585

arteriz, quod attolliin magnam diítentionempre duritie non poísit, vibratio in eum ftatumincidit, INulla praterea ratione fiatarteriz vibratus motus. Quocircahic pulfus qui videtur vi-bratione carere, aut extremam imbecillitatemvirtutis, aut remifsionem vfus declarat maxi-mam. ÁAtvibratusfi fitynonnihil roboris facul-tatem pofsideré portendit, nec pulfuum vfumproríus diffolutü exiftere. Ad eundem modumfi pulfus citra vibrationem«longior fit natura-li,anguftiorg&humilior, non longifsime ta-men à natura in fingulis his recefferit, fed ali-quantulum: fi quidem etiam fit durus, frigidi-tatem, velfacultatis imbecillitatem indicat, velvtrung fimul.Atg; hacex cofequentibus difcer-nuntur.Sin vero fimul& durus fit,& vibratus,illos figuificabit adectus, à quibus durus pulfusproducitur:facultaté tamen nó imbecillam, vt inillis,nec diffolutü vfum.Q uanta veró vtriufg fit

Vibreroulnquádo acadat,

Vibratus. puloJus fi adfitnonaib:l roborisfacultate pof.ftdeve declarat.

noxa,in facultate indicabit vehemétiz& remií- zo

fionis differentia, vnà cum quátitate ipfius vibrationis: in vfu, ditferétia celeritatis& crebritatis,cum vibrationis item quátitate. Reliqua ex an-tedictis coniicito. Haud aliter fi n8 paulum,necmulti tribus differentiis pulíus ille naturali recedat,fed mediocriter& moderate,ex dictis no-tato diícrimina.Celer etiam pulfus dicitur,inte-rim cóparatus cum moderato, interim cum quo

Mederatis pul. isef libet alio. Praterea ille ipfemoderatus,nücab-

fiit quot modisdicatur,

mus: nunc devnoquoq homine, qui inculpatafanitatefruatur. Atg hicex comparatione ab-foluté temperati zfrimatur, docérg quale namfitipfum temperamentum. Accelerior quidemcalidius, tardior frigidius temperamentum de-darar. Verüm folam non c(t reperire mutationein celeritatem& tarditatem, necin fanis, necin

Celerior pul.fitscalidius:tardior frigizdiu tempera--mentum decla

"t affectis corporibus, Nam qui calidiore efttem-peramento, quàm fimpliciter moderatus, fi vi-deatur habere celerioré pulíum, eum habetne- 40ceffarió maiorem. Et cui pulfus eftaliqua ex oc-cafionc celerior folito, omnino etiam eft maior:neuter tamen horum necefíarió eft crebrior: fi-quidem crebritas illis, vbi caloraccumuletur coGeeri pulfai-. piofior,accedit. Itag; cum celeritateomodó ma-modo ma;nit» gnitudo,modo etiam crebritas eft coniuncta.Sido,mod^ adi. militer mutationcs in tarditatem pulfuum, par-gitur crebritas, tiq ex moderato ftatim in raritztem fimul mu-tantur: fubinde etiam in paruitat£, vbiampliusvíus fitimminutus: partim ex ftatibus nó natu- goralibus, nuncaucto víu,fzpe vnà cum mutatio-nein paruitatem,interim cum raritate, nonnunquam cum mutatione in vtrang.Caterüm mu-tationes pulíuum ob imminutiü vfum,in tarditaandi, tem fiunt, cum raritate K paruitate. Habes pri-Matin m& fimplicifsimas pulfuü mutati in ce-mecr[imp. mas& mplicifsimas pulfuü mutationes in ceeifiime pulfaii leritatem& tarditatem: quarum caufe antece-inceleritatem. dentes K primitiug,eadem inveniuntur ratione,ertarditatem. atqj ille quas de magnitudine& paruitate expo

G1. DE PRAAECOG,

foluté dicitur, quem in optima natura confpici- 5o

EX PVLSIB LIB..1.* s$6

lerior effe&& mollior vidcatur pulfus, animad-vertendum eft, tautóne celerior fit, quanto mol-lior,an magis, Nam fi quantó eft mollior, rantetiá celerior fit, fola mollitudine ipfa muratioeftfacta. Sin celerior j mollior,ná à mollitudi-ne tantü,fed etiam ab vfu aucto. Contrá fi mol-liorquam celerior, quanto mollior eft, tantümdetraxit folius víus remifsio.Similiter in aliis cóiugationibus dandaopera eft, vt przpollentemcaufam inveftigemus: magaitudiné quarum exproportionis exceffu deprehendes. Cümigi-tur in diftentione arteric quatuor generales fintdifferentiz: prima, eadémq, inter omnes miaxi-meépulíuum propria, quz in qualitate confifütmotus: fecunda,quz in quantitate diftentionis:tertia,que facultaté:quarta denig; X vltima,quetunicam arterie indicat: hoc certe poftremii ge-nus,non eft proprium pulíuum, fed adventitiiiCaterüm tum ipfum tum penultimum genus,caufam fempera qua gignuntur, manifefté de-clarant: duo autem reliqua genera fuperiora,nóperpetuo. Etenim duobus obvenit generibuspofterioribus,vtab vna vtrung; caufa conftituatur: primis vero duobus,vtab omnibus caufis,quas tres demonftrauimus effe: quare in primisillis ad inveniendam caufam, in vltimis, pluri-bus opus eft diftinctionibus.Porro fecundü gc- Quantitaté dinus,quod circa diftentionis quantitatem verfa-[2,,,/,,; apretur,hoc prater cxtera haber, quód feptem& vi- rie, fipté c viginti pulíuü differentias cóplecti videatur, quac si» pulfuumtamen funt tres duntaxat.— Porro vehemens differentias -pulfus à facultatis femperrobore fit: proinde M nr,quanto vehementior fuerit,tanto facultatis ma- pulfam à faculius effe robur fignificabit: languidus, ex faculta 54/74 femper retis imbecillitate: quarex quanto languidior fit, berefeeri.tantó facultatem oftendet imbecilliorc, Haud a- P«l/is deruseliter durus pulfus efficitur ab arteriz tunica du-"^l^»ndera:mollis à molli.Preterea quantitas pulíus du- frontritiei mollitudinisqy, quantitatem duritiei molli

tudinist arteriz declarat. Czterüm qui medius

e(tinter durum& mollem(qualis dicitur mode-ratus)primus natura eft inter eos,folufque dici-

tur naturalis. Arinterlanguidum& veliemen- Medis pulfustem hacratione medius eft nullus: quód langui quinatuvalisdus fit oriundus ex facultate imbecilla,& detci-^^ 44" relfcenteà natura:vehemens auté d firma& rectif- efime habente. Verüm alio modo,inter languidü m

& vehementé medius aliquis effe pofsit. Modus

auté dignofcendi per ractum adhibitü eft, INam weiss pulfuscüm à pulín evertitur, eum vehementem voca- inter languidsmus:vbi tactus evertit pulfum, languidum: vbi& vebementeneutrum fit,medium eum pulfum dicimus inter quomodo di-vehementé& languidum: qui quidem n6 aliter neun,

atg languidus,preternaturam eft. Porró alte-

rationes pulfuum, x quz quidem in remifsio-

nem& vehementiam fiunt, ill certe& fola fre-

quenter fiunt, hoc eft, citra vllam aliarum diffe-

rentiarum miícellam, atque etiam ab vna caufa:

vt fi ceteris caufis naturalem modum feruanti-

Diflentionis avteri quatuorgenerales funtdifferentia.

fuimus.Mixte veró mutationes atque compofi-&o bus, facultatis robur firpaululum auctum, aut

tz,cum vehementia,vel remifsione, vel duritie,vel mollitudine co£unt. Quz ctiam examinan-dz difcernendety funt eadem via& ratione, quàcim delongo, angufto& humili difputaremus,decarauimus, Vt,exempli gratia,fi fimul& ce-

imminutum: interdum tamen ab vna quidemcaufagignuntur, at non fole: quemadmodumvbifaculras ant imbecillima, aut robuftifsimaeffecta fuerit. At mutatio pulfuii in duritiem&mollitudinc, fi quidem ab vna cauía procedat,

ome