsimis organis,imoeffaram. Veró ctiam vniuerío corpori. Iure igitur princi-pium naturalis caliditatis, ipfum videlicet cor,

refpiratione in tantum egens habemus, quan- 49

tüm eriam ipfi moderara caliditate indigemus.Caliditas abf. Siquidem citrarefpirationem impofsibile eft falKA pri uam effe caliditatem: proinde totum corpus eftput^ tranfpirabile. Caterüm refpiratio moderata o-Refpirations mnibus aliis membris perarterías contingir.Ceergaua. rebro veró& cordi duo procipua adiacent re-fpirationis organa: illi nares, huic pulmo. Ve-rüm vt moucatur pulmo, thorace opus habuit.Quod fi etiam fanguinis evaporatione ad nu-tricationem animalis fpiritus indiget, id quod... eredibilee(t, maximum habuerint fané anima-Fia dil lia& hocá moderata caliditate cómodum. Et-uracudar cnim vbi fanguis melicholicus autetiam bilio-' fuseft, in vitiofos vapores foluitur: atquealteradatram bilem,alter ad animi alienationem perducit: proptercdquein vftuofis febribus egri i-püdelirant. Confert moderata caliditas ad v-niufcuiufque membri conferuandam propriamAtlionemmem. con(titutionem, actionémque fimiliter: quae àbri promphfsi- wulla pe promptius lzditur, quàm à caloreim-me à caloreim: didamodiled, modico: quemadmodum& conftitutio ipía,Confitutio m£ que in debita temperatura quatuor qualitatumbriià quo con- confiftit. Atquein aliis quidem organis actio-Jifias. num offenfa parui momenti eft.In his vero quaead viram pertinent,magnirefert. PoftremQ in

5o

6o ca x abdomen confiftunt, octo. Actot fané funt

4.88

his que non folum ad vitam conducunt, fed ad

alia etiam rationem principij habent, maximi,

Talia autem funt cor cerebrum:quorü confti-

tutionis Iafio vitz damnü infert, Nequit autem

conftitutio ipforum aliter breui offendi, quim

per caliditatem immoderatam. Necob ali cau-

fam in fpiritus cohibitionibus defungimur vita,

quàm ob immoderatam caliditatem. Prima ita- Refirationisque refpirationis vtilitas, perinfpirationem& prima vilitas.expirationem completur: alteram nimiriü refri-

gerantem& ventilantem, alteram expellentem Reffrrationisfuliginofa. Secunda veró,, quz eft nutritio ani"datas.malis fpiritus, per infpirationem duntaxat acci-dit. Quod vero cüm corá pulmoneaérem par-tim quidem ad fe attrahat, partim vicinis arte-riis tranfmittat, ipfe aér qui expiratur nihilo parcior appareat eo, qui per infpirationé attractuseft,in caufa effe videtur, quod vapor quidam o-mnino expiratur, par copia portioni fpiritus incor& arterias tranfumptz.

Expiratus aereur fit par. in-irato.

GULENI PERG.AMENIde caufis ve[pivationis, lib. vnus.

(&J deprehéderit, is demum folus tumZIP offenfionis differentiam, tum cu-MS f» randi modum cognofcet. Caterum

àc3 D cdm tres fint in genere relpiratio-| 717.nis caufz, facultas voluntaria, inftrumenta vo- ur Jr udluntati fernientia,& ad hzc vtilitas ipfa, ob quà A litatem.etiam prioribus caufis opus habemus: vtilitas fpirationis in-fané principem inter refpirationis caufas locum'ercanfasillsobtinet, vtpote quz innati caloris commodera- MACHTEtionem conferuat,& animalis fpiritus fubftan- fen ncatiamalit, Voluntas veró difponit,& velvti ad isrhyrhmum coaptatrefpiratorias actiones. Ve- Dnfrumentoririm inftrumentorum fpecies multifida& mul- refpirationistiformis cxiftit. Quadam enim ad vecturam fpi /pecies multi-ritus deftinata funt, quzdam aérem fuíceptant, plices.quadam ea qua mouentur mouent.Principium Ar eff mate-itaque eft aér,qui per os& nares attrahitur,ma- 77 prato,teria exiftens vtilitatis refpirandi, bifariam par-'titus: cuius altera quidem& minor pars, ad ce-rebrum per nares fuggeritur:altera vero maior,perafperam arteriam ad pulmones illabitur. Atqui arteria ipfe organum vocis, via eft etiam re-fpirationis.Pulmo autem, velvti profundus ventriculus; deftinatus fpiritui eft: cuius dilatatio-nem& cétractionem thorax gubernat, qui mu-fculis mouetur,& ofsibus inarticulatur: pretc-rea feptum tranfuerfum, refpirationis fimiliterorgani. Circulare enim id eft,in centro quidemneruofum, circumcirca vero carnofum.*Sic etiáin mediis coftarü regionibus duo viginti mu- mufculi duo cyfculi numerantur, preter duos alios primariim Me uli adoscoftarum,& totidem extremarum.| Vitrahos, 55; oco.tres alij ex collo vtrinque provenientes: deinde Mufculorá in-qui iuxta fpinam porrecti,& cum ipfis, qui cir- fermétium re-fpirationi, di-

::: ati 4 numeratio.mufculi inferuientes refpirationi.Actiones aut& 177 7Mefculorit tho

fingulatim, eorum quidem quiin fepto tranf- 4,5,, 6ouerfo funt, vtrefpirat&ioné inviolentam operen- particulares.

tur: corü veró qui iuxta coftas confiftunt,vt tho"Mofelz inter-racem exacte dilatent,& cótrahant. Qui cm du*vf/ales dupli-

Refpirattonis

Aéris portioneynam ad cere-brum, aliá ad

pulmones 1la-f.

Arterie afperePulmonis v/us.Thoracs vfus,Septum tranf-uerfum.

Intercoftales