Spiritus feici-dus ore C» na-ribus efllués, tn.acutis tantümmorlis él per-nictofas admo-dum,

Refpirationem

non omnino pe

viiffe per inter-cepttones foiri-tuum qua ra-

$05quz quidem quad denfioré etiam omnino red-dat refpirationem,nemo ignorat. Vtemur itagjipfa in refrigeratis,decoloratis, gracilibifq;; notameu perpetuo, fed ex intervallis,& opportu-nis temporibus, ne videlicetfacultaté valdela-damus. Verumenimvero quod Hippocrates ait,fpiritü frigidum ex naribus& ore prodeuntem,valde perniciofum exiftere, id in morbis acutisintelligendum eft.In aliis autem morbis, qui ci-

tra febrem confiftunt, fxpe frigiditas totum ani 19

malis habitü apprehendit:& accidit quidem ne-quehis extrá periculum, nó tamen penitus per-niciofa. Exhis enim eft ftrangulatio vteri, om-néfque fpiritus interceptiones, quz mulieribusquidem afsidué, viduis prafertim,accidunt:raroauté aliquando€ viris.In huiufmodi enim om-nibus aítectionibus,pra multitudine materi frigide, innatus calor opprimitur, ad fimilitudinéiiámz,qus fuffocatur multis humidislignis ob-ruta. Quare etiá accendere quandog pofsibileeft hanc, vbi materiam exvpcrauerit. Aliquandotamen confumpta materia, neceffario etiam&ipfa exanguitur:*quare in iis qui p acutos mor-bos fic expirant, nulla fpes falutis relinquitur.Quodautéin fpiritus interceptionibus nó om-nino reípiratio perierit, licet minimus rarifsi-miüíg fpiritus perillas trahatur,hinc cognofcesmanifeftifsime, quód fi aut pili, aut tenuifsimá

tione. cognofci land,zgri practendas naribus,illam moueri per-

pofiit.

Cipies.Atq; in affectibus fané id genus omnibusfpiritus denfus, caufa fimilq,(ignü falubre exi-ftir quemadmodi continuarü ofcitationü, expi

Anbelofa vefbi- ratio rara fimul& magna. At vero anhelofa re-

ratio vnde pro-

ficifcatur,

fpiratio,quz& denfum fpiritum facit,& thora-cem nimis diftendit, oritur aliquido quidem inaffectibus multa infpirationeindigentibus. Fittamen interdit à curfu, autab alio quovis exercitio improbo. Eiuímodi etiam fpiritus acciditinomnibus ardentibus febribus:& quando obtu-

G.AAL DE PVLSVV M VSV LIRE.

$06

peringuina defcendüt ad crura, vel qua per alas

ferütur ad manus,laqueo cóplecti velis, vniuer-

fas quidem, quz in iis artubus funt, arterias pul

fu prinabis:nó tamé artubus ipfis aut moti adi-

mes voluntariü,aut fenfum.Atfi neruos funicu- Nerwis fune in-lo religes,immotas prorfus, infenfibiléfq; extem terceptis,partesplo reddes particulas.Debebátigitur& atteriz,? ac CUtÉvbi fimiliter neruis effent afecta, quod fingulis e debimembris antea cótuliffent vtile, id ipfum proti-- fo.nus przftare defiftere. Ad haecfi ipfas quz in col

lo funtarterias vinculo exceperis,nullá eviden-tem noxá animali attuleris: tametfi cor cum ce-rebro,princeps fcilicet inftrumentü actionü vi-talium,cum principe animaliü,cónectant.Si igi-tur cüm fint efz arteriz, nihil tamen officiunt,cóftat viig;& cüm valentes funt, nihil eas cófer-re.* Afi obiiciamus illi qui arteriarum vfum ficnegligitnos maxime prafagire ex pulfu:id mini MM exmé quidem fieri vt ex caufis id genus,qua pluri- pulfibus fumi.miüm habeát momenti, fed vtex opportunis fi-gnis,refponfum dabit:vt fi quis morté ex incur-

uis vnguibus nigricantibufg coniectet. Cor fi-

quidem princeps vifcus exiftere, ex quo omnes Cor efe arte-arterix oriüitur:ac proinde eas eundem cum illo 7*7 orzzi-moti feruare, offendíg fimiliter, atqj ita nó exi""

