$03

finu c» ma-

agctur: id quod indies in omnibus exvrentibusgnus quando

febribus eft cónfpicuü. Quare ignorandum non

redditur, eft Hippocratem, denfum quidem& paruü, do-lori: fpiritü autem denfum& magni, incendiocaliditatis tribuiffe.Q uemadmodü enim dolen-tibus cruribus, progredi multü non poffumus,Organorarep; codem modo vbi aliquod organü ex iis que in-

rationis dolétealiquo, cur paruum,fed crebris

"AILadam piri.

ter refpirandum mouentur, doluerit; parum re-fpirare cogimur,& citius defiftere cupimus: qficcitius à doloreimmunes reddamur. C«teriiquanto citius quàm oportuit, motus refpira-tionis cohibetur, tanto ipfum animal defectuo-fius eftinfpirationerecreatü. Quemadmodumigitur fi quis pauciores cibos, quam fit ex vfu,accipiat, hic ftatim aliorü ciborü opus habebit:ficfi quis minus quàm expediens fit, infpiraue-rit;is citius infpiratione indigebit: qua ex occa-fione fpiritü denfari cótingit:id quod etiam fen-tiens Hippocrates inlibro de Victus rationeinacutis morbis, ait:Sputü intrá retentum, prohi-bet quidem fpiritü intro ferri, cogitq; eum citoexpirari, Porro iuxta copiam eius qua infpira-tur,fubftantiz, oportet magnitudine ipfius re-Ípirationis metiri, Reliquitautem Hippocratesexemplum difficilis refpirationis ortz a dolore,quód multis locis iam ipfe dixerit; actiones or-ganorü à dolore impediri, quódg; illius cogni-tio oppido d facilis fit, INec vero rantü à dolore& retento fpiritu,oriri denfitas refpirationis poFebrilis ealidi- te(t,(ed vel maxime etia ab incendio febrilis calitar milii den- ditatis: cuius quidem eft multü denfimg fpiri-fingi birim tum reddere. Magnus fpiritus, quantitate circa' fingulas iudicaturrefpirationes: multum veró,poísibile eft aliquando ex multis paruis coacer-

uari: vt videre eft in pleuriticis, qui càm magni

quidem fpiritü femel ducere ob doloré nó pot-fint,quamvis aérelargiori ob febrim ópus ha-beant,continuitate tamen actionis, cqualé mul-

titudinem fpiritus magnis refpirationibus colli

à; gunt.Quod enim paucz magnz, hoc multe parPertpneumoni- uae pracftant.Similiter in peripneumonicis mul-eripi d to eit opus fpiritu, verum ob coarctationé loco-pod 7" rum parum infpiratur: quare denfitas iacturamparue infpirationisreftaurat.C uod auté in or-

Ortbopsa4* thopnais paruus& deníus ob coarctationemP rA fiat fpiritus, haud fcio an quifquam ignoret. Ce-'J terim omnes qui ob talem coarctationem fuffi

«ienter infpirarenó poffunt, ftertorofam faciuntrefpirationem,& in fuffocationis difcrimen ve-

niunt,fi decumbant: ob id tum totum thorace,

Ortbopneala- tum collum,cos recti habere oportet, cim nonborantes w^ paruum auxiliü ipfis ex huiufmodi figura acce-nerfpitano 7 dat. Quippeampliora fimilg longiora fic fíunt: omnia réípirationis organa,partim quidem perrectam figuram in directam extenta, partim ve-ró minus in fefe cócidere prohibita.Iam vero re-licta etiam parua fimul& rara refpiratione, Hip-pocrates frigide meminit, quod nimiriü nó aliafit paruafimul& rara, alia vero frigida. Namcüm magna& denía ex immoderato calore col-b emetititbor lecto in organis refpiratoriis gignatur, necefía-gans refprra- YlO certc parua& rara( quae illius contraria exi-tionis. refrige- ftit)his ipfis organis perfrigeratis orietur. Siquiratu, dem calida refpiratio, cuius fimiliter meminit,

Re[pirationemparvam e? ra-

G.41. DE DIFFICVI. RESPIR.T.

spiritus denfuy nis coaceruato; fpiritus denfus fimul& magnus

ao infiti caloris fons& principiü. At vehemens il

LIB ih 504.

eadem eít cum denfa X magna, fub qua videli-

cet coprehenditur. Etenim fpiritus frigidus, om

nino paruus& rarus eft: denfum auté X magnü

x indicare incendiü organorit refpirationís; mi-

nimé fane quis dixeritnifi€ ipfe eriam etfletür

calidus. Solam vero frigidam expirationé dixit Expiratio figieffe perniciofam Hippocrates, mortísqy nuncia, da qwurmorisquod perfrigerari refpiratoriis organis plane fit^"

LE: E ui::. Coreflinfiti caperniciofum, cim nimirüi inter ea fit cor fitumi nere

? los fons czis venen 7 prinapimm.loruni caliditas, aut dolor,aut defipientia,nó o-

mnino funt perniciofa,licet nó fint extra pericu-

lum, Nam fi facilis refpiratio valde magná vim Spiratio. faci-ad falutem habere putanda eft,in omnibus acu-"^ 44/«lvtemtis morbis, qui cum febribus funt,&intraqua- 7/5^"mdraginta dies iudicantur( quale documentü no(bis reliquit Hippocrates) vtiq; refpirationes dif-

ficiles minimé vacabunt periculo. Verüm qua

iam morientibus accidunt,vt videlicet ipía expi

ào ratio frigida,ea nullii magnü momenti in pra—

notionibus habent. Eft enim bonori medicoriiopus,non quz iam idiotis apparent, prefagire,fed qug& ipfos latent,€ cüm nihil mali eger habere putetur, cernuntur, At frigida fpirationisHippocrates meminit, vt omnes refpirandi difficultares complecteretur,& quód etiam magnafimul€ deníc ipfa oppofita exifteret. Porro inPranotionü libro nihil deinzquali refpiratio-nis difficultate fcripfit nobis Hippocrates,quan

Medici optimtmunis quodWu.

4o doquidem propofitü illi erat in prenotionibus

40 di difficultatibus, in quibus aut fola infpiratio,'

$0

6o

foliin ea quz veré acutorum morborü propria

funt, recenfere: qua vero diuturnis propria ef-

fent relinquere. Quare rationabiliter eriam illic.

inzqualem refpirationis difficultatem, ex alio

morborü genere; conuulforio videlicet, proce-

dentem,omifit.Acuti auté funt morbi, qui om-— Acti morb;

nino cum febribus cótinentibus fiurit: vt pleuri //7^,qwi omni-

tis,peripneumonia,phrenitis,ac febris e(tuans,"^ febrib.

Nec meminit in prenotionibus deiis refpiran- eepmntinefiunt.

aut fola expiratio eft magna: ficvtinec velocis,..,....

i A. EL. N:: 3-Xprratto raranec tarde refpirationis: quód ad quing iam di- 5,5, c.étas difficilis refpirationis differétias hz omnes eaa continua-reduci pofsint. Iam vero expiratio rara fimul& 7magna(id quod etiam docuit Hippocrates) continuarum ofcitationum& fignum& caufa medicatoria exiítit. INam cim ofciratio continua fíatob vaporofum quendam craffimg fpiritü in genere mufculorü conrentum, certe expiratio quarara eft& magna, erit quide fignü, vt affectionisin contrarium mutatz: cauía vero medicato-ria,quod contrariorii fint cátraria remedia, Etenim pertalem expirationé fpiritus diuttus cohi-bitus,qua ratione fingultus fanat,videlicet alie-na evacuando,eadem etiam mederi ofcitationi-bus poterit.Quemadmodü autem ip(a detentiofpiritus fuperflua excernere poteft, fic refpiratiocontinua, ventilare fimul poteft& excalfacereperfrigerata:exiftens eorum& figni,& caufa falubris.Iuxta hanc igiturrationé etiam in fecun-do Morborü populariü confuluit Hippocrates,vt iis qui perfrigerati effent,excandefcentiam induceremus,& revocandi caloris,et fanguinis invafa fubter cuticulam colligendi gratia:tand fa-néinnatü caloré excitare queat excandefcentia,

rum ofcttatio-num[igni atq;medela exiftit.Ofcttationis counua caufa,Contrartori mfant contrariaremedia.Spiritus dw cobibitus,[anatfingultui.Refpiratio continua ventila-re fimul potest€ ex calfacererefrigerata.Refriverati curfint. excitandiad iram.

Excandefcétiainnatum calo-vem ve'yocat,etdenfiorem red-dit refbiratio-ncm.