Buch 
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Entstehung
Seite
129
JPEG-Download
 

129In Lib. primum Dioscoridis.non mediocriter in re herbaria uersati fuerint,& huius scripta legent: atque etiam legere non grauabuntur apologiam,quam nos aduersus illum scripsimus, cui plurima errata attexuimus, quae in eiusdem in Dioscoridem enarrationes ad-notauimus. Lycium Latini similiter atque Graeci λυκιον nominant: Arabes, Hadhadh, Hadad, Kilulem, siue Fel- Nomina.zakarg: Itali, Licio. Quae uerò planta Graecis nόξos, Latinis Buxus appellatur: Italis, Bosso.CAP. CXV.ACACIA.Anania.ACACIA in Aegypto nascitur, spina instar arbo-ris, fruticosa, non se in rectum attollens. Florem habetcandidum,& semen lupino simile in folliculis: ex quosuccus expressus siccatur in umbra, niger ex maturo se-mine, subrusus ex uiridi. Eligatur modicè rufus,& o-doratus, vt in hac arbore esse potest. Aliqui exprimuntex folijs,& semine succum. Manat& gunmi ex ea spi-na. Vis ei ad spissandum, refrigerandumque efficax.Succus oculorum medicamentis utilis: valet ad ignemsacrum, vlcera quae serpunt, perniones, pterygia,& orissichuvlcera: procidentes oculos reprimit: mensium abundantiam sistit, prociduam vuluam cohibet: citam aluumsupprimit, aut potus, aut subter inditus: capillos deni-grat. Lauatur oculorum medicamentis, trito in aqua,mox effuso, quod concreuerat, donec pura extet aqua:& ita cogitur in pastillos. Vritur etiam in cruda fidelia,donec sictile fornacibus percoquatur: torreturque in car-bonum halitu perflata. Spinae decoctum solutos artussotu committit. Praefertur eius spinae Gummi, quod invermiculorum speciem contrahatur,& uirri modo per-luceat, ligni expers: proximum est candidum: sordidumverò, ac resinosum inutile. Curis meatus obstruit,& medicamentorum, quibus admiscetur, acrimoniam hebe-tat: ambustis ex ouo illitum, pustulas non patitur erumpere. Alterum Acaciae genus in Cappadocia, Ponto-que prouenit, Aegyptiae spinae similitudine, longè mi-nus, tenerius, humile: aculeorum uallo munitur, foliahabens rutae: semen lenticula minus fert autumno, in loculis connexis, ternum, quaternûmûe capacibus. Suc-OOspcus eius adstringit, viribus inferior,& ocularibus medicamentis inutilis.Acaciae hist.ARBOR, quae Dioscoridi Acacia uocatur, Theophrasto Spina simpliciter dicitur lib. 111. cap. 111 de plan-tarum historia, ubi de ea ita scriptum reliquit. Spina ex eo nomen accepit, quòd tota arbos aculeis horret, excepto ex Theopha.40 caudice: nam& super germina, foliaque aculeos gerit. Magnitudine excellit, materies quippe duodenorum cubito-rum. tectis idonea caeditur. Eius duo genera sunt: quaedam enim candida, quaedum nigra:& altera imbecillis, fa-cileque putrescens: nigra autem robustior, atque incorrupta, ob id in nauium fabrica ad costas, uentrisque compaginesea utuntur. Erecta non ualde assurgit. Fructum fert in siliqua, leguminum modo, quo incolae coria perficiunt uice gallae. Flos et pulcher aspectu, ut coronas ex eo facerent:& medicamentis perutilis, qua de causa colligi à medicis solet. Fit& gumma ex ea: manat haec tum arbore percussa, tum sponte sine ulla plaga: cùm autem caesa fuerit, annotertio protinus resurgit. Copia huius arboris largè habetur,& sylua ingens circa agrum Thebanum est, ubi& ro-bur,& per sea,& olea quoque eo loco emigrat, non aquis fluuij riguo(distat enim plus, quàm trecentis stadijs) sed suissontibus, qui circa eum tractum permulti exiliunt. Materies arboris dura,& caesa colorem celtis utique repraesen-tat. hactenus Theophrastus. A quo Plinius non dissentiens, ipse quoque eius historiam memoriae prodidit lib. XXIIII. Ex Plinio.o cap. XII. cuius sic uerba sonant. Est& acaciae spina. Fit in Aegypto alba, nigraque arbore, item uiridi, sed longemelior e prioribus. Eit& in Galatia tenerrima, spinosiore arbore. Semen omnium lenticulae simile, minore est ta-men& grano,& solliculo. Colligitur autumno, quoniam antè collectum nimio ualidius. Spissatur succus ex solleculisaqua caelesti perfusis, mox in pila tusis: exprimitur organis, tum densatur in sole mortarijs in pastillos acacia dista,arboris uidelicet suae nomine. 18o ex folijs per se minus efficax. Ad coria perficienda semine progalla utuntur. Fodiorum succus,& Galatiacae acaciae nigerrimus improbatur: item qui ualde rufus est. haec Plinius. Succus e recem- Acacis offici-ati semine expressus, ac postea longa insolatione concretus Graecis nomine suae arboris Acacia nuncupatur. In cuius narum.defectu supponunt tum officinae, tum medicorum uulgus succum è syluestribus prunis expressum in tenues quasdam placentulas in sole densatum: siquidem legitima acacia ad nos non affertur. Vbi acac à defecerit, licet(si Dioscoridicredimus) eius uice tum rhois arbusculae folia, tum lentisci foliorum succum, tum etiam hypocistidem medicamentisimmiscere. Quamobrem his potius seplasiarij uti deberent, quàm suppositio foluestrium prunorum succo. Scire Gummi Ata-etiamum conuenit, gummi, quod ab arbore acaciae manat, ideo Serapioni Arabicum nuncupari, quòd ab Arabia re- bicum.gione