gue rei indices efle poffe. At maior medicom atqj Pelfoum c» re-philofophorü pars, inde eundem vtriufque mo JPirations v»-tus effe vfum exiftimant, quód vterg; fimiles iif-* ocudem ex caufis mutationes accipiat, Nam& qui 4exercititur,X qui in balneo lauátur,& qui aliterquovis modo excalfiunt, eorü n6 modo refpirationem celerioré frequentiorémq, ac maioré cótueri licet,fed pulfus ctiam pari modo mutatos.Praterea qui algent,alitérve quolibet modo per Repiratio. cfrigerati funt, horum ficuti refpiratio rarior,tar- p»l/u i/dé exdior,ac minor vifitur,ita& pulfus. Similiter qui caufis mavrentibus prehenfi funt febribus, vt maxime ij tem Ment& celerrime denfifsimég refpirant, fic etiam ma,

xime, denfifsime,& velocifsimé,iis pulfantarte-

éinq; vfum.

ràatio,aut comprefsio,aut coarctatio, inftrumen 49 riz. Quod fi ab immodica repletione pulfus fen. Repletiones im

ta refpirationis infeftat.In vniuerfum auté,quá-

Spiriti pars? do aut tumor,aut dolor quifpia, in partibus iu-

et den/sts quando ducatur.Anbelatio.Sublimis fpiri-tus.

Spiritus obfca-Y«4, quibus fitmalus.

Spiritus inter-ceptione[leri-les ac. viduasJrequentifiime

corripi,

Palfis c7 re[hi-rationis non effe eundé vfum,quibus fuaderi

xta ilia conftiterit, paruus& deníus neceffariófpiritus ducitur. Porro fpiritü impensé denfatii,anhelatioué cáfüeuit vocare Hippocrates: qué-admodiü& fublimem eum, qui paruus fimul&deníus fuerit, qualis in anginis percipitur. At obÍcurum fpiritü ait effe rabefcentibus mali, ficvti& n6 parientibus. Etenim nó parictes mulieresCfuntauté hz omnino quz n6 probé purgatur)maxim à fpiritus interceptionib. apprehenduntur:perinde vt ille, quz diufunt orbata fuis vi-ris.Qruare fpiritus qui confpicui& infignes nonfunt,eos obícuros nominat. Ac fermo de reípi-ratione difficili fuum iam hic finem fortiatur.

GAALENI PERG.A4MENIdepulfuum"yu lib. vnus.

3) On effe eundem vfum pulfus& re-fpirationis,cótrà quam mcedici exi- g

o inveftigandum eft, qua parte altera rationum

tiütur maiores, refpirationes minores,ne id qui. modice reddipulíus quidem

dem fermoné hunc reddat ambiguum. Quippe 577. refoi-minorétam refpiratii quàm pulífum idcirco ha- OR AMberit,quodanguftus tranfverfo eorum fepto(i mincres atqueperfit locus. Ceterü quantà minoré, tanto hunc creébriores,

& crebrior& habent: fcilicet refpirandi paruita-

tem, aísiduitatis eius ope penfantes.Ideóqy tan-

tundem minor fimul& frequétior refpiratio po

teít,quantii maior fimul atq; infrequentior, Di-

$0 cimus autem hoc loco rariorc pulfum eum qui

comeftioni fuccedit, non vti; cum eo qui comeftionem przcedit comparantes( quippe quo eftfrequentior) fed ad refpirationis fpeciem refe-rentes.Igitur fi refpiratio pari cum pulfu modo,iifdem ex caufis mutatur,non tamen parem no-xam, cüm perit, affert, licebit vtique hincetiamcolligere oppofita: nempetum ambos motus ànatura eiufdem vfus gratia cffe datos, tum non

eiufdem: id quod eft impofsibile. Itaque nobisRefpirationisvfu 6i dw-

| ftimiit,certe rationibus his quifpiaPulfo priuatas y cótendere pofsit.Primü: nam refpiparticulas mon: rationem fi cui adimas, ilico mortémagnopere le- aíteres. Atpulfu fi complures particulas priues;di. n$ magnopere Ixdes, Quippe fi velarterias qug

pofstt vationib,

claudicet, ipfo refpirationis vfu pro norma no-bis propofito.Qui quidem duplex exiftit:znem-pealter qui maior eft, infiti caloris cuftodia: alter qui minor, animalis fpiritus nutricatio: inquorum vtroque ex attracto per nares fpiritu

accedere

plex: vnu infiti caloris cuflo-dia, alter ani-mali fpiritusnutricatio.