Cardialgia vnde exortaiur.Bulimos Quando accidat.

Oris ventricuslicum principibus membris(6nexio.Sen/attones

"quomodo fiat.

Cerebris quor-fum conditum.Cerebrum vimJentiendi partibus per neruoslargitur.

Facultas ani-mali per. fomnmm quiefat:naturalis ope-vatur yebome-tius.

Exercitati ve-bementius, curaltius dormiát

Cibo ingeflocur proni ad fomnum redda-mur.

Cerebrum quepofsint. imple-re.

Capitis reple-tio conciliat fomnum.Vetern? caufa.Lethargi cau-fa.Sonifera funtbumetlantia.Soporifera di-cuntur qua& ex-tremérefrige-rant.

675biliofi:interdum etia, cüm velvti feruet in eo natiua ipfius humiditas. At prauas potiones non-nulli appetunt, pro vitiofi humoris, qui in ipfisvincit,ratione. Eft praterea& alitid fymptomanónung ofculum ventriculi infeftás,nempe car-dialgia vocata, quz à mordacibus fuccis oritur.Bulimos etià,fiueinexplebilis fames,fymptomaeít eiufdem particulz, vbi penuria,imbecillitate,atq refrigerationeafficitur. Mirandum aiité nocft, fi ob oris ventriculi affectus,animalia maxi-mis iiídémg; vehementiísimis affectibus affligátur, ciim nimirum pars illa per neruos quidemcerebro, perarterias auté cordi,vicino fibi,(uasoffenfiones cómunicet.At verà finguli(enfus infingulis particulatim inftrumétis à fenfilibus al-terati;perficiuntur. Hanc vero alterationé parsalterata fentit, eo quód cerebro fufcipit facul-tatem,quz ad ipfam per neruü deriuatur.Quip-pe cerebrum n6 vt fit fentiendi inftrumentü, fedvtfenfuum inftrumétis vim fentiendi largiatur,áànaturainftitutü efr. Nam quod fingulis anima-lis partibus per neruos fentiendi facultaté tranf-mittat,liquido patet, vbi neruus aliquis eft diffeétus.Siquidem pars ea in quam neruus ille diftributus eft,protinus fenfum amittit, Taceo fenfusinter dormiédum, autociofosomnino effe, autdebiliteragere: quod tunc exigua facultas à ce-rebro in reliquis partes defluat. Quiefcititaqueper fomnum animalis facultas, naturalis autemvalidius operari videtur: cim tunc cibus multomclius coquaturnó in ventriculo modo, fed c-tiá per vniuerfum corporis habirü, Eft etiá rationi confoni, illud aninialis membrü,in quo ani-ma rationalis, velvti in arcehabitat,aliquandoquiefcere. Cor fiquidem exiguá admodü habe-re quieré videtur, quod longiori nó magnopereindigeat. Atres aliter fe habet in cerebro: quodquidem per vigilias officio fuo femper fungitur,períomni vero feriatur. Quamobrem profun-

G.4L. DE SY MPTOM.ATVM C.AVSIS. LIB. II.

10

30

676

citas immoderatior,& calor, velvti in phreniti-de, vigilias infert:quas neq; marftítia,neqy folici-tudo peperit. Sed apoplexia etià& morbus co-mitialis affecto cerebro fiurit. Verüm vt profun-dus fomnus fentiendi functiones: ita apoplexiaeas actiones quz pendentáa voluntatis imperio,offendit. Ad hzc qualis eft infomnietas fentien-di functionibus, talis eft covulfio per morbü comitialem motibus voluntariis.Porro convulfioqua per torum corpus fitcitra delirium, autío-porem,a fpinalis medullz,quz in ceruice conti-uetur,morbo dependet.| Si vero vel manus,velcrus, vel muículus diftendatur, aut convellaturviolenter,ad illum femper neruum, qui partemmouet,referenda eftnoxa.

G.ALENI PERG.JAAMENIde fymptomatum caufas, lib. 11.

