Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

513maximus florentiü eft pulfus: minimus auté fe-num:medius interipíos puerorü, ct paulo ma-ior. Praterea florentium quidem vehementifsi-mus,(enum autem languidus, puerorum denigPulfaum diff,. Yedius.Sed per anni tempora pulfus etiam mu-ventie[cundá. tantur.Siquidem vere medio, pulíus funt maxi-drierja tipora. mi& vchementifsimi, celeritate verà ac frequentia, moderati. Pariter etiá& autumno medio fehabént. At progrediente vere, magnitudo qui-dem ac vehementiaipfius minuuntur: augeturaütceleritas& frequentia: actandem vbi«'ítasadvencerit,fiüt languidi,parui,celeres, ac frequétes. Autiimo vero progredientejomnia minuun-tur,magnitudo;vehemétia,celeritas,& frequentia: vt cum hyems accefferit, iam fint pulfus inparuitatem, languorem, tarditatem, ac raritatémutati. Porro vr veris initium, autumni exitui:ita veris exitus, autumni initio refpondet. Tumqueniadnmiodum zfítatis initium, xfratis exitui:fichyemis initium, hyemis exitui refpGdet.Pro-inde quz ab àftate media; hyeméq; media,in v-tranq; partem diftant, itidem«qualiter pulfumimmutant.At xítasmedia,partim hyemi mediceft fimilis, partim difsimilis.In vtrag; enim pul-fus funt parui,ac languidi:zftate tamen fünt ce-leres, ac frequentes: hyeme vero tardi, ac rari;Non tamen íunt parui pariter hyeme atq; ecfta-te fed(tate minus:nec pariter hyeme atqj«íta-te languent, fed minus hyeme, Mutantur& perregiones pulfus, pérq; alias conftituriones acrisambientis.In calidis quippe, rales reddütur pulfus,quales eftate media:in valde frigidis, qualeshyeme media:in temperatis, quales vere medio:quz ver inter has funt médiz,ad porcionem fehabenr. Mulieribus vtero gerctibus;pulfus funtmaiores,frequentiores, ac celeriores:catera ve-ro modü fuum naturalem retinent. Somnus etiápermutat pulfus. Nam principio quidem mino-rem ipfum, tardiorem, rariorem,& languidioréefficit: procedente veró tempore,tarditatem in-tendit,& raritatem, ídque precipue poft cibum.Maior autem fit tunc& vehementior. Quod fidiuturnior is fuerit, rurfum in languorem mutatür ac paruitaté: tarditaté autem& raritate reti-net. Quidfomno funt exciti, protinus quidé iispulfus funt magni, vehementes, celeres, frequenres, X turbati quodammodo:verüm n8 ita mul poft, reuertuntur ad mediocritate. Quod ve-ro ad ftatus corporis acquifititios pertinet, nonaliter ij, j naturales,pulfus immutant.Quando-quidem qui natura erat gracilis, factus pofteaquadratus( qué Graeci&izapxe» vocant) pulfumhabet ei,qui talis natura eft,fimilem:de ceterifgypari iudicio. Corporis quoq; temperamenta ac-quifititia,haud fecus à naturalia, pulfus immu-tant. Inter caufasauté non naturales, incipien-tes quidem exercitationes, quovíq ad mediocritatem pervenerint, pulfus vehementiores effi-ciunt, magnos, celeres, ac frequentes.Si quis ve-ro multü ac fupra vires laboret, paruos, langui-dos, celeres, ac frequenti(simos. Sin modü plu-rimüm excefferit, adeo vt vires fintexoluta ma-gnopere, paruós admodum, languidos, tar-dos,acraros pulfus habebit. Quod fi ad viriumprogrediatur diffolutione, pulíus habebit viriü

Polfus florensthm.

Pulfiis diffzren.tie pro dinerfi-tate veoionum,

Pulfus gerenti"pterg.Vi/fis dormienfiun.

Pal/as experre-Gori à fomno,

Polfam mutariab acquifitisbabitibus«c»temperamétu,perinde acnaturalibus..Pulfsum diffevenite pro exercitiorum. diuerfitate.

G.A4AL. INTRODVCTIO I1N PVLSV s.

10

40

6o

$14.diffolutarum proprios. Balneorü quz modera- rujaz differente calida funt,magnos,celeres,frequentes ac ve- tiepro balneo.hemétes:quz vero immodicé,paruos aclangui-"* diverfita-dos,pra'terea celeres& frequétes pulíus efficiüt,^

Quod fi ibinó ceffetur, paruos& tardos, raros,

& languidos.Q uz auté frigida funt,repenté qui

dem paruos actardos, raros& rariores pulfus

reddunt: poft auté aut frupor£, aut robur indu-

cent. Quod firefrigerarint, tuporémq; induxe-

rint,paruos aclanguidos, tardos& raros:fin ca

lorem conciliarint& robur, magnos quidem acvehementes,celeritatetàmen acfrequentia mo-

deratos efficiet. Copiofior cibus, d vt vinci pof- Pul/u; dife-fit,pulfus inaequales iuxtà boue Miiia Cit: rentis pro mo-moderatus auté, magnos, vehementes, celeres, d? cib» affum-atq frequentes: parcior,d fit ex vfu,minorem& T alitibreuioré pulfus mutatione efficiet. Vinü, c&terà Meo ninquidem,ciborü inftar,pulfus immutat: in eo ta- tet,

men differt, quód repente immutet, quódq; mu-

tatio que ab eo proficifcitur,citius definat,q que

ácibis provenit:ac denig quod celeritate magis

augeat& magnitudine, d vehementiam& fre-

quenti, Aqua omniü qua fumütur, mutation Aqu quomo-minimá efficit: mutat tamen& ipfa ad portionc de pulfus im-ciborü. Reliqua vero omnia, quanti pofsüt aur"tet.alere,aut calfacere, aut refrigerare, tantü arteria-

rum moti immutant, At acris conftitutioncs,ac

ciborü copía tanta, vt vires opprimat: praterea Immodica om-exercitationes,balnea,8&(omni, vbi modi exce- vía effe praterdunt,omnia funt prater natura. Nam caufg quag"tram.naturales& non naturales diximus, quantitatis

exceffu cedunt in caufas preter natur, Caufarü

veró qua quantitate modó, verumetiá gene-

re funt prater naturd, numerus eft infinitus. Por

caufarü omnii prater naturá, alia: quidem vi Caw/ari preres vitales velvti(oluunt& difsipant: aliz autc id hue àf-velvti premüt& grauát.Acfoluüt quidé,alimen Vipalem facultiinopia,morborii malienitas, eorímg aut diu tatem foluétia.turnitas,aut vehementia: praterea affectus ani-

mi immodici, necnó vacuationes immoderata.Opprimütauté,tum ipfa materiz copia, tum in- Vitalem facul-ftrumentori affectus: inflámationes videlicet, tatem que op-fcirrhi,tumom moles, abfceffus,& corruptiones Primant,variz.Solutz itagy vires,paruii,languidiü, ac val efede frequente pulfum cfficiüt:preffa verà, pulfus Pulfas faculta-mutant,cum in reliquam omne inzqualitate,& ,;, oppreffa.ordinis cofufioné, tum in eam quz in vehemen-

tia pe&tatur,& magnitudine:nam incqualitateshe, oppreffarü viri maximépropriz exiftunt.Qsineria in eiufmodi affectibus,motus quidamfunditus pereüt, aut intercidunt, Ceterii qui in-terciduns,minoré: qui pereunt, maiorem Lxfio-nem indicat. Solutarü igitur ob alimenti inopi&viriii pulfus vertuntur principio quidem, in languorem,paruitaté,celeritatem,ac frequentiá: admedium aüt,in languorem, patuitaté, tarditate,& raritaté:poftremo in paruitatem fummi, lan-guorem, frequentiam,& ementitam celeritatisimaginem: qui pulfus eft, quem formicanté ap- Formicans pul-pellant. Vermicás autem pulfus, fit quog& ipfe /o.viribus iam diffolutis, fed aliquantü adhucrefi- Vermicás pal-ftentibus:in eóqueaformicante difcrepat,quód /^*

itidem in fammü languorem ac paruitaté re-

dactus fit, tum quód perfpicuam habeatin vno

ictu inzqualitatem, quz fit, dum partes moueri

tempe-

Pulfus faculta-tis folute ob alimenti inopia.