Libritertij Cap.nonagefimumquintum. 8i

cundum Paul.hic colum.t. quod verus fenfus huius literz eft, quod hicpoena fuit promiffa fub vna tamen conditione(puta fi opus calendis,

ieu ante calendas factum non eflet) vel dic& rectius, duas videri con-ditiones,prima fiopus. non fieret;altera fi arxe calendas nonfieret,nó

cnim vt poena vitaretur fufficit opus fieri,nifi& antecalédas fiat, ficut

fi dico(f fine liberis decefferis priorsfuperftiti reftituas)hic duplex có -

ditio eft,non enim fufficit te priorem decedere;,vt hidejicommifli con-

ditio exiftat;nifi& fine liberis decefferit prior, vt l.heredes mei.$.cumita.ffad Treb. Quidam tamen putabant triplicem effe conditionem,

Prima fi opus non fieret, Altera fi non fieret ante calendas; Tertia fi

non fieret arbitratu ftipulatoris, quo fit(inquiunt) vt licet factum non

fuerit ante calendas, adhuc tamen poena non committatur ftipulatorenonarbitrante,de quo videtur tex.apertus in].multa, de cond.& de.ft.

in princ.de quo oppofitum fuit contra l.noftrá, vt patet ibi,nec ad ré,

fcd l.noftra,rep.non obeffe,eo quód hic opus fuit certe forma,& de-terminatz, T& illa verba(arbitratu meo) non habent liuncfenfüm,vt— 8ftipulator declararet& arbitraretur anteinchoationé operis quomo- /Inte.L»o-do, vel quanto tempore opus fieri deberet,nà imó hoc iam fuerat pre- ditfinitum, fed habent hunc fenfum, vt poft opus ante calendas perfectü j,,,,,ftipulator opus approbaret, quod Hifpané dicitur(quz fe hara à con- wes,tento)& ifte intelle&us eft neceffarius propter 1. multa, in princ. vbiquando illa verba(arbitratu meo)inducunt quod eft quando adiiciun-

tur operi, cuius forma non erat determinata, fed incerta;tunc flipula-tore,id eft,creditore per voluntatem feu impotentiam non arbitráte;

poeaa nó committitur, vnde cüm hic dicatur poenam commiffam,pa-

tet operi certz formz adiecta fuiffe illa verba(arbitratu meo)& fen-

fum effe quód poft opus perfe&um opus ab ftipulatore approbetur.'

1 lque fenfus probatur in fpecie in l.fi in lege; im prin.ff locati, vbi di-| 9citur effe perinde ac fi approbatio relinqueretur arbitrio boni viri-Ad iteidem tex.quo ad hoc inl. fi fic, in princ.vbi late Iaf.de leg.1. tex.& ibi T et iiiBart.in l.1,de leg.2. ita in fpecie declaratl. noftram! Paul. hic colum.1,Barthol. tamen hic num.3. poft Gloff.2.hic;& lacob.de Arena, quem

ipfe refert,& Aret.numero 4.& laf.num.t1.& in colum.3. ver(ic.8 velquarto.& Alexand.colum.1. in fin. aiunt quód hec verba(arbitratumeo)non folüm referuntur& pertinent ad qualitatem operis, per ftipulatorem approbandam; vt omnes concordantfed etiam referantur

ad tempus, infra quod opus faciendum erat prorogandum, vel etiamcoar&tanduim,de prorogatione probatur hic claré, quod& ego fateor,

de coar&ione feo diminutione probatür.argu.l.fi decem cüm petiero,:

de verb.oblig.quarn l.adhoc allegant Alexand.& Iaf. hic. vt enim in-quiunt ibi illa verba, cüm petiero, referuntar ad tempus, vt quo tem-. -

pore petiero flarim detur, ita& hic verba,(arbitratu meo)hoc impor-tant,vt diem calendarum adie&tum coar&are& reftringere poffim; vt

Opus citius fiat;teneo contra communem,quod verba(arbittatà meo)

non efhciant, vt diem calendaram adie&tom poffim coar&àre,vrópus

citius fiat;hocin fpecie probattexiin d.l.(i in lege. ff.ocati;in princip.

quod probattam 1n decifione, dum ait;ideóque arbitriü ad qualitatetncperis, nonad.tempus prorogaudum pertinet; quam in ratione de