Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

509 G.A L.

efe opus an?- cifcitur, fic pulfuum vitalis faculras,qua à corde

mali potezti£: emanat, effectrix; Porró vena, animali vita iam

fnm 777 functo;fimulac vacuz funt(anguine, prorfus in

*(eipíasfidunt,ita vt fuperna earü tunice pars,

mittatur cám inferiorefatarteriz, partibus difsi

dentibus nund confpiciütur: quod fane pro-

pter alteram earü tunicam,quz dura eft, evenit.

Diastolem qfe Quod aute n6 modo fyftole, fed diaftole fit etia

ettam arieria- atio arteriarum, contrà j nónulli arbitrantur,

ren dthiien- Admodum perfpicuü videtur cum nimirü ipfa

"" diaftolefub viriumrobore magna fit:ficvi e di-

^ werfo parua, füb facultate imbecilla. Ad hic, fi

Expiratio. ef quemadmodi expiratio;fic diaftole actionis ef-

achoms ramf-(et vemifsio, vtique necintenfio in ca, uec remif-

Hin. fio,ficvti necin fpiritus emifsione, perciperctur:

nec omnino robur vehemétia ictus, qua per-

:'Cpiuntur. Diaftoleitaqy mihi exgenereactionü

videtur. Deincegs'confiderandum, an ficvti ex-

piratio remifsio actionis thoracis eft, actanquá

'cefíatio quedam: efflatio vero atio, atq; idcirco

intenfioneni& remifsioné admitrens,quod ex-

Syftolem natu- piratio non facit:fic[yftole in pulfibusrelaxatio

ralem effe rela- e avteriarü operis, alidq; huic annexa invenia-

matan affe ur, quz efflationi refpondeat,actio. Acmihi id

quoq videtur effe verifsimü.Etenim rationabi-

le eft, vbi exhumortü devttióiie collectus fuligi-

tiofus vapor plurimus fuerit, tum animal efüatü

appetere, Contrá cum vel ob fucci temperic, vel

caloris mediocritate niliil talis excreméti colligi

tur,tü expirationé duntaxat.In arteriis quoqj, v-

Syflolem repe- li tale excrémentü redvndar, fimile efflatui fyftó

rai, que effla* Veo edi. Reliquas, cim id qd ex ipfis vacuatur,

pont. P'P*"^ alitui d famo eft fimilius.Ouiobrem iis qui fetone refbonde-^ ummo i zn a us quii

at. ingurgitarüt cibo,per fomnü fit remifsior qui-

Ingireitatorii dem diaftole,fyftole autc intenfior: quippe tunc

elo diaslole* intro magis d foras naturali calore fe cferente:

p de cógi etiam circa vifcera& ventrem, qui fuccos

IIS"T in& cibos cócoquit, iam plurimo collecto, neceí-

terna converti, Aur eft excrementii, quonid id quoq; copiofius

gienitur,naturalé vacnatione defideret. Proin-

de expiratió quidé maior, plerüq; ci efflatio-

ne perficitur:cótractio autCarteric, illi propor-^

Puer. expira- tione refpGdens.Similiterambz& in pueris ex-

tro et /yffoleex- cellunt, quod fit in eis vehemens propter iricre-

ern foli menti concoctio. Contrá fenü«tas tardiorc&

Iardior: on minorc videtur habere fyftolen, vtporeminus

neceffarii,cüm& imbecilliter c6coquant,& mi

hninic fuccos cóficiant. Ad proportion&horü o-

Pulfus à quibus mniü, tum anni tempus, tum regio, tum omnis

mutaripofiit. vno verbo circundantis nos acris ad frigus et ca

lorem mutatio, pulfus alterare vidctur. Pari mo

do& animi affectus omes, vite fortes, S mor

bi,arteriarum motum introrfus extorfáfve pro-

mouent, Qui veró inquiunt,arterias agendo

aliquid, celerius interiufqg defcendere:fed pro-

pter tunicari mollitiem, vbi à diaftole dimittun

tur, X vlterius& celerius, duras, in feipfas reci

dere: facile redargui póffunt. Quippe faciliores

Molle: tunice ad motus erüt molles tunice,cüm fcilicet facul-

quádo fint ayi- tates ipfe aliquid per eas moliütur, vtpote fic ma

lores ad motá,|...- 1: ac mair 15 gis eis obfequentes. Dum veró poft ab iis funt

quando tar; T M Jidiores duris. motc,ruríum permitruntur ad fratü propriure-

dire,tum vtig dure, molles, ob imipetü, robur& firmitudiné fie coftittitionisrevertütur rnul-

INTRODVCTIO!)N PVLSV s.

Refbirationem Yefpirationis vis animalis, quz à cerebro profi-.

10 giillaab animali facultatejhic 3 vitali oriatur.

20 infunt,clarius: quz vero in carnofis, obfcurius:

3o modo aliam attigeris, fi cas quc in carpis funt

in percufsione arteria reperies,

£10

celeriüs: quemadmodi grandiores arbores,

qua vt cum renixu trahuntur, fic dimifiz,reílc-

éuntur cclerrimé.Diximus igitur,& quód pul- Pulfewm»/u,fus naturalis qui per totum corpus diffunditur,

caloris gratia fit conditus:& quod dilatata arte-

rias calor refrivcretur, contracta rurfüs purge

tur:& quod motus hi, fpirtus motibus omnino

fint fimiles: q animali fpiritui códucant:& qj

vna re tantü, refpiratio X pülfus difsideát, népe Repiratio cpulfus quomo-

" do d. iffera nt,

GALENI PERG.AMENImtroductiom pul(us.:

279 Niuerfz arteriz pulfum habent Pelfem babent

IS CY C cor etomnes ar.^. mU diia: z terre fimilem.

AA M, y iPliperfimile, adeo vtex vnaipfarü fee

MONS^"M s M 5415 M

f APTA pofsis dereliquis iudiciü facere: n6

Ne"- tamen motü omnit zquabiliterfen

tias, fed earü quidem quz partibus excarnibus Pulfem non. e-qualiter perci-pim arteriis o-mnibus.

quz auté carne multa integuntuür, aut intra offàfunt, aut aliis corporibus fubiacét, ear motunifenfu haudquaij deprehenderis, nifi fórté exta-bueritanimal.Nam fic motus arteriz qux fpinaincumbit, tangentibus epicaftriü plerüq depre-hendi folet. Porro que in temporibus fünt,tarfis Artere fenfrbipedü,& interna parte carporü,cx perpetuo mo- s pulfum e.tu fenfibili prcditz funt. Verü neq; expeditius,^6

neq; honeftius nec fi vfum fpcétes maiori com-» F,Carporum ar-

Voc p 2 SEA"I; terias effe om-preterieris,& quod máxime perfpicue& expo- ,;; aptifimasfite fint,& fecundum rectitudinem fita.Dc quantitate dilatationis.Tibi auté tangenti, arteria fentieturin omné Arteria in om-dimenfioné extendi. At dimenfiones corporum"9? dimenfio-f fi ttresiniou i(cili eti lat& nem extéditur.omniii funt tres:in longi fcilicet, la um, GC prO- pi, siones corfundum. Caterü cim animal fecundum nàturá porum efft tres,habet, cóperies arteriam moderate admodü di-. d V r*latari:cum autem contrd prater naturam habet,

yt tancantur.

40 Interdum fecundum quamvis dimenfioné par

tim mihuitur,partim exvperat:quo cafa memo-ria tenere oportet, cuiufmodi pufus naturalis extiterat. Tum fiis qui eft preter naturam, auctus Pulfaitquina-

latitudine inveniatur latü:finlongitudine,lon- tere modum e-gum: fi profunditate, altum appellare. Ad por- usifat, di-tionem& iis contrarios, qui videlicet naturali$2974funt minores,anguftum, breuem, atq; humilemvocitabis.Pulfuü veró fecundum omnem dimc-

fionemin ftatum prxter naturd traduéctorü, qui

19.

so vndig cft diminutus, parius:qui auctus vndig;

eft,magnus nuncupattr, Atq Ix pulfus funt indilatationis quarititate ditferentia.Demotus qualitate.

Propriaé motus differentiz funt, celeritas&tarditas:quarum illa quidem,motüs quidam eft»,/7, 7,concitatus, liecautem exolutus: quas ita demü quid.diiudicabimus,fi eas ad motum naturalem com Tarditas,parauerimus, In occuríus porro qualitate, lan- Le"gveidus pul

AE nox AE. E iris fis.euor ac vehementia confiftunt. Cxterü durities /^o Vebemen:.

6o atq; mollities, tunici ipfius arterix fant quali- Puls duit?

tates:minimé autem propriam pulfus differen- 4,5»iluzien;,tiam conftituüt, licet cum co percipiantur. Tres«d tunicas ar-igitur has differentias pulfuü,& praterea quar- teriarii referri.tam illam quz in magnitudine erat& paruitate,

De