Pet. And. Matthioli Apologia22calumnias,& non sua insidelitate in alienas possessiones irrumperet, gratias ei profectò agerem, quòdsuo studio,& synceritate hisce nos subleuasset laboribus. Iam verò optima quaeque foedissimè laces sit,cònuellit, diripit,& in quibus aliquam veniam mereri poterat eius calumnia, haec maiori offuscat sal-Lusitani ob- sitate. DixI paulo ante in Trago, quàm sua reprehensione turpiter aberrauerit, nunc quoqueiectio inAma in Amarantho nihilò cautius,& peritius segerit. Scio in Italica editione Aetium de Amaranchi viri-rantho.bus disserentem me citasse in vulgari Amarantho, quum Aetio nil sit aliud Amaranlhum, quàm Dioscoridi Helichrysum. Nec tamen à Lusitano admonitus facilè,& non inuitus quaedam reuocare,&omnia prorsus trutinare decreueram in Latinis postea commentarijs: quod& iampridem est factu.At ne Lusitanus vanè contra nos exultet, ac nulli incogitantiae indulgendum uociferetur, videat ipseTurpis acri- quàm falsò sibi persuadeat vulgaris vsus Amaranthum esse Chrