595Decurtatorom. duplex eft genus:alterü in vnica diftentione, al-pul/sii duplex tecum in aceruo. Quodin vnica diftentione fit,qo. facultatis imbecillitatem vnà cum corporis gra-cilitatearguit, Eft autem ad modum digitis ar-teriatangenda. Deinde fianimadvertaturinte-rea in arteri primis partibus maior pulfus, velveliementior,vel vterq;:in poftremis minor, vellanguidior, vel ambo:primus digitorüi applica-toruni eft attollendus, perfpiciendumg;, vtrum
Decurtatorum
pulfaum digno
féendorà ratio,
fimilé illi qui antea erat, quàm hic fuftolleretür, i
fequentes digiti motü percipiant, an vehemen-tiorem atg; maiorem. Ergo fi motü fimilem, di-giti fequentes fublatü digiti, fentiant, fua fpon-te arteria decurtatá diftentionem habebar:quodnobis infirma facultatis à corde prodeuntis, ve-ftigium erit. Nam illa quando recté fe habet, ví-que ad finem arteriarü omnium contentio quaattollit eas,fimiliter permeat. At in pulfibus de-curtatis,paulatim remittitur,tantog efficitur imbecilliorfolito,quantum eftà principio remota.Quod fi eleuato tu primo digito, poftea motumpercipias validiorem, ac maiorem quam antea:declarat ille quidem etiamnum facultatis arte-riz imbecillitatem,fed minorem certé quám al-ter: quad illic facultas remitteretur à principiodifcedens:hic maneat,quantü ín ipfa eft,par, fedgrauata ab iniectis digitis, imbecillius mouea-tur arteria: quod quidem minus habet pericu-li. Neg enim ita ipfius cordis, vtarteriz quamtangimus,oftendit affectum. Alterum auté, po-tius cor effeimbecillum fignificat. Porrà fi om-nino pulíus deficiant,tum multó magis declarabunt facultatis imbecillitate: quo tempore funtfubmouendi omnes digiti, ac dein fpacio par-uo interpofito, deintegro admouédi. Difariamautem ipfeaboletur pulfus: vel quia prorfus nópulíant arteriz, id quod extremum eft malum:vel quia pulfant quidem, fed ita languide& pa-rum, vt fugiant fenfum: éftq; fane hic affectus, ficitra deliquium aliquod animi repentinum acadat, difficiliimus.Reciprocatur auté motus,mo-dà ex vltima pulfus abolitione, modo ex paruopulfu& languido.Sedille quidem*deficiens re-ciprocus dicitur, hicreciprocus decurtatus. Inhuiufcemodi zftimandis, fic debemus partemcomponere,quancunq tangamus, vt fubter ar-teriam nofter firtactus, Omniii vero funtpefsi-mi pulfüs,qui ab amiffo motu minime recipro-cantur inverío membro. Minus his,qui inverfoillo videntur moueri. Quibus etiam minus;quifunt decurtati, non tamen perdunt plaré omnémorum.Iam etiam his minus reciproci decurta-ti,adeóg fi multis fimul occurrant digitis. Ca-terim numerus digitorii, quibus motus fit oc-curfurus,fuus cuiq; eft arteriz, Ad quá rem ma-gnopererefert naturam tenere xgrotantis.Qii-buídà enim natura fua pulfus exiftit minor: fic-vti& aliquibus breuior. Quod fi nosnatureiplius zgroti proprietas lateat, ex cómuniori-
Pulfum aboleribifariam.
Pulfus deficiensreciprocus.Pulfus recipro-cus decurtatus.Arterias(d(gendi ratio.
G.4L DE PRAAECOG. EX PVILSIBVS LIB.
20
30
4ó
11.$94
in aceruo confiftit,concurrant. Sxpe quog; illa
quz in vno pulíu confiftit,nó adeft: quz autem
in aceruo,manifefté confpicitur. Latet aut inz-
qualitas vnius pulfus,aut ob affectionis exiguitatem,autob ipforum pulfuü breuitate. Vtrun-
que itaq genus decurtatori pulfuum, fignificat pecwrari pul-facultatis imbecillitatem. Verüm fi in vnà fiat di- fue figwificát faftentione, etiam gracilitatem indicat, Fit igi-«lta mbeciltur decurtatus pulfus in quibufdam, ex caufis"tepreternaturam:in nonnullis tamen inveniturex propria conformatione: quo modo innuens& circumnuens pulfus.Qui quidem fit,fi arteriaita fit conformata, vt eius pars duntaxat media,nud cuti fubiecta fit: partes auté vtring; altíusdemergantur. Quanquam fit etiam ob faculta-tis imbecillitatem, quz attollere onus non po-teft. Exhorum etiam genere eft pulfus tremu-lus,qui non perinde eftconfpicuus. Quia veróimbecillitatem facultatis fequitur tremor,necef-farium eft ideo etiam tremulum pulfum langui-dum fimul& paruü effe: qua dere fugit fenfum.Pulíus igitur tremulus, facultatem imbecillam, Pulfzs tremu-tunicam arteriz mollem, corporífq: gracilem /w quid indi-nunciat habitum. Videturautem quifque ordoperturbationi eiufdem generis praftare,propte- jrea quód ordo naturz noftrz in primis familia- Ordo ef fami-ris exiftit. Ordo etenim fixam quodámodo cau- icd Panafam effe& perpetuam, indicare videtur: pertur- C nifumbatio autem illius, variantem,nec in vna manen quid indicet.tem vel magnitudine, vel fpecie, vel regione.Ca
terüm talis caufa non perniciofior, fed incertior:cenfenda eft.Itaque nihil certi,nihil ordinis per Perturbatio orturbatio firmi haber:nectale quale ordo,velbo divis quid frgnum,vel malum. fet,
G.4 LENI PERG.AMENIdifpotitionibus prater naturam peculia^
de pracognitione ex pulfibus,u-ber tertius.
D res exiftunt.Etenim quicquid prater na- Rerum praterturàm eft, autatfecuis funt, aut caufa horü, aut"4tvrá effe rresfymptomata. Cüm igitur ex affectibus, hi qui- em Edem fimilarium,hi autem infirumentalium par- fymptomata.tium fint proprij: exordiara fimilarium affecti- Affétlus fimilebus,qui quidem funtocto numero,ab intempe- rivm particularieomnes profecti. Quorum quatuor dicuntur V funt oclo s»fimplices, calor, ficcitas, frigiditas, humiditas: HA uiiquatuor compofiti, frigiditas ficcitati, caliditas dicioficcitati frigiditas humiditati, caliditas humidi-
tati c6iuncta. At vero pulíus perintemperiem,
nifi arteriz fint afecte, vel cor,alterari nó queüt:
poffunt tamen arteriz nihil lacfo corde affici. At
affecto corde vtinnoxiz permaneátartetiz,im- Corde affclo,pofsibile eft. Czeterü frigida& calida intempe- necdfaro enàries cordis promptétn omnes arterias permeat: Aden sfhumida&ficcazgrius. Peculiares igitur pul- ,7. Me gnifus copiofo calori funr, magnus,celer& creber.
fint.
Pul/uié innuentium€ circis-nuentis caufa.
Einceps agendum deiis pulfibus eft, qui
bus differentiis coniecturam faciemus,tempera 66 At magnus,non tantü calorem excellentem, fed
menti fcilicet,& habitudinis corporis. Atin temperamento, prafertim calidi& frigidi differen-tiam expendimus: in habitudine, gracilitatis&corpulentiz.Acfit interdum, vt ambz inzqua-litates pulfuum,tum quz in vno pulfu,tum qua
& inftrumenta requirit mollia; facultatémg va^lidam: itag non erit calidae intemperiei perpetuus. Celer etiam firmam poftulat facultaté, acinftrumenta quz diftendantur prompte: quarenec hic quidem perpetuus erit, Creber fimiliter,
filarge