Vandoquidé iam. expofuimus fympto-(3 mata quz circa fenfum verfantur, opere

precium fuerit deinceps illa etiam examinare,quz fub deprauato motu, ceu cómuni ge-nere continentur:cuiufmodi funt,convulfio, tremor,palpitatio,fingultus,tufsis, ructus, ffernu-tatio,pandiculatio,& ftridor denti, Quori fa-né nónulla quidem natura funt opera, fed coa-€x ab aliqua caufa preter naturam:alia morbi-dos fequuntur affectus, nihil ad ipforü genera-tionem cóferente natura: alia deniq; à natura&morbo fimul coéuntibus ducunt originem. Porro naturz opera funt, fternutatio, tufsis,ofcita-tio,pandiculatio,& fingultus. Solius morbi,palpitatio,convulfio,refolutióq;. Sicvtiamborumcocuntiü,omnis torpor& trenior. Ad quorü(a-ncomniü particulares propridfq; differétias in-veftigandas,fciendum eft, quatuor effefaculta-tes, quibus omnia quz aluntur corpora guber-nantur:attractricem videlicet,retentricem,alte-ratricem& expultricem.Cüm igitur iuxta natu-

dius vidétur dormire ij, qui fatigati multa exerci 46 rz leges animal gubernatur,nullus ipfarum mo

tatione fuerüit: vtpote quibus inter exercitandüplurimii facultatis à principio deflucbat:quocir-ca cerebrü& requie& virium inftauratione in-diget,tum ob facultatis,quam tranímifit, inani-tion&:tü ob labores, quibus per multas functio-nes defatigatii eft.QQuemadmodi auté exercitati& proniores funt ad fomnum,& orauius dor-mtilüt:itailli quog; qui cibum M in. Atqphicà grauiori detinentur fomno, quà ingeftus ci-bus humidior fuapte natura fuerit. Itidé& ij quiplurimo fe vino ingurgitarunt;aut balneis mul-tis,calidisq liberaliter circa caput funt vfi.Quippehuiufcemodi omnia implere cerebrü fuo ma-dore vidétur: qui alioqui n6 eftinvtilis ei quemmulta exercitatio& laffum& aridum reddidit.Etenim q repletio capitis fomniü conciliet, fatisAriftoreles demóftrauit. At veró fia frigida multág opprimatur humiditate ipfum cerebrü, ve-ternofum lethargiciity fomniü inducit. Igitur eaquz dütaxat humectát, nó ab re fomiriifera no-minitur: quz veró refrigerát, ea necfomnü cà-ciliare,nec indolentiá inducere veré dicétur: fedpro fomno veternii,grau&q foporc:pro indolc-tia auté, vel abolitioné,vel difficultaté fenfus ef-ficent;idtg ob frigiditatis exceffum, Rurfus fic-

50

66

tus effefymptoma cenfetur. Quod fi quippia incorpore preter naturá cófiftat, infurgatq; ad ip-fum deiici&dum expultriciü facultati aliqua, fitinterim vt ipfarü motus fenfu minimé percipii-tur,interim vt nó lateát fenfum, vtriq; taméin naturam fymptomatis tranfeant.Igitur functionisáà voluntatis imperio prodeuntisnoxa eft, ner-uorum refolutio,convulfio,tremor,ftu por.Ca-terüm fi inftrumentoriü quibus refpiratio perfi-citur,refoluti fint nerui, apnaa, hoc eft, abolitafpiratio:fi vero vocales nerui, aphonia,id eft,vo

cis prinatio,vocatur.Atlingug paralyfis, etfi fer-,

monem, voluntatis opus, omrino tollat,nullütamen proprium obtinuit nomen. Rurfus ifcliuria,hoc eft, vrinc fupprefsio, haud abfimile quiddam apncz fignificare videtur: vis per ipfamfunctio, à natura, nó à voluntatis imperio pen-dens,tollatur. Sed fi quis invitus cogatur meie-re, voluntariz fünctionis offenfa eft.Haud aliteralui excremeéta,fi fupprimátur,ad naturalem:findeiiciantur,idq; homine invito,ad voluntariamfunctione noxa referri debet. At fi paralyfis to-

V. tgtlías inda-et facaitas eocalor immode-ratta.

Apoplexia queln affetlus frt.

Epilepfia qua-ls convulfio

Jit.

Senfus depra-

Hati Jympto-mata.

Symptomatumque ad motumdeprauatis yant,alia quidem natura,Alta morbi fitoperasicvta a-lia»tritifq;.

Facultates na-turales funtqualuor,

Motus voluntaTÉ nox&.

Apnea quid.Aphbonia quid,Lingue paralyis.

lchuria natuw-ralem finélio-nem cobibet.

Excretiones involütariz quo

reférends fint.

Apoplexia e$i

tim corpus invadat, frmptoma ipfum apople- P4rab/i vw

xia vocatur, Convulfio etiam ipía pro varietateparticularü,varias appellationes fortitur. Namfi man-

nuerji corpora.

|1:

EN