87i GJ41. DE C.AVSIS

videre,norn audire, nihilintelligere,vel cogita-re, vel fentire, ratione carere, ac breuiter, proic-Sorinus eft via. Gum effeiQuid itaq aliud eftfomnus,illo com-FE muniablato,quám ad interitü via? Quiexper-po gifcuntur, eveftigió pulfus magnos, vehemen-tes, celeres, crebros, cum quadam vibrationehabent: qui mox mediocritatem affequuntur.Non perinde autem in fomnum íncidimus vigi-les,ac ex fomno evigilamur:quod hocferc fubi-tó,illud omnino pedetentim fíat.Etenim turbu-lenta infomnia, velfi quis vociferetur, perftre-pat, aut ipfum dormientem tangat; celerem fic,& fubitaneam cócitat mutationem. Quaretuncpulíus illi quos nuper cómemorauimus, darif-fimépercipiuntur. Fitautem fomnus,vbi nau-uus calor aut ex fatigatione,& nimia ficcitatead alimentum fefe cGvertit: aut ob immodicamhumidiratéforas nequit progredi. Quorum priSomnts n4! vus quidem faluber& naturalis exiftit: fecun-rae dusautem, qualis eftin comatibus& lethargis.naturam. Cui oppofita eft phrenitidum& vigiliarum nóVigilie immo- naturalium vigilantia,vbi deficcatus natiuus cadice.. loreft,& quafi imflammatus,atque idcirco forasAfatitisbabi- eriam moueturimmodicé./ Afcititia habitudi-tudines, pulfus,;.^ àAr udtwrales eS COFDOTIS; pet inde pulfus vt naturales immuimmutam. tant.Nam gracilis natura, fi quadratus evaferit,ei qui talis natura eft, aísimilem pulfum habet:acficde caterishabitudinibus eft dicendum, fe-mota tamén omni virium immutatione. lametiam temperamenta corporis afcititia, pulfusNUN naturalibus tem peramétis mutant fimilitet.Ca-deytnatura- lidafiquidem calidis, frigida frigidis, afsimileslia permutant pulfus creant. Nam temperamentorü in humidipnl/os. o, tatei& ficatatediferimen, continetur in habitu-dinibus corporis. Siccis quippe gracilitas, cor-pulentia eft humidis familiaris.Proterea duritiacorporis,ficca temperamenta:mollitudo, humidacomitatur:atque ita pulfus his mollis eftillisdurus. Vrautem mutationes alias, que cau-

Somnus quofiat modo.

Afcititia tempe

fis naturalibus carent,recenfeamus:exercitatio- 40

Pulfais pro x- yes quidem,fi moderata fint, vehementes, ma-

erciiation?/— emos celeres X crebros pulfus efficiunt: fin auté"arietate mm.; A£41; hn A; CNGENES

fatio,; multa, uiresty laborantis excedant; paruos,lan-

guidos,celeres€ crebros in fummo. Nimiü im-

modicz,adeo vtzgré iam fe poísitlhomo moue

re;et muitis interpofitis quietibus,aut nihil pror

fus pofsit,fed remiffz vires impente fint, pulfus

miré paruos& languidos, tardosty& raros.

Quod fi perventum eó(it,vt vires opprefic fint,

pulías creant illis proprios. Etenim facultas in

exercitationibus,vntuerfam adhibet contentio

1 nem: vnde pulfus excitantur vehementes: vfus

V/um pulfuum. tem increfcit,vnde magni,celeresqj. Cám ve-

angenobexba ro ille duplici ex occafio xeatur,nempe&lationem fpiri- P X occafione augeatur, nempe

tus crinre-.€xhalattonefpiritus,& incremento caloris: ob

mitum caloris, id nimirü crebri fiunt pulfus, quod eorum vfus

haud fatis maenitudine& celeritate complea-

tur.Quod fi adeà quis laborare cogatur, vtnon

modo fuperiores facultate labores fint,fed con-

tinenter nece(fe habeat iuterquiefcere, huic vni-

Pelfalé pro va ueríum corpus refrigeratu r. Quare pulfus ob

rietate calido- imbecillam facultaté,languidi funt& parui: ob

rum balneora frigus, necceleres, neccrebri. Dalnez calida,

mutalio. moderatz fi finr, pulfus creant magnos, celeres,

crebros, vchementes:fi immodice, paruos&

PVLSVVM LIB.

t

o

và[e]

6o

pt

Ill.$72

Á

languidos, tamen adhuc caleres& crebros,Quod fihicnon ceffetur,paruos languidos,tar-dos&raros,. Etenim ex balneis commodara- Brent notis,fi quis eis opportune vtatur, videlicet vbi de 7747 m efefsi fuerimus, incaluerimus, refrigerati, refic-:

cati, naufeaue affecti, aut inzquali intemperie

fuerimus, aut denique evacuatione defideraue-rimus,manifefté corpus iuuatur. Nam corpori

reftituunt mediocritatem. temperamenti, vires

corrigunt, opportunum calorem augent,ac de-

nique vnà cum fudoribus nonnihil x flatuum ,,,, s,difcutiunt.At immodicz balnez, ipfam faculta- 7,£,lraretem diffoluunt,vfunique preter modum inten- difolusnt.dunt, Frigide balnez, ilicó paruos&langui- Balnca frigidadiores,& tardos,rarófq; pulfus efficiunt. Po- quomodo pul-ftea, provtid fit quod induxerunt, omnino vel /A"nmsrenr.torporem conciliabunt,vel robur, Qua torpo-rem induxerunt& refrigerarunt, paruos& lan-guidiores,& tardos& raros efficiunt, Quac ex-calfecerunt,& robur concitarurit, magnos, ve-hementes, celeritate& crebritate moderatos.;Etenim balnez frigida ftatim refrigerant omnino: poftea verà vel confirmant,vel obruuntfa-cvltatem, vndq perfrigerant. Itaq;& pulfus prorationeimmutanturcaufarum. Porro inlotio-ne frigida, arteriarum motus plus intro quàmforas fertur: quód& calor illucilico magis fe-

Pulfuum pro cratur,

Cibus adeó copiofus, vt opprimatfa- b; yaris modscultatem, pulfus inzquales atque inordinatos mutatio.concitat. Modiciis,magnos, celeres, crebros, ve-hementes, Parcior quàm quifatis nutriat, nona qué ac moderatus, ceterüm minus mutat, ne^ visus, quásqueiddiu.— Vinum pulíus caterá vt cibus va- celerrime ipfósriat: hoc vero intereft, quód ilico immutet,& ci pulfis immw-tius muratio à vino profecta recedat, quam illa*4^quz cibo: quód item celeritatem amplius&magnitudinem, quàm vehementiam& crebri-tatem augeat, Etenim appofitio quam facit vi-numi, celeris efr, quód humidurn fit& calidum.Preterea;quz affatim ac fubitó nutriunt, hzc celeriter permeant. Quamobrem, vt celerem,ità Visi appofftaminime diuturnam à vino appofitionem corpo ad corpora, vtra accipiunt, cum facile digeratur per halitum. celerisita miniPorró quód nutriat, pulíus ita vt cibus variabit: mé diuturnaquad auté amplius quám ille calfaciac;infignio- ed

C MISURA isunIMI DEI inum cur pulrem addiiciet illis& magnitudinem,& celeríta- fin uemtem. Tam veró in choleris, magnis alui fluorib. pum uemmenfibus, acomnibus denigr iis,quz immodi- ezceierioreriscà corpus vacuantia, ipfam facultatem debili- reddat.rant, cótinenter pulfus vérmiculantes accidunt, VermieulantesY bi aucem oppreffa eft à febre cacoéthe facul- Wo aiatasformicantesoriuntur. Siquidem vtpulíus p,vermiculans fit,tardus omnino effeatquerarus$ rormicantesdebet. Atinacutis febribus(cuiufmodi neceffa- pulfus quandorio funt cacócthes) nón fuftinet pulfum caloris g/g»antur.copia, vel tardum in fümmo, vel femel fier: ra- Cainrum.Caterüm tardus eft, aut ceité nó celer pul es:fus,vbi facultas opprimitur.

G.ALENI PERG.AMENIde caufis pulfaum;lb. HII.

Nhoc autem libro, de caufis pulfuum pra-ternaturam dicamus, ab animi perturba-tionibus orfi. Irc igitur altus eft pulfus, tre pulfus qua

magnus, vehemens, celer& ceteber, Siquidem iv.

ata