$o1t GAL DE DIFFICVL RESPIRAT. L1B. I]
refpirationis organum, ipfius tumor cóprimat,nifi maximus fit;& caput illius occupet, haudquidem fufficiens eft vt refpirandi difficultatem«x delirio inductam fuperet, fpirità paruum&denfum reddens. Quandoquidem opus eft do-lorem ipfum confiftere circa aliquam parté,quaiuxta refpirationém mouetur: aut aliquod exorganis refpiratoriis coarctari, vt paruus& den-
fus fpiritus fiat.GJALENI PERGAMENI'de difficultate vefpiratiomis liber
tertius.Ecté autem Hippocrates rationalíg diui-Kelliralignis fione víus,fexto populari morborum li-difhcilis qua- bro duas oppofitiones difficilis refpiratiotuor coninga- nis inter fe complicans, eam fcilicet qua fecun-tiones. dum magnitudiné& paruitaté eft, illi qua fecun
dum raritateni& denfitaté, quatuor in vniuer- 36
fum fecit coiugationes: vnam videlicet, magná& raram: fecundam,paruam& raram: tertiam,magná fimul& denfam:quartá,paruam& den-fam. Quibus etiam adiecitibidem,& reliquasduas cóiugationes,que ex collatione infpiratio-nis cum expiratione oriuntur: vtputa magnaminfpirationé& expiratione paruam. Inífpiratio-nem exiguam,& magná expirationc, Due fiqui-dem oppofitiones inter fe complicata, quatuor
502
aut itifeparabile exiftit, verüm totius refpiratio--
nis pats fit per accidens: quádoquidem ex duo-
bus cótrariis motibus quieté diftinctis conftat.
Hacitag funt prima differentiz totius refpira-tionis.Ceterüm cm refpiratio res fit, qug& fa-
cere aliquid, pati pofísit, aliud vtig fuerit dif-ferentiarum genus in ipía, vtrag videlicet parte
equaliter inzqualitérve perfecta: aliidg; rurfus
ipfius totius vt compofitz,partibus inter fe mu-
tuo collatis, Hac cüm ita habeant, ciendum pri isi asimas quatuor differctias difficilis tefpirationis, Refp;ratiomsin propofita Hippocratis dictione aísignatas, AE ditotius refpirationis effe,cüm ad rieutrá eius par^ fordern.tem raritas denfitásve pertirieat.Similiter etiam
fequentes duas:nam& in iis duz totius refpira-
tionis partes mutuo inter fe conferuntur. Quae
vero deinceps aliz duz fequuntur, vbiait:Aliusextendens,alius vrgens(quibus tardus& velox
pulíus fignificatur) eas fané alterius ipfius refpi
rationis partis proprias, maximéq; fubftantia-
les, putandü eft. Tarditas naiq;& velocitas ab
omni motu infeparabilia furit. Quod poftca de-
inceps habetur, Dupla intro revocatio, veluti fu
per infpirátibus,inz qualem infpirationé often-dit.Inquirenda eft aüt eadem oppofitio& in ex-
piratione, quam ego omiffam puto à trarifcri-bentibus,potius quàm ab ipfo Hippocrate. Ad-
didit praterea& optime differétiis predictis, ca
lidum frigidámgqy fpiritü.Q vani certé in Przno
Methodicé divi coniuoationes efficiüt.Porro qui methodicé ve- 5o tionum libro, horum trium, denfi,& magni,&
foris qué. fimi
MA EA lit diuidere, in primis experidat opoitet, qualis
naturz exiftat, quod diuidendü veriit. Quod fifimplex effe videatur, qüz iuxta fubftátiz ipfiusrationé funt,quot fint,& quz,ac qialiá; confiderandum.Si vero compofitü, vtrarigj, aut fingu-las eiiis partes diuidere expedit: totum aute, exmodo compofitionis. Igitur dictio Hippocratisita habet: Spiritus parui denfi,magni rari,paruirari, magni deri fi,extra magnuis iritra paruus, iri
tra magnus extra paruus, alius extendens, alius 4o
vrgens, dupla intra revocatio velvti fuper iüifpi-rantibus,calidus,frigidus. Quod itag ex fpiri-tus intrà& extrà meatu, totius refpirationis a-étio cómpofita fit, quódg; altera eius pars infpi-ratio,altera expiratio appelletur,ignorat nero.Quod vero nullius alterius rei, d motus,pro-pria fint velocitas atq tarditas, iam eft à nobisexpofitii. Czterüi magnitudo& paruitas,vt mo-tui propria funt, fic omnino infeparabilia exi-
ftuntab eo,quod perlocalem diftantiam fertur:£o
ob ídg iuxta vtrang refpirationis partem dua
differentes oppofitiones erunt: altera iuxta ve--
locitatem ac tarditate, altera iuxta magnitudiné
& paruitatem, Eít autem& aliaoppofitio iuxtai
denfitatem& raritatem confiftens: qua quidenm
nó tard motui, fed tanquá alicui rei ex ipfis di
ftantiis conflatz,ineft refpirationi.Qüarein his:
Repiration4 tribus oppofitionü generibus omnes refpiratic;dene^^ niis differentias effe neceffe eft.In velocitate qui—puo m dem& tarditate, propterea quód hic propria,,prebendi.& ab omni motu infeparabilia fint, In magnitudine€ paruitate, qiiod per diftantiam* órgan:arefpirationis moueantur. Derifitas autem& ra.
ritas(qua tertia oppofitio eft) neutrius propria.-
rum ac primarii refpirationis partiü propriunn
frigidi tantüm fpiritus meminit,rali dictione v-tens:Spiritus denfus exiftens, dolorc, aut calo-
ris efferuefceritia in locis fupra feptum tranfver-
fum fignificat.Magnus auté& permultum tem» tpus,defipientiam oftendit. Frigidus ver ex na- SP/rtiw. friribus& ore prodiens, valde iam perniciofus eft. mene,Reliquas autemi differentias fubticuit,rim pro- 7,7; pempter breuitaté veteribus familiarifsimá,tum prO ciofis eft,pter altitudirié animi, quz ipfimet erat genuina Brewitatz fuif-Hippocrati, Demóftratü enim à nobis eft,ij gra- /é veteribue fa-uis fit femper hic vir, vt qui ea qux aliis medicis abinota fünt, prtereat, velvti que ànemine eorü NM
qui artc ingenuc exercent, ignorari queant: quae
verà talibus funt ignota, omnia diligenter, fi-
mig; perfpicué exponat. Meritó itaq differen-
tias denfitatis, vt qua medicis effe ignotx non
pofsint,vna fumma comprehenfas expofuit,di-cens:Spiritus denfus,dolorem, aut maximi in- Spiritus denfuscetidium fignificat, in locis fupra feptum tranf- qwd fipifiet.verfum: tanj fané pofsimus nos intelligere, q» ácum paruitate quidem, dolorem fignificet: cummagnitudine vero,incendiü inexpugnabile par
tium fupra diaphragma,quod immodica calidi
tates pártiü que infra id funt, refpirationé in magnitudinem& denfittem augerenó pofsint.In
pleuritide itaq& peripneumoniis, anginísq;& Spiritus par-orthopneais, denfus fit ac paruus fpiritus.* Imo ww c des/overó etiam fi pleuritis n6 adfit, folus autem do!" q«ibw afje-lor coftas infeftet,fpiritus denfus& paruus red-. P«cedar.
6ó ditur.In vninerfum auté,fiue tumór quis fit pre-
mens coarctánsq; quodcung; refpiratoriü orgahum,fiue dolor circa quamcung; partem, ficap-propinquantérefpiratoriis organis, vt ipfis motis fimul moueatur, deníus ac paruus ipfe fpiri-tus erit, At calore maximo in refpiratoriis orga-
nis coa-