Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

6o1

tur:procefíu temporis, vbi hecticam frigiditatecontraxerit, pulfus excitabit, quales huic, fi pol-

GAL DE PRJAECOG. EX PVLSIB. ITE

1111. 6o2

nam craffum fanguine& pituitam lentam, pro-pter denfitaté,nund recipiat) neceffarió hi deli-

leat, tributitur.Caterü quibus primus refrigera-tuis cft pulmo, frigidam refpirationé perfentiüt.Si ficcitate fuerit intemperatus pulmo, d primo

rabuntpulfümq; habebüt infieniter durü: itaqy Septitran/ver-i ü.acproi dimi cd imi- // 4fé&lus, vtetiam paruit,ac proindecreberrimü, cim nimi- // li aideTN" T ij: u rarient.rum ctia copiofus fit calor.Tam veró omnia quae jn vare

luxionum omzum m pulmo"em irruenttis,comuna eft in&qualitas pul-fuum.

?ul T4!

Pulmo frigidafluxioneinfeflatus quale edatrefirattonem.

Fluxiones cun-Cas pulmoniseadé comitaturfpecies vefpira-

tonus,

Thoracis intemperies,tumoréf-que quale pul-Jis alterationinducant.

Iecur affeclumquales pul(us

producat.

Oedemate necthoracem, neciecur. imfeflarivnquam.

Cor confentitbepati,vtuculocaua vena.

Cor qualiterfentiat(iptotraufverfo,

pulfus pene nihil murabit: tandé cófentiente illicorde,ipfos duriores efficiet. His fauces,tametfrnihil fitiant,prompteé arefcür. Humida intempe-ries vuidas reddit fauces, fitim extinguit, temporég ad mollitudinem pulfus ipfos traducit. Atqyex fimplicibus his, difcernere cópofitas intemperies licebit.At vero fluxioniüi omniti que in pul-monéimpingunt, cómunis eft incqualitas pul-fuii:verü minor quidéjáfubrilibus fimul& pau-cis:infigniorauté à crafsis& vifcidis, copiofifqgfluxionibus pficifcitur: quod videlicet he magisobftruant, grauent, S cóprimant.Duriores d o-porteat fiunt pulfus, perintemperiem ficcam,&inflámatos induratófq; tumores pulmonis: contrà,molliores,percdemara. Frigida intépericsparuád,rardam,rarámgq, refpiratione gignit, nonaliter ac pulfus. Arfluxiones frigidz, pulfus fimiliter mutantirefpirationé autem, nec parus, nectardam,netrará reddunt. Quia enim cóftrictuspulmo eft,paucus fpiritus recipitur:qui cim na-ture faciat fatis, cátingit vtalteraactio, fra-tim celeris efficiatur& magna.R efpiratióis itaqy* fpecies eft omnibus fluxionibus eadem:atnonomnibus accidit fimiliter fuffocatio,* fed cali-dioribus omnibus magis: qu&doquidem largiorem attrahi fpiritii natura tum poftulat. Solá in-temperiem rullü fuffocationis periculà excipit.Porro fi arteriz tanti áfpere fint oppletz, nihilpulfus duritia variant:fin leues,quia totius ani-mantis arteriz intéduntur, pulfum efficiunt du-riorem. Intemperies thoracis eafdem alteratio-nes induciit,ac paulo antéillze pulmonis:tumo-res,pro multitudine gencre humorü qui effi-ciunt eos. Variátauté, quod citius cor, ac magispulmoni qj thoraci confentiat:& quód interimpars thoracis affecta fit« mufculus, ititerim fuc-cingens coftas mébrana. Maior fiquidem tenfiooritur, vbi dur partes& fpiffz intumefcüt. Vn-de eriam pleuritici femper duriorc pulfum quàmperipneumonici habent: aequalem tamen, n6 vtilliinzequalem..Tecinore affecto pulfus ex intc-perie variant, vt fuperius docuimus,| Si excitatifint tumores prater naturá, conveniüt fere ctiáin his,fed minus ex inflammationib.indurefcüt,quàm ex thoracis inflámationibus,& tantó qui-dem,quantó quàm ex pulmonis magis. Nundautem ex thoracis vel iecinoris tumore pulfusmollis gignitur, quód nec in(ruméta ea vnquácdemate pituitofo affligantur. At cor cofentitiecinori, vinculo cauz venz. Confentit auté feptotraníverfo cor prxter omnes alias thoracis par-res. quod ex ipfa caua vena in illud venz inferantur. Tenfioné vero nulla perindealia pars infertarteriis, pracipue fineruofa eius pars fit affecta.Quod fiá folis excrementis* qu in eo gignun-tür,abíq febre intendatur, dolor ac dyfpnoea abipfo principio orietur, poftea putrefcentibus ex-crementis febricitabüt. Si ex luxionequz aliundein ipfum decumbit( omnino auté hac fit velflaug bilis, vel calidi fanguinis& tenuis oportet:

