Applicatio manus ad carpumgualis molien-

da fit.

Contratlio av-Pere qualiterdifcerneda fit,

Manus tangendo apta qualisnam effe debe-

at.

Applicationismanus ad car-

pum tres diffc-

rentis.

Arterie dorfa-lis pulfam in tabidis ad abdo-men difcerii.

Crafis pulfusexiqHHá— Cnr

«día.

Graclibus fi-mul c validisplum. effe o-mui dimenfio-neconfpicuum.Initium dila-tation avte-rie, cz contra-Cions finem,cur nostri fenfum effugiat.

941delinquüt,ac precipue in vini intempeftiua po-tione,iis tales pulfus cátingunt, cónfpicudg eftin eis ipfius arteriz cotractio.Iam tarditas,quá-tum auget receflus tempus, tanto manifeftiorémotum oftendet. Quod vero ad manus applicationem pertinet,fi comprimendo applicemus raétum,nulla differentia fenfibilis ex manus fuperarteria, vel fubter, applicatione invenietur. Vclfi palpando tantüm, velvti fufpenfis digitis, netum quidem vllam differentiam animaduerta-mus. Attertius applicandi modus, qui mediuseítinter compreísionem& palpitationé leuem,ne obiri quidem poteft, fi inferné tangas arte-riam.Siqüidem liberare oportet tum manum o-mnibus voluntariis motibus,& velvti languidáadmouere. Quod ni fecerimus, delabetur ma-nus à grauitate depreffa, vt minus contrectarepoísit arteriam. Proinde fupernéattingere tan-tim licebit inferne autem nequaquá.Quatenusigitur in vehementibus magnis, nec velocibuspulfibus, ab arteriz diftentionibus tactü repel-li accidit:hactenus recedente illa, fenfibilis con-tractio fíar, neceffe eft. At vero contractioné magis comprimendo, quám leniter attingendo, dignoíces: nec minus fi inferne tangamus, quàmfifuperné: quód perinde vtrobiquearteriz contractionem tactus fequatur. Verüm manus ipfaquiz tanget, non modo prompte fentiat opor-tet, verumetiam fir mollis: fic enim vel mini-mos motus dignofcet. Similiter etiam, fi perlongius intervallum feratur, clarius cótractionempercipiet.Etenim media applicatio quz citra vl-lam vim fit, hactenus motum fentiet in pulfi-bus minime certe languidis, quatenus vifus: inlanguidis vero fentiendis, etiam vifui conceder.Altera, cüm premimus, in languidis, fupra pri-mam,motum arteriz obfcurabit:in vehementi-bus percipiet pre ceteris. At tertia,qua velvti fu-fpendimus manum, motum fané quambreuemfentict.Iam veró maxima quidem arteria, quaíecundum dorfum eft fita, cuius fugit pridemmotus, fimulatque contabuit animal, ad abdo-men motus percipitur. Arterie quippe, leuioracorpora, vbi diftenduntur, facile fecum attol-lunt: grauiora zgrius,pragrauia autem ne mo-uent quidem. Hinc fit, vt crafsis pulfus exiguusinfit, quod videlicet longitudo eius minuatur.& latitudo fiat limitatior, cóftricta nimirü à multa carne. Aícenfus item in illis vbertate corporüincumbentiü fupprimitur. Gracilium vero,cterüm robuftorum, infignem latitudine& longi-tudinem pulfus habet,confpicuum ctiam afcen-fum. Verumenimvero initium diftentionis no-ftrum fenfum effugere, ciim ob corpora quc de-grauant arterid, tum interdum etiam ob internequietis magnitudin£c, nemini obfcurii exiftimo:quemadmodum& ipfius contractionis finem.Nam cüm maiorem motum in contractionibusnófentiamus, fed vel par ac in diftentionibus,vel quod verum eft, minorem: omnem autemin diftentionibus non percipimus: planum eftvtiqy, nec torum nos percepturos in contractio-nibus.Tanta auté pats diftentionis nó fentitur,quanta inter arteriz primum impetum motus,& ictus vfg ad noftrum tractum diftributionem

G.AL. DE. DIGNOSCENDIS PVLSIB. L1B.

10

Z0

6o

I.

intercedit.Similiter quando tantá fentimus contractionis partem,quanti diftentionis,aut pau-lo minor£:erit etiam contractionis parsilla quenó fentitur,par diftentionis parti, aut aliquantomaior. At veró arteriz interna& externa quies,per accidens pulfus partes dicütur. Quarü externam quidem, fimpliciter manü admouens,quantailla fit,maxime deprehendes: aut fi etii premere libeat,idg in vehementifsimis pulfibus,vide-licet vrgendo hactenus,vt motum ipfum n6 la-das. Internam autem fi premas, quoad tibi perprafentem liceat vehementiam, ita maxime il-lam dignofces. Atque externam quidem totamquietem, fi ordine attingas, plane animadver-tes:internam vero,vnà cum partibus quz fenti-ri nequeunt, vtriuífg; motus, fine vidclicet con-tractionis,€ diftentionisinitio. Vbiigiturdi-gnofcere externam quietem eft animus,citra vl- Quiets arterielam vim applicare tactum debemus.Contra,in- 2?»darmmternam, ni vrgeas comprimdfque, non cogno- ru

fcas. Nam contractioni arteriz conftantifsimédebetharere tactus. At premere minime nifiinvehementioribus licet, Liquet itaqy,in hisetiam

folis internam quietem poffe dignofci:imó ne

hic quidem exacté fed plerungy fané multó ma-

iorem quam revera fit: interdum pauló, atta-

men adhuc illam maiorem animadvertes, Ne-

ceffarió enim duo ei tempora accedunt partiuminfenfibilium vtriufgg motus:& quod ad finemcontractionis eft,& quod in difrentionis prin- Quietis inte;-cdpio, Qua cim aliás aliam longitudinem ha-« tempus i»beant, nec parem femper accefsiomem tempus p» mopinterne quietis habebit,nec exacté ynquam di- fa. eugnofci poterit,

GAALENI PERGAMENIde dignofcendis pulfibus liber

fecundus.

A

Quietes. arte-rie per acods5prlfus pasta dicintir.

Einceps autem qui partibus pulfui in-funt,accuraté exponamus, à diftentione Diftesfo»«faufpicati: quod princeps hzc pulfuum primnappol/ospars fit, plurimam habeat cognitionis infe va P4rte» Pnrietatem, plurimimq; ad praagiendum fitvei- 7772 Preslis. Porro cim multa fint qua diftentionibus 7;infunt, inter cà omnia motus principalifsimaspartes occupat, ex ratione fubftantia pulfuummaxime ad illas pertinens. Omnis autem mo- Metei que is.tus tempus habet,quo fit: praterea celeritatem /»*-vel tarditatem, vel equalitatem, vel inequali-tatem: ad hzc, vbiferatur,fpacium. At aliter vi-detur tempus dignofci, aliter tarditas& celeri-tas. Neque enim íi motionis fit breuius tempus,continuo pulfum dixero celériorem exiftere, Eftautem pulfus celer, qui in pauco tempore mo- Pul/us celer cztum finit: tardus, qui multo. Caterüm motus'4rdes; 4praditi longiori tempore pulfus, eft nó raro ve- COMERlocior eo, qui breuius obtinet.Hallucinátur igi- pulumunen cj:tur qui formicanté pulfum,quod imbecillus,cre fecelerem,—ber,& paruus fit,celerem efle exiftimant. Siqui--dem ad iudicandam motus alicuiits celeritaté,non modo temporis, fed fpacij etiam in quo fitmorus,ratio eft habenda. Nam fieri non poteft,quin arteria quz breuifsimo intervallo vehitur,minus confumat temporis, quàm qug maximo.Siigitur