Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Dentium(tri-dor.Strabilifsimue.

Gonorrbaa.

Singultws.

I Bnjpirattond

duplex refra-

hio,"ilepfia.

prio quo fiat

modo.

Tenfio omntfit aut áplemi-tudine ant ab

JUADALIODÉ,

Tremor fit ipfi-»s membri pondere pgnanteeum facultate.

Tremorem effevoluntariamatlionem Jedsmbecillam.

Animi affeclustremulas: fun-£Hones effici-wntac fimili-ter morbi corporis.

SeneClus efl in-temperies."Iremore cur fenes,nonuulliq;ex inuenib. corripiantur.

677

fimandibularü mufculi cóvellantur, ftridor dentium:fi veró oculorii,tum perverfio,tum ftrabi-lifmus,fymptoma dicitur.Iam vero fi rigido pe-ne femen cffluat,velvti cóvulfio quaedà ipfá go-norrhaa exiftit: fi nó rigeat penis,referri debetad retentricis facultatis imbecillitatem.Non de-funt& quibus uideátur tum fingultus, tum du-plex infpirádi acris refractio, aliquádo ex cóvulfionemufculori quiinfpirationi inferuiüt, pro-cedére, Epilepfia auté eft convulfio vniuerfi corporis. At(tupor imperfecta quadam eft refolu-tio neruorü:eftqy fere miftum fymptoma, cocuntibus in vnü pugnantibifg morbo fimul& fa-cultate, Omnes auté affectus qui neruos inten-derepoffunt, in duo capita reducütur:plenitudinem ícilicet,atq etiàm inanitioné.Ac phlegmo-nz quidem plenitudiné pariüt: ardentifsimae autem& aridiísima febres, inanitioné. Quod ve-ró admotum immobilitatémg; pertinet naturalem,fi manü extendere, extentàmq immobilemferuare valeamus, animalis facultatis hac fun-&io eft:qui ftatus,& motus& immobilitas dicipoteft.Sin autem fupra rem aliquam folidam,re&te valenté manü deponens, omnes muículorüactiones laxaueris, hanc manus quieté neq; admorbum, neq; ad facultate, fed ad innatam ani-malibus grauitatem referre oportet. Quemad-modum autéextenta manus duobus«qué va-lentibus regitur motibus:furfum quidem feren-te facultate, trahente ver deoríum infita graui-tate: ficetiam tremor perficitur duabus motio-nibus:vna,qua cogitur membrü ob grauitatemad inferiora dehifcere: altera, qua furfum ferturà facultate. Pugnat itag per tremoré manifeftefacultas cum grauitate: vicifsimQ facultas nuncvincit, nuncimbecilla vincitur. Quiobrem contrariorü femper inter fe motuü fuccefsione, tre-mor ficri videtur, càm fit motus cópofitus,qué-admodum arteriarii pulíatio. Patet ergo huius

G.AL. DE SYMPTOM.ATVM C.AVSIS. LIB. Il.

20

30

quog fymptomatis generatio,& quod omnino 49

cum conatu fit mouendi, fecundümg; volunta-tis imperiü,cum facultatis tamé infirmitate. Porrà maximü onus validam deiicit facultate: invalidam vero, nó folüm hoc,fed parua quog pro -fternit farcina. Quod fi ad multá imbecillitatemdevenerit, vel(ub proprio opprimetur corpore.Quemadmodiü auté animi affectus, qui motri-cem facultaté imbecillioré reddüt, tremulas fun&iones efficiüt(vt in timore viderelicet)fic morbicorporis incómodátes viribus, tremoris fymgromata inducunt.In primis itaq; omniii ma-xime officit facultati, quicquid in intemperie cófitit. Atfene&us quoq inremperies quzdi eft,adfrigus& ficcitaté procliuior. Quamobrem fenes facile tremore vexantur. Ex iuuenibus verocorripiuntur ij, qui vehementer fuerunt refrige-rati,€ qui multo meraco vino ferepleuere, autmultas fubinde cruditates congefferunt,aut quidiu multis cibis ingeftis,nullo vfi funt exercitio,fed ignaui in ocio vixerüt, aut qui intempeftiué

. frigidam aquam biberüt. Praterea crafsi lentigg

Palpitatioquid et quibuspartibus ACCdat.

fucci, facultatis meatus obftruentes, tremoremefficere poffunr.Palpitatio auté eft dilatatio prc-ternaturam,omni parti, quz dilarationé fuaptenatura admittit, accidere potens,aliarü vero nul

5o

678

li. Atdilatarifunt nata, omnia quiz naturalitermollia exiftunt.Palpitationé itag; nonnund cu-ti fübiectisq illi muículis,& vifceribus accide-recernimus:quemadmoddiü ipfi cordi& arteriis,alio in eis prxter pulfum(qui ab infita facultatefit) deprehenfo motu. Cüm auté palpitatio ipfaceleriter oriatur& evanefcat, neceffum efr illtuscaufam effe aéream eflentia, Qua quidem fi pauca fuerit& tenuis,ilico à corpore defluet. Proin-de videtur effe vapor craffus ac multus, idiy procaptu fpacij in quo cótinetur. Dilatatigitur, at-tollit,atg inflat partem, donec violenter explo-fus,in cognatü fibi aérem expiret. Verifimile au-tem eft, refrigeratis quomodolibet partibus,at-que interdü cti obítructis, palpitationes acci-dere. Porro vniueríus palpitationis motus,quoin vtrang parté agi videtur membri, exiftit pre-ter naturam:qua ratione a tremore diftinguitur,& q; etiam maiora intervalla, quam tremor ip-fe,fortiatur. At vero,vtin membrorü palpitadione fit motus paucus,paruus,& rarus:ita in rigo-re fit multus,citus,& frequens. Atqui multü,vo-€o ex ipfo motionü numero: citum,ex motionisimpetu:frequenté,ex breui tempore quietis. Cacterum motus hicnó eft vniuerfus prater naturá,vt palpitatio& cóvulfio:fed potius totus ad ex-pultricem facultate eft referendus: etfi ipfam ir-ritans caufa, cogéníq; vt violenter moucat,pra--ter naturam effe cenfeatur. Eft itag; rigor motusquidam cópofitus ex caufa preter naturam, facultate animantis,fed in quo virtus,quam in tremore,eft vegetior. Vt auté exempla facultatis expultricis proponam, vterus nó alio pacto ad fctus ditione infurgit, quàm vtretentam expel-lat molem. Cüm enim noué menfibus fuftineattum fatus grauitat£, tum fuam ipfius extenfio-nem,atq toto hoc tempore ofculum ipfius adeoexacte claudatur, vt nefpecilli quidem aculeum:admittat: abíoluto faetu,ad ipfius fecretione ac-cedit, diuerfa omnino coftitutione affectus. INáfauces quidem ipfius antea claufz, adeo patent,vtfacilé per ipfas totus factus erumpat. Tunicaveró plurimü antea extentz,& cótrahunturvn-dig,& factum explodunt, vt áceleriter ab vtericeruice decidat. Corrupti vero fatum eiicit illafacultas expultrix,aut tertio, aut quarto;aut alioquolibet menfe, haud aliter d inftante parienditempore,matricis fauces aperiens, Similiter etiaventriculus,ingeftis cibis,claudit inferius ofcu-lum;ac nihil egredi finit,priuíqui accurate con-coctum fuerit: fi modo nihil aliud interciderei-píam cogatfunctioné:quemadmoduü corrupte-la fatus in vtero. Sicfiquidem folet ventriculusnatantes cibos evomere: ad inferiora vero ten-dentes,per inferiora deiicere. Sine cibis etiá in-furgit(ape vétriculi facultas ad vomitü: idy obprauam aut bilem,aut pituitZ,aut alii huiufmo-di fucci, aut faniem. Iam vero qualis eft per vo-mitiones in vétriculo expultricis actio, eiufmo-

6o di etiá per tuffes, eft in pectore,& in pulmonib.

beneficio fpiritus qui ad exteriora vehementer

mouetur, Nullü aütanimal aut naufeare, aut vo

mere, aut tuísire didicit. Verü fi caufa praterna

turam,aut ventriculi ofculum, aut refpirationis

meati obíederit,protinus animal vel vomitiGe,Ff

Palpitationem

effe diuerfwm.

motis à pul[n.

Palpitationemfieri à. vaporeeraffo[imul etmnlto inciwfoim pali uanieparieula.

Palpitationssmotus exifiitprece nalurá,Palpitatio átremore'quo

differat,Ragori adeffe

motum multis,atum atq; fre-quentem.Rigor eff refeorendus ad vimexpultricem.Rigor eft motuscompo[rtws exccaufa preternaturam, Cfacultate animali.

Vieri connuestia c7 relaxa-tio opportuna,

Ventriculs ve-tentrix expulatrixi; facultas,