Rbytbmu in

quo confiflat.

Diflentionb avterig unutium,«7 cotraclionfonem,imperce-ptibilem effe.

Rby tbmo. di:gnofcendo quidexp lorándum.

Effentiam. veiprius requiriquàm qualita:tem.

Rhytbmum inJolis digiofai yebementifimis

pulfibus.

arteriz?& vniueríam diftentionem gracilem, ficircunferentia fit parua? Quod fi gibbofiores acpraruptiores yideantur obliqui occurfus arte-ric, praterea cauior quodam modo& humiliorin profunditate; ade vt ne circuli quidem cir-cunferentia cernatur amplius, fed velvti recta li1ea:profecto apertü eft talem pulfum latum fo—reatq; humilem. E diuerío,fi motus obliqui partes,longé citra medium conftiterint,ac mediumipfuni fatis gibbofum appareat, plane is pulfusaltus X anguítus exiftet. Si femel anguftus eiusin latitudine occurfus evadat, vtnon modo im-minutus effe obliquus motus, fed& totus pe-rifle omnino videatur, difficilis cognitu eft, velpotius cognofci non poteft, quantum in his eft,qualis fit pulfus.Iam vero opportunum eft& derhythmo etiá aliquid dicere. Qui quidem cimin collatione temporis diftentionis, cum tempote contractionis confiftat, prius paranda nobisfeparatim vtriufq; temporis notitia eft, id quodfueritlaboriofifsimü: quandoquidem initiü di-ftentionis,€ contractionis finis, cognofci nonpoffunt.Iam quatenus aliquid motus nos latet,catenus ctiam preteribit& tempus. Caterii adexplorandam quantitaté motus, quantum pro-mota fpacij fit,perpendimus. Quod fi finem di-ftentionis accuraté renceamus, ratio cum fenfuconiuncta, nobis eius quantitate fubiiciet. Pof-fumus itag(nifi partem aliam prater finem motus fentiamus) quantü habeat temporis ignorare:ícire tamen quanti intervalli perveéta fit, Atvero in vehementioribus pulfibus,fi modicé ar-teriam comprefferimus, perfpiciemus quideminitium motus, fed quantitate ignorabimus in-tervalli.Non poteft aüt fimul et examinari quantitas temporis motus,& celeritas vel tarditaspercipi.Porrà ad dignofcendum rhythmum, folam quantitatem temporis quz in motu ab(umitur, exploramus. Quare inftitucda manus ea applicatio eft, qua arterix omnem moti intueturaccuratifsimé,Si ieitur pulfus magnus, fed lan-guidus fuerit,in eo certé ná pofsis deprehende-re totius dilatationis motü,fed externi finis duntaxat. Sic etiam cótractionis initium duntaxat,reccilümqs preterea nihil. Proinde leniter iftiu(-modi pulfus funt palpitandi: qua tactus appli-catione quantitate animadvertere intervalli di-ftentionis poteris: temporis motus nó poteris,Àt vero in cétractionenon tantü temporis mo-tus non invenies quantitatem fed ne ipfius qui-dem intervalli: cuius etiam vel qualitas nobisignota erit. Qui enim motus etiamnum quali-tas dignofcatur, vniuerfo fenfum latente motu?Nimirü requiritur prius effentia rei, quàm ipfaqualitas. Quz quidem fi fugiat fenfum, pararinequit ipfius qualitatis notitia. Quandoquidéigitur motum diftentionis& contractionisarterig nofcimus in iis tantum pulfibus, qui minimelanguidi exiftüt, in eorum fané folorü notitiamrhythmi veniemus, digitis ira moderate applicatis,vt nihil motus externi interpellent. In folisitaq vehemétifsimis pulfibus exacte rhythmusdignofcitur:: quod in caterís magna pars initijdiftentionis,& contractionis finis, nos fugiat,id quod maximé rhythmum offendit,

$4 G.4L. DE DIGNOSCENDIS PVLSIB. LIB. III.$50

GAALENI PERG.AMENIde dignofcendis pulfib.lb.1 I1.

Stauté in diftétione arteriz velvti quidamEssa tangimus,tactü ferit. Hüc,fi violentus fit, propric exiftimabis ictum

vocari:at fi violentia careat,nó item.Comitatur

porro ictus ipfe multas ac varias fpecies pulfui, I£v quos comi

Duri fiquidem pulíus,vchementis, magni, cele-**vrpul/ie.io ris,alti,convulfiui,€ vibrati eft co mes,atqy com

muneíymptoma. Quare cófundendi illi pulfus

non funt,fed difcernendi fuis notis. Cum igitur

tractum impelli à pulfu,fi illius debeat fentire oc-

curfum,neceffe fit(impellitur enim non perinde

femper,fed nunc plus, nunc minus, interdum vt

palpet tanti) quicunqy motus eum protrudunt,

& longe fubmouent, ij fané violenti ictus fpecie

referüt. Ac protrudere quidem longe poteft mo- Tachus noftris

tus arteriz durz, velvti ta£tum contundens:& qwimotis repel20 quirobore mouentis eam facultatis velvti ever-!4"-

tit:przterea qui magnitudine diftentionis pro-

greditur pluriinü:iam etiam,qui qua fertur cele-

ritate impellit valenter,& qui pre altitudine ve-

luti fubit ac intrat: quique quod tenfus fit, egre

mouetur:ac deníg is,qui ob vibrationem, fimul

tenfionis€ duritiei, celerífqy occurfus imaginé

repracfentat, Ceeterüm incidas in multos quoti-

die medicos,qui illos omnes pulfus vel maximé

difcrepantes, dicant vehementes effe. Etenim 930 occuríus celeritas, non eadem fit cum violenti

ictus, hinc cognofcerelicet, quod neclongius

celer pulfus impellere valet tactum,nifi fimul fit

magnus, Vndeliquet,nonhoceum fua fponte

obtinere fymptoma,fed ob magnitudinem iun-

&am.Quippcelongeé impellere magis ad magni- Impellere taths

tudinem pertinet:vel etiam ad hanc per acides, /éi marni-

videlicet vehementiz rationis.Magnitudo fiqui mm e im

dem,non quod longius intret, fed quód multis iuntle.

in partibus longitudinis pariter& latitudinis& Magnitudo pul40 profunditatis attingat tactum,cognofcitur. Si funde coz

enim pulíus circunferentid qua fatis magna eft catur,

perceperimus,ex ca facile afcenfum, qui ex mul-

ta profunditate fit, cóiiciemus.* vel fi tactus to-

tum intervallum affecutus nà fuerit, fed externü

tantü finem perfenferit.Si verà xà primo dilaza-

tionis impctu,velimus motü ipfum fentire,ma-

gna ex parte magnitudine interpellabimus, ita

vtne magnus iam effe pulfus videatur: idQy vbi

magnitudini vehemétia eftadiuncta. Nam fi in5o pulfibus qui citra vehementiam funt magni, aut

afcenfui occurras,aut ipfam arteriam cóprimas,

mox totus pulíus perierit. Iam vero fi magnus

pulfus tribus dimenfionibus przditus, nifi etia

vehemens fuerit, minime tactum protrudit lon-

gius,manifeftum vtiq eft, nec altum id fua natu

ra efccturum,qui vna tanti dimenfione opera-

tur,fed quod fimul aut vehemés fit,aut certé mi-

nime languidus.Omnes itag illi pulfus, vt lon- Pulfum mullum;

gé propulfent tactum, plane vehementia defide 4!/y vebeneu60 rant. Quanquam& aliis etiam, à quibus diuelli pe m eos

durities non poteft, violenter feriunt, vt vibra- Pelfaum vehetus,& cóvulfiuus.Qui quidem non alivnde c6- meer ferien-pararunt ictus violentiam, quàm à duritie per- 559, duo tantispetua. Quamobrem duo tantü genera habetur ze»era baberi.pulíuum violenter ferientium:nempe vehemen

rium