LibritertijCap.centefimumfíextum.^ 9i
ex poft fa&o infirmari, ne ergo hoc tertio cafu infirmari poffit, dixitVipianus per modum confili) non przcepti cos debere ipfütut. Ve-rüm cum ab initio iam iura fuorum tenebant nepotes, quo cafu(vtdiximus) teftamentum per eorum prateritionem, necab initio, necex poft fa&o infirmari poterat, tunc pupillaris eis fieri poterat finemetu infirmationis,fiue illi inftituti effent, fiue prateriu, iue exhare-dati. Càm ergo hzcin pupillari obtineant, pari ratiope dicendum( idquod apertéinfertur) quod exemplaris nepotibus etiam fuitatem ha-bentibus fieri poteft, quando funt exheredatihoc primo contra com-
munem.ldem fi fint prateriti;hoc fecundo contra omnes. Fieri etiam
poterit nepotibus, qui recafuri fant in patris poteftatem quando funt
inftituti,hoctertio contra omnes.ldem fi exheredati funt;boc quarto
contra omnes, licet ifto vltimo cafu ea exemplaris; quz initio valuit,
infirmari poftea poffit.
Extat ergo ex fuperioribus quod cüm ad validitatem exemplarisnil aliud defideretur,quàm quód legitima relinquatur, dict.l.huma. i-tatis. Legitimaaut quoquo titulo relinqui poffit omni iure, quodexemplaris exharedato, non fecus quàm inftituto fieri poterit, fi mo-dó is exhzredatus legitimam babeat quoquo titulo, quod intelligen-dum, vt exemplaris non folüm ab initio habeat, fed etiam ex poft fa-Go per querelam refcindi non poffit, nam quod ad hoc vt ab initio valeat fatis eft,quod is cui fit, vel exhzredetur vel inftituatur, licet legi-tima legitimeve vlla pars nullo iure relinquatur.
Deinde& principaliter pro noftra fententia, vt etiam exharedatóexemplaris poffit fieri, facit; nam exemplaris fubftitutio fiit lege in-troducta ad exemplum ac fimilitudinem pupillaris, quz paulatim moribus recepta fuit,fed pupillaris fübftitut.poteft fieri exharedato;ergoexemplaris exheredato fieri non prohibetur.
Quodautem exemplaris fuerit t indu&ta ad fimilitudinem pupilla-—»ris, patet ex eleganti Paul.ZEmiliani refp.qui in]. ex facto;in prin. ff.de Zxempiavulga.fcriptum reliquit(vt quemadmodum iure ciuili pubertate fini- r^ fuit in-retur teftamentum, ita princeps imitatus fit ius in eo qui propter in- fonili"firmitatem teftari non poffet) fecundó expendimus illa verba( quia jijam poffet fibi teftamentum facere) quorum verborum fenfus eft;vt exemplaris finiatur fimul, atque mente captus, cui fit; potuerit fi-bi teftamentum facere, non fecus quàm pupillaris finitur, cum pri-mum pupillus, cui fit, facultatem teftandi adipifcitur; id qued. deno-tant eiufdem lureconfülti verba illa(auferret enim teftamenti fa&io-nem homini fang mentis) eodéique pertineat quod idem confultusait,igitur;inquit, etiam agnatione fui bzredis dicedum eft rumpi fub-flitutionem, id quod euidentius apparet ex conflitutione IuftinianiImperatoris,qui in l.humanitatis, C.impuberum,cüin de fubftitutio-ne exemplari ratiocinaretur ad exemplum inquit pupillaris querelanulla,& c. vt luculenter docuerit omni ex parte adfimilariinterfe pu-pillarem,& exemplarem. Id quod rurfus idem fan&iffimus Impe-ratot docuit in$.qua rationeeIn(litut: de pópil.in verb; ad exemplumpupillaris fubftitutionis bis repetitum. Proinde plerique interpre-tum exiflimaueruntiifdem numeris regédam.exemplarem; quibus&«