Formicans pul-fis.
Dinrifsimus pulfus vnde acc-
dat.
Mollifsimi pul-futs caufa.
Pulfus omnium
peiimiqui,
NPulfus vehem?tifitmus, opti-mus.Inequalitas in.termittés in v-5o pulfi,mortéannunciat.Pulfuum inter-mittenti. quiexiflant pernt-cioftores.
Vibratio quid.
Iu equalitas v-nius pulfus,lon(Ou quam coilefliua| dete-rior.
Cordi facultas
Cor niottert ea-tenus, quate-nu particeu-le fuis excita-rv admotum.
Caprizans pul
fus.
391
tum incidit,cüm calor natiuus extinguitur. Ce-leritatis incrementum procedit ab víu vrgente,atq à valida facultate. Verim formicans pulfus,necomnino eft celer, nec fummum attigit cre-britatis, Durifsimus pulfus perinde eft, vt mol-lifsimus, periculofus. Nam ex fcirrho ille, autinflammatione infigni vifceris, aut ex conftri-ione perfrigus, aut ex ficcitateab ardentiísi-ma febre profecta, aut ex valida convulfione:
C.4AL DE PRAECOG. EX PVLSIBVS LIB. IL
hic ex alto comate,& leucophlegmatia, atqj ex 10
immodica humiditate habitus gignitur.In fum-ma veró,omnes pulíus,qui longé à natur mo-do recedunt;non funtlaudabiles. At languidií-fimus,tardifsimus,rarifsimiufq, omnium peísi-mi funt: ab illisminimus,mollifsimus, duriísi-mus: indecreberrimus. At non celerrimus velmaximus: fed funthi modicé periculofi, Vnusvero inter omnes extremos optimus eft vehe-mentifsimus, Inzqualitas etiam intermittensin vno pulfu, omnium periculofifsima eft, pra-fentémq; mortem annunciat. Hzc fit, vbi diften-tionem interpellat quies. Vbiigitur vehemen-tior fecundus motus fit priore, commodius eft;vbi languidior,periculofius, Iam tardior item,fignum periculofius exiftit: celerior,tutius. Gi-gnuntur quippe hi pulfus, dum fimul& certatnatura,& impeditur ab infalubribus caufis. Eftctiam melior motus vehemens,& celeris languido& tardo. At veró prior motus alterum nihilexcellit fere, in magnitudinis paruitatiíg; ditfe-rentia: ficvti neque in duritia, aut mollitie: etfiquód interdum vibratus fit, durior alter occur-fus videatur. Etenim vibratio eft dura arteriafymptoma, vbi amplius cogitur vi diftendi. Pef-fimus autem eft pulfus is inrermittens, cuiustempus quictis prolixius fuerit.Inequalitas igitur intermittens in vno pulfu, caufas habet ge-nere eafdem,ac collectiua:fed quam illa eft dete-riorlongé. Corpus cordis faculraté quandam
20
^P
$5dicrotus, qui ex genere eft intro retràctorum:& comitatur nónunquam inzqualem cordis in-temperantiam.Etenim fi vna contingat, vt quadam fint partes cordis pracalidz, aliae fumofafuligine prafocentur, ad contrarios profilientmetus, vt hz quidem diftentionem moliantur;ille confidant, Actuncíaneé diftentioni contra-tio poteft fuccedere tribus modis. Primo, ciimdiftentionem, prius quàm menfuram impleat,contractio exceperit: fecundo, vbi prorfus com-pletz fuccedat, externa quiete deperdita: tertiodenique, dum difrentionem nódum perfectamcontractio retrahit, ceterüm debilior reddita,reliquum permittit compleri. Haud aliter etiamcontractionem diftentio, nuncabfolutam con^fequitur, nec permittit confiftere: nunc etiamprius quám fit completa, impeditam& victamexcipit: nónunquam retrahit nonnihil, fupera-tur tamen. Atquehi arteriarum motus fiunt in-terdum velcitra affectum cordis,aut propter eàrum inzqualem intemperiem, aut facultatis im-becillitatem, aut etiam duritiem tunice, Porroipfius facultatis eflentiam, nihil aliud putamusefle, prater qualitatem temperamenti. Tres au-tem affectus hactenus,origincíq bis ferientiumpulfuum invenimus:vnam vibratorum,hac folare ab illis diftinctam, quód cüm breuem pulíuslongitudinem habeat ex vtraque parte arteriz,obícura vibratio fit: quamobrem dicrotus; nou
30 vibratus videtur. Alteram,in quanon vibratus
eft pulfus, fed arteria dura,& imbecilla facultas,vtá corporibus decumbentibus opprimatur, a-liqua tamen parte iuxta cutem fita, attollatur li-beré, Atquehi quidem duo pulfus tum dicrotifunt,tum duri. Tertius qui exintemperie nafci-tur,haud eft dicrotus,fed bis modà pulíans, necneceffarió durus: poffumus tamen eum dicro-tum appellare. Etenim intemperiem qua cordiscorpus affligitur, comitatur pulfus bis feriens:
obtinet,quz diftendit€ contrahit, tuendi gra- 4o confequitürg etiam ille, cuius externa quies eft
tia innati caloris. Hzc in contractionibus fuliginofum excrementum effundit:in diftentionibusallicit refrigerium. Vbiigitur ex equo calidum,vcl frigidum, vel purum, vel turbidum, ipfumcor fuerit, omnes cius partes pari impetu ad functionem contendunt, Vbi vero aliz calidiores,aliz frigidiores extiterint: ac ha omnino mun-dz, ill abvndantia excrementorum confufa:non eodem omnes impetu ad munus feruntur,
amiffa,& cuius impeditur diftentio. Eft& a-liud frequens genus inzqualitatis in vno pulfu,vbi arteriz principio propinquior pars, priusmouetur.In quo genere vndofus atq; vermicu-lans pulfus confiftunt,à molli arteria& non va-lida facultate profecti. Ac vermiculans quidem,non modó non validam,fed infirmam etiam fa-cultatem denunciat. Vndofus autem, interdumnon fatis firmam, ac nonnunquam mediocriter
fed hz antevertunt, ill cunctantur. Vt autem go validam, cim prafertim fudorem decretorium
plures& maiori vi ad actionem properantesfuezint, vniuerfum cor excitant: ira contra, vbipauciores fint qux ad motum feftinant, qua:confiftunt plures, vniuerfitm in longiore quietecontinenr.Iam veró calidiores fi motui prafint,maturior fimul& celerior,maioórg; diftentio editur:fin frigidz,ferior, tardior& minor. Motusitaque principatus maiori numero partium de-fertur: fxpe etiam magnitudini vfus. At vero fialtera partes alteris vel pauló fint plures, vel plané pares, vicifsim vincunt, atque vincuntur, va-riofq efficiunt& inzquales totius vifceris mo-tus. Caprizans pulfus ex genere efrillorum,qui intercipiuntur quiete:fucceditque interdumtalibus cordis affectibus, quemadmodiü etiam
promittit. In humidis enim reperitur€ pituito-fis morbis:in quibus etiam tarditatem& rarita-tem, magnitudinémg folet acquirere, Quod fialtitudinem praterea,& vehementiam fit na-&us,decretorium hauddubie fudorem fignificabit. Magis hicfperandus eft, fi plures vehemen-tes& alti appareant, quám cótrarij.Qui fi equa-liter etiam fíant,falubré fimul& breui pollicen-tur fudorem, maximé fi cGcoctionis morbi ap-
6o pareátindicia. Vndofus itag pulfus, exhumida
mollíg: arteria oritur, fimulg ex facultate modicé affecta: vermiculans autem, ex molli quidem,verüm ex imbecilla infigniter facultate. Q uiob-
rem etiá fine febribus folet fupervenire vniuer-|
fislargis evacuationibus, Decurtatorü pulfuü
Dicrot? pulfus.
Effeutia facul-tatis. nibil effealiud— praterqualitate tem-peramenti.Pulfaum bis ferientium genearationes tres.
Verimicans pulfu^ Infirmá fa-cultaté denunscat.
Vn dofus puliquádo[n doreirhdecretoriti proamutat.
S tauiulfaex bumida molliq; arteria nasfater.
Vétmicans pulfus folet citra febrem accidere