Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

$o1t GAL DE DIFFICVL RESPIRAT. L1B. I]

refpirationis organum, ipfius tumor cóprimat,nifi maximus fit;& caput illius occupet, haudquidem fufficiens eft vt refpirandi difficultatem«x delirio inductam fuperet, fpirità paruum&denfum reddens. Quandoquidem opus eft do-lorem ipfum confiftere circa aliquam parté,quaiuxta refpirationém mouetur: aut aliquod exorganis refpiratoriis coarctari, vt paruus& den-

fus fpiritus fiat.GJALENI PERGAMENI'de difficultate vefpiratiomis liber

tertius.Ecté autem Hippocrates rationalíg diui-Kelliralignis fione víus,fexto populari morborum li-difhcilis qua- bro duas oppofitiones difficilis refpiratiotuor coninga- nis inter fe complicans, eam fcilicet qua fecun-tiones. dum magnitudiné& paruitaté eft, illi qua fecun

dum raritateni& denfitaté, quatuor in vniuer- 36

fum fecit coiugationes: vnam videlicet, magná& raram: fecundam,paruam& raram: tertiam,magná fimul& denfam:quartá,paruam& den-fam. Quibus etiam adiecitibidem,& reliquasduas cóiugationes,que ex collatione infpiratio-nis cum expiratione oriuntur: vtputa magnaminfpirationé& expiratione paruam. Inífpiratio-nem exiguam,& magná expirationc, Due fiqui-dem oppofitiones inter fe complicata, quatuor

502

aut itifeparabile exiftit, verüm totius refpiratio--

nis pats fit per accidens: quádoquidem ex duo-

bus cótrariis motibus quieté diftinctis conftat.

Hacitag funt prima differentiz totius refpira-tionis.Ceterüm cm refpiratio res fit, qug& fa-

cere aliquid, pati pofísit, aliud vtig fuerit dif-ferentiarum genus in ipía, vtrag videlicet parte

equaliter inzqualitérve perfecta: aliidg; rurfus

ipfius totius vt compofitz,partibus inter fe mu-

tuo collatis, Hac cüm ita habeant, ciendum pri isi asimas quatuor differctias difficilis tefpirationis, Refp;ratiomsin propofita Hippocratis dictione aísignatas, AE ditotius refpirationis effe,cüm ad rieutrá eius par^ fordern.tem raritas denfitásve pertirieat.Similiter etiam

fequentes duas:nam& in iis duz totius refpira-

tionis partes mutuo inter fe conferuntur. Quae

vero deinceps aliz duz fequuntur, vbiait:Aliusextendens,alius vrgens(quibus tardus& velox

pulíus fignificatur) eas fané alterius ipfius refpi

rationis partis proprias, maximéq; fubftantia-

les, putandü eft. Tarditas naiq;& velocitas ab

omni motu infeparabilia furit. Quod poftca de-

inceps habetur, Dupla intro revocatio, veluti fu

per infpirátibus,inz qualem infpirationé often-dit.Inquirenda eft aüt eadem oppofitio& in ex-

piratione, quam ego omiffam puto à trarifcri-bentibus,potius quàm ab ipfo Hippocrate. Ad-

didit praterea& optime differétiis predictis, ca

lidum frigidámgqy fpiritü.Q vani certé in Przno

Methodicé divi coniuoationes efficiüt.Porro qui methodicé ve- 5o tionum libro, horum trium, denfi,& magni,&

foris qué. fimi

MA EA lit diuidere, in primis experidat opoitet, qualis

naturz exiftat, quod diuidendü veriit. Quod fifimplex effe videatur, qüz iuxta fubftátiz ipfiusrationé funt,quot fint,& quz,ac qialiá; confiderandum.Si vero compofitü, vtrarigj, aut fingu-las eiiis partes diuidere expedit: totum aute, exmodo compofitionis. Igitur dictio Hippocratisita habet: Spiritus parui denfi,magni rari,paruirari, magni deri fi,extra magnuis iritra paruus, iri

tra magnus extra paruus, alius extendens, alius 4o

vrgens, dupla intra revocatio velvti fuper iüifpi-rantibus,calidus,frigidus. Quod itag ex fpiri-tus intrà& extrà meatu, totius refpirationis a-étio cómpofita fit, quódg; altera eius pars infpi-ratio,altera expiratio appelletur,ignorat nero.Quod vero nullius alterius rei, d motus,pro-pria fint velocitas atq tarditas, iam eft à nobisexpofitii. Czterüi magnitudo& paruitas,vt mo-tui propria funt, fic omnino infeparabilia exi-

ftuntab eo,quod perlocalem diftantiam fertur:£o

ob ídg iuxta vtrang refpirationis partem dua

differentes oppofitiones erunt: altera iuxta ve--

locitatem ac tarditate, altera iuxta magnitudiné

& paruitatem, Eít autem& aliaoppofitio iuxtai

denfitatem& raritatem confiftens: qua quidenm

tard motui, fed tanquá alicui rei ex ipfis di

ftantiis conflatz,ineft refpirationi.Qüarein his:

Repiration4 tribus oppofitionü generibus omnes refpiratic;dene^^ niis differentias effe neceffe eft.In velocitate quipuo m dem& tarditate, propterea quód hic propria,,prebendi.& ab omni motu infeparabilia fint, In magnitudine paruitate, qiiod per diftantiam* órgan:arefpirationis moueantur. Derifitas autem& ra.

ritas(qua tertia oppofitio eft) neutrius propria.-

rum ac primarii refpirationis partiü propriunn

frigidi tantüm fpiritus meminit,rali dictione v-tens:Spiritus denfus exiftens, dolorc, aut calo-

ris efferuefceritia in locis fupra feptum tranfver-

fum fignificat.Magnus auté& permultum tem» tpus,defipientiam oftendit. Frigidus ver ex na- SP/rtiw. friribus& ore prodiens, valde iam perniciofus eft. mene,Reliquas autemi differentias fubticuit,rim pro- 7,7; pempter breuitaté veteribus familiarifsimá,tum prO ciofis eft,pter altitudirié animi, quz ipfimet erat genuina Brewitatz fuif-Hippocrati, Demóftratü enim à nobis eft,ij gra- veteribue fa-uis fit femper hic vir, vt qui ea qux aliis medicis abinota fünt, prtereat, velvti que ànemine eorü NM

qui artc ingenuc exercent, ignorari queant: quae

verà talibus funt ignota, omnia diligenter, fi-

mig; perfpicué exponat. Meritó itaq differen-

tias denfitatis, vt qua medicis effe ignotx non

pofsint,vna fumma comprehenfas expofuit,di-cens:Spiritus denfus,dolorem, aut maximi in- Spiritus denfuscetidium fignificat, in locis fupra feptum tranf- qwd fipifiet.verfum: tanj fané pofsimus nos intelligere, q» ácum paruitate quidem, dolorem fignificet: cummagnitudine vero,incendiü inexpugnabile par

tium fupra diaphragma,quod immodica calidi

tates pártiü que infra id funt, refpirationé in magnitudinem& denfittem augerenó pofsint.In

pleuritide itaq& peripneumoniis, anginísq;& Spiritus par-orthopneais, denfus fit ac paruus fpiritus.* Imo ww c des/overó etiam fi pleuritis n6 adfit, folus autem do!" q«ibw afje-lor coftas infeftet,fpiritus denfus& paruus red-. P«cedar.

ditur.In vninerfum auté,fiue tumór quis fit pre-

mens coarctánsq; quodcung; refpiratoriü orgahum,fiue dolor circa quamcung; partem, ficap-propinquantérefpiratoriis organis, vt ipfis motis fimul moueatur, deníus ac paruus ipfe fpiri-tus erit, At calore maximo in refpiratoriis orga-

nis coa-