6o ducitur. Si vero longe calidius humidiiiíg; cere-

maguis pleuritidibus accidunt, refpondentfymptomatibus partis neruofz fepti tranfverfi: tumquod fuccingés coftas tunica multis neruis prae-dita fit, tum quod adhzreat fepto tranífverfo,

10 membranífg thorace interfepictibus, per quas:adcorcótinuatur. Ac maximü fané indicium exi Plewritid? exi-tialis pleuritidis eft, fipulíus fit magnopere du- t/alem qui pul

rus,obídq fimiliter paruus,& ob ambo hzc, ca ///ig»rfiecr.

lorémq,creberrimus. Pleuriticus nang cum talipulfu eft nullus vnj feruatus. Caterü hi minus,

quám quibus inflammatü eft feptü tranfverfum,| Diaphraomadeltrant:fiquidem propius accedit ad cerebrum, //Z4mmatum

diaphragmatisneruorü exortus. Ventriculusintemperie affectus, pulfus ita vt fuperiora im-

cur delitid feagquantur,

ETC adde Vétriculus affe20 mutabit.Si tumore fecundü fundum,aliorü mo-

us quales pul

re. Si ad eius os is conftiterir, pulfus ob neruorü /z effiaar.

multitndinem erit durior: non ita durus tamenvt ex fepto tranfverfo, aut coftas fuccingentemembrana.Siquidem quia ij nerui infigni fenfu o

ris ventriculi

prediti futuri eranr,ob id molles 8t maenifünt nerui quales.

c&diti, atqj à principio ipfo producti, Icitur obmollitie ipfo,& quod ca pars fit carnofa,nunijx ore vétriculi ita durus fit pulfus, fed tum par-uus,tum creber: quia propter eximit fenfum de

3 o fatigatur üprimü,deiicitiírg facultas: que qui-

dem ne paulifper quidem illic copiam humorüfuftinet,fed degranatur, pulfüfq inz quales, atq?interdum languidos efficit, Cotera infirumentanutricationis,que propiora quidem funt cordi,& magnis vafis ei copulata,celerius& magis idin cófenfum trahent:quz remotiora funt,& paruis affixa, minus& tardius. Eodem modo quadura& cétenta, neruifqy prodita funt plurimisduris, facile haec duros pulfus efficiunt: qua con

40 trd,molles.Qz fenfu vigent, vtroq; incómodo

facultatem afficiunt.Porró qui inclufi in fpifsio-ribus corporibus& conftipati funt humores, ijmaiorem dolorem, qui in rarioribus& molli-

bus funt,concitant. At vero ficerebrü; autillius Cerebri aut me

etiá meninges,laboret inflámatione, neceffariofebris atq; deliriü fequitur: n6 neceffario autem 7

peraliarü capitis partiü inflammationes. Nam delirium feqi-

mufculorii temporaliü inflámationes,fi magna rur.

fint, febres, deliria, fpafios, foporcfqg frequen-

5o terinducür,non tamen femper: quippe fi parua

fint,nund talia fymptomata excitant, Cerebriipfum vbi in morbofam intemperiem incurre- c

neum wflame

mationes nece

rio febris atq;

evebrum int:

ritfymptoma neceffario, qd intemperiei familia períe affeti»v;re eft,inducit:in caloribus immoderatis, fi quan. q4li2 mpi

do foli per fe acciderint;deliriü:fi ficcitati coniü-Ci, vhd cum vigiliis, Vioilia fiquidem propriumeft ficcitatis fymptoma: vthiumiditatis, fomnus

ata mámcat.

] 1Vigilia ynde.

profundus: ac réfrigerationis,fatuitas.Caterü fi somnu profuncum frigiditate humiditas cocat,altusfopor in- 4w.

brii,d fit equü,evaferit,fopor vioiliis atq; delirioiüctus orietur. Vehemés frigiditas cerebri,ficcitati cóiunécta,motu priuat vniuersü corpus.Si cerebrü admodi calidü fit,nec adfirficcitas,*in cófi-ftétia arterig pulfus moderati erüt: magnitudine

vero,

Fatuttas,

Vigilans fopor.

: