Caloris peculiarwn pulfaumnnullus erit infeparabilus,
Hethea.| fibrisquando exate-tur.
Palftg à calorecord'varian-tur-
Cordis calor depe.
Arteria babeutmotit prina-pma corde.Avtertas nóntumnQquamnon eodeonines temporeà corde influentem facultatemrecipere.
$95fi largé vfui à magnitudine& celeritate fit fa-é&um fatis, nulla fiat ratione:fi non expleatur v-fus, fiat: proinde perpetuus nehic quidem fue-
xit; Quamobrem ex peculiaribus nullus eritinfeparabilis,— Siigiturcalorfolus increuerit,& in naturali£atu maneat facultas, inftrumen-táque, quum mutatio ipía eft parua, magnitu-do tantum pulíuum augetur: quum maior, e-tiam celeritas: vbi infignis, iam etiam crebri-tas. Proinde maximus pul(us, idémque celer-rimus& creberrimus, fummum incrementumcaloris fignificabit. At fi celerrimus& creber-rimus fit, non autem maximus, hoc nifi fa-cultas fit inbecillior, vel arteria durior,accide-re nulla alia ratione pofsit, Similiter vbi ingensfit crebritas, nec fimul celeritatis& magnitudi-nis par incrementum, calorem quidem etiamtunc oportet effe copiofum, fed vel facultatisimbecillitatem, vel in(trumentorum duritiam.Caterüm imbecillitati erit adiunctus langui-dus: duritiei durus pariter& vibratus,$1 du-rus citra vibrationem f.; pulfus, ac fummé cre-ber, imbecillam facultatem vnà cum calore ma-gno nunciabit:& quum talis languidus fit, mi-nabiturfyncopem. Eft autemaliud, cor& in-calefcere& incaluiffe.. Etenim vbi a fubftantiaquam in fuis ventriculis continet, ipfum corcalfit poteft firma facultas effe: vbi vero& in-caluit,& in eandem incidit caloris intemperan-tiam, qua tenebantur fanguis& fpiritus ven-triculorum, tunc fané eam intemperiem fequi-tur neceffarió imbecillitas facultatis. Quod fiincaluerit largius, X peripfum totum calor fe-brilis permeauerit, febrem excitat hecticam. Acalore itaque cordis ipfi pulfus variantur. Quiquidem calor duplex quum fit, aut eft certe àputribus humoribus genitus, vndeaceem qua-litatem atquefumofam contraxit:aut cum x va-pida quadam& fuaui humiditate coniunctus,fola quantitate natura receísit. Illeigirur priorconftans&* egre folubilis cftfecundus autem,n6 víqueadeo obfirmatus: qui quidem balneis,exercitationibus,cibo calido,vini potui, atq; exanimi affectibus* timori& iracundiz folet fu-pervenire, Porro calor qui diuerfus eft à nati-uo, breuem habet externam quietem: celerio-rem autem,quaám pro portione diftentionis,có-tractionem.' Qui quantitate fola variat, maio-rem fimul& celeriorem diftentionem contra-€tione. At qui etiam fuliginofus eft, longe cita-tiorem diftentionem, contractionémque celer-rimam reddet.| At vero fi cor quidem cali-dius fit, frividiores autem arteriz,ipía motuumexordia fimul vtrobiquefient, fi modo vena àcordefacultatem citra le(ionem recipiant. Cortamen fingulis arteriis maiorem, celeriorem,ve-hementiorémque pulfum habebit.Etenim mo-tus principium à corde illa omnes habent: e-ius autem fpeciem fortiuntur fingulz, provt cüipfo corde temperatura confenferinr. Porrononnunquam accidet,vt arteriz codem tempo-renó accipiant ex corde influentem facultatem:verum quz cordi propiores funt,primz: pofte-riores, qua remotiores: quod potifsimüm eve-nit,fi arterie frigidiores& cor imbecillius coi-
G.AAL DE PRAAECOG. EX PVLSISB. LIB.
10
20
30
[]
4
50
1f.$96verint. Nonnunquam etiam in cordé ipfopercipitur temperamentorum pugnantia. Nammodo frigidius vifceris corpus equo eft,&in ventriculis contenta fubftantia calidior:mo-do é diuerfo, fubftantia frigidior, cor autemcalidius: vbi etiam pulfus fiunt moderatis fi-miles. At vbi aér quem inípiramus, infe-ctus putredine fit, putredóque ipía ad cordiscorpus pervenerit, febrim peftilentem ac leta-lem accendit: que quidem ex caloris acredine,ipfóque caloris genere agnofcitur:& ex pulíuetiam, qui parum à nature modo recedens, ineodem ftatu perpetuó manet: quemadmo-dum in hecticis febribus, quarum fane duohzc propria funt figna, fi perpetuo fibi illz vi-deantur fimiles, nec invafionem vllam accef-fionis, necincrementum, nec vigorem, nec re-miísionem habeant, necfebricitare fe percipiategrotus. Hos pulfus nihil eft neceffe maioresiufto,atg interim nec crebriores quidem effe: atomnino celeres tamen, càm febrientium pulfi-bus vniuerfis ad fit pérpetuó celeritas.Caterumquibus putridus ille calor, non cordis corpusinvafit, fed humores in ventriculisillius contentos,(deprehenduntur enim affecti hac pefte, fifebrem primum percipiant, nec dein equaliterfemperfebricitent: ad hzc,fi pulfum non habe-antpervalidum) multihorum feruantur, Fri-gidz intemperaturz ipfius cordis, pulfus par-uos,tardos,atque raros efficiunt. Ac primüm fa-né crebritas immutabitur,dein celeritas, ac vlti-mó magnitudo,fi quide illafa facultas fit:nam fripfa fuerit ofenfa, ad paruitatem& tarditatempotius, quàm ad raritatem pulfus mutabitur. Cgterüm vbi facultas laboret plurimum, etfi con-iuncta frigiditas fit, pulfus extreme quidem fiütparui,fed non tardi extremé: imó nonnunquammoderatis fimiles: crebritatem tamen non abii-ciunt priftinam,fed etiam adaugent. At vbi pau-lulum debilitata facultas fit,& frigiditas vigeatplurimum, longi(simé ad raritatem pulfus de-flectunt, parum ad paruitatem, medio modoadtarditatem. Eodem etiam arterie modo, ftin natiuo temperamento conftent, mouebun-tur. Nam ficorde frigidiore exiftente, ipfa ca-lidiores fint equo, tantüm alterabunt pulfumillius,qwantun:2 natura recefferint, Vacant liu-iufcemodi aífectus febre, quod fiant refrige-rato corde à fuccis frigidis, iifdémquelentis€craísis. Atvero fi perinde vtcorarteric etiamiufto fint frigidiores,remifsionem motuum il^lius augebunt:ídque in genereeodem. Acciditaurem interdum frigidius iufto effe cor, fumi-dorámque excrementorum plenum: quo tem-pore pariter& minor& rarior diftentio fit, con-ractio vero celerior. At fi ipfum corpus cor-dis inciderit in intemperiem aliquam inzqua-lem, neceffum cft pulfus ipfius cordis, adeóquearteriarum omnium, varié inzquales fieri, Si-quidem& collectiua,& circa vnum pulfum in-aqualitas, in omni genere accidit: quod* fubi-ta fíatin magnitudinem, paruitatem, celerita-tem, tarditatem, remifsionem, crebritatem&raritatem,mutatio. Verüm in duritiam& mol-litudinem, fubita mutatio fieri vnquam non
Cordi— ineffenon nunqgu amvaría temperamenta.
Peflilentium februm. pulfumparum ánatu-rali recedere.
Hetlic im febrit» fi-
gna£e i,
Febrientit pulfibus vniwerfisadc femper ce,1
leritas,
Frieidam cor.ds temperie ntqui comitenturpulus.
Cor, fi laboretinéquali inte-perio pulfus y-niuerfos variéinaquales effi-cere.