Pulfus veddi vebemetes,per bonas indicatiosnes,

Letitie pulfus.Letis diffundicaloréper vynt-serfam corpus.Tristibus introeGveyti calorismotum.

Triflitie pul.fesTrslitia refriget.

Tamors p

fi.

Timor inuete-ratus à trisi-

tia non differt.

Pul/ui pro do-lori varietatemutatio.

Pulfuié pro ra-tione infláma-tioni mutátio.

Neruofiorespartes pvlíusduriores edt.

573facultates animalis moderatrices,fi quando im-pendeat necefsitas, maiorevi fuas obeuntfun-Ciones:id quod in iracundia confpicitur. Simi-liter etiam per bonas iudicationes, pulíus fiuntmanifefté vehementes. Tunc fiquidem facultas,vtmolefta explodat, feipfam excitat. Laetitiamagnus, rarus,& tardus eft pulfus: at nihil dif-fert vehementia. Latis enim diffunditur per vniueríum corpus calor, ac plus foras eius motuseffertur, vt triftibus intro. Vnde maiorfit meri-tà pulfusillorum,nó tamen vehementior. Caterm ea quz diximus,«de moderata latitia,&quz propria ratione pulfus ipfosimmutat, nondeimmodica,quz vires ipfas* refolüit, intelli-genda veniunt. CTriítitiz paruus, languidus,tardus& rarus eft. Nam cüm triftitia ipfa refrigeret, calorem intro concitet, meritó contrariospulíus fuperioribus efficit,qui letitiá fequuntur.

Timoris recentis vehementisig, celer, vibra-tus,inordinatus, atq; inequalis eftpulfus. Naminveteratus, fimilem haber triftitiae. Neque enimquicquama triftitia abeft diuturnus timor. Omnibus auté his, fi diuturna, aut vehementia fue-rint,pulfus fuccedunt, quales viribus diffolutis:cüm nimirii diffoluant omriia hzc facultaté: breui quidem, veliementia: tempore vero cótraria.

Dolor, qui quidem variat pulfus(variatautéingens,aut qui principes occupat partes, quem-admodum& inflammatio) fi paruus fit, atq; in-ciptens,pulíum zdit maiorem,vehementiorem,celeriorem, crebrioré. Auctus vero iam,admo-dumq; validus vt etiani vitale robur offendat,ininorem,languidiorem,celerem,atq; crebrü.Etquo diuturnior fit aut vehementior, hoc illorüquodg increfcet magis. Qui ver iam facultatediffoluit,in remifsionem& paruitatem,ementi-tam(y celeritatis fpéciem, atq; ingentem crebri-tatem commurtat.Siquidem vt in omni moleftiafacultas,ita in doloribus fefe folet,ad reiiciendi

id quod infeftat, accingere. Quare in magnitudi 49

nem& celeritatem, vehementiamt ipfos pulfuspermutat. Quz fiin eo nihil proficiat, velvti exinani labore vis eius atqj contentio opprimitur:ac fic pulíus inremifsionérecidüt, Inflamma-tio omnis habet comunem pulfum,velvti ferrá-tem: vt alia pars attolli arteriz, alia haudquadvideatur.Habet etia vibrationis aliquid hic pul-fus, ac celer quidem& creber eft, nó tamen per-petuo magnus. At fingulis eft fuus proprius.Orientibus quidem, maior iufto, vehementior,celerior€ crebrior. Augefcentibus adhuc, cimilla ominia increfcunt, tum clare iam durior,ma-gisQy vibratus eft. Vigefcentibus autem manife-ftior eft,duriórgyatg vibratus magis,fed minoreft quàm dudum,non tamen languidior,nifi u-peret facultate affectus: quinetiam crebrior fit,atque celer.Quod fi diuturnior fit inflammatio,atg durefcat in fcirrhum, accedet dictis gracili-tas pulíus, duriticsq;. Atq; hec quide in ifidam-matione cernuntur,quz pulfum pertotüm cor-pus immutat, vcl quia magna eft,vel quia principem partem obfidet. Si vero minimé vniuerfumCorpus afficiat, talis erit pulfus in parte inflam-mata, qualem defcripfimus. At vero partes ner-uofiores, duriores edunt pulfus,magisq ferran

G.4L. DE C.AVSIS PVLSVVM LIB, 111I.

10

$74

tcs, minores: quz plurib. venis przditz funt,

& arteriis,contra. Atq; inter hos maior eft, dum

arteriz in parte abvndant: fitg; tunc inzqualis,

acfacilé inordinatus. Porro quibus feptü traní-. 1,22,,4:552;veríum eft inflammati, hi convulfionibus funt dierfari par-obnoxij: quibus pulmo, fuffocationibus: qui- ti varia fymbus os ventriculi, fyncopis: quibus iecur,atro- //omata ind»-phiz: quibus ventriculus, cruditati: quibus re-"^

nes, vrinz fupprefsioni. Ad hec,partes infignio-

ri preditz fenfu, pulfus etiam dolorum nomine

mutant: quz minus fentiünt, pro affectu tanti.

Etenim omni parti quz inflammara eft, hacc ne- Inflzmatis parceffarió duo accidunt, calor immodicus,& ten- tib. accidit ne-fio:que corpori vniuerío cómunicantur,vbi aut ean mmpars nobilis inflammata fuerit, aut infigni pra- ems mex.ditainflámatione, Atqui immodicus calor qui rj; quid,vniuerfum corpus occupet, febris eft, qua vfum

pulfuum alterabit dilucide. At partis inlamma-

tz tenfio pervadetarterias: quamobrem pulíus

3o durior reddetur, przcipué in neruofis partibus,

5o celerem: durum auté infigniter, quod pars ner-

quod prz ceteris hz tendantur inflammationi-

bus, vt quz funt ua natura iam tenfz, atq; vnà

fecum partes vicinas contendunt. Nihil autemeft mirum,fi inzquales in arteriofis partibus in- Arteriofis par-flammatis fiant pulíus, cim eorum facultas effe tibw inflama-étrix,opprimatur humorü colluuie,ipfat fint af[ m ndoi.fecta inftruméta.— Pleuriticorü celer eft pülfus d p inii& creber, nec admodum magnus. Videri etiam pvlíia.pofsit vehemens. Eft ramen nec vehemens, neclanguidus,quod ad affectü attinet. Etenim pleu

riticorü pulfus, quia neruofioré duriorémg; ar-

teriá prodit, imperitis imponit, vt videlicet du-

rum pulfum, effe vehementé exiftiment. At ve-

ro illa inzqualitatis fpecies, quz ferrantis ra- Pleuritidis probet imaginem, pleuritidis in primis propriü eft priifignum,eftfignum: fi quidem remiffa fitmollis& facil ma /érrás vocatusturanda: fi veró magna, difficilis,& admodum P'l/«-crudz pleuritidis. Tales cum imbecilli facultate

coniunctz, periculofa exiftunt:cum firma autc,

aut tarde coquentur, aut ad fuppurationem de-

flectent, aut tabidus eas excipiet marcor. Acil-

lius fané quz maturefcit, pulfus pedetentim de-ponitomnem mutationé prater naturam. Qua

vergit ad fuppurationé, pulfus fuppuratorü pro

prios fortitur:ficuti& marcorum illa,quz in ta-

bem degenerat. Eftauté ipfa pleuritis infamma

tio coftas fuccingentis membranz., Itaq; febriüt Pleurite eff i»-acutée,quia pars affecta, cordi eft vicina.Q uia ve /'matio coftasro eo modo febricitant, ideo habent& pulfum /^eés mà

t' M) i 1 Pleurttici curuofa affligatur. Iam quia ita habet, ideo minor acutéfebrici-

eft pulfus, quàm febri expediat. Quare vt& cre- tent,ber fíat,par ef:quód magnos pulfus calor poftu. Plevriticorumlet, refragetur autem durities.Siquidem quanti 2"! celer, de; e yas a TI minor quáab vfu abeft magnitudo ipfius pulfus, tanttim 4 brisexpediatcrebritate penfatur. Inzqualis auté in iis eft cre- 4, 5,5 cepe,britas,quod neq; humorii quiinflammationem exifziz.cómittunt,vna fit fpecies. Quare fi fintbiliofio- plorindis va-res, etiam febris acutior erit, cófequetürg facul- ria fmptoma-

66 tatis offenfio quzdam. Sin pituitofiores,& le- t4 pro differ»

tiis bumors àquib. eignitur.Pleuriticis et pevipneumonicis

cur caput perpe

two afficiatur,

uior eritfebris,& ad foporem procliuior. Nunijenim in pleuritide& peripneumonia fit, vt ca-putnon afficiatur, quód humorü excipiat in il-lis infammationibus putrefcentiü fuliginé. Ve-rüm fi putris humor fuerit biliofus, vaporé edit

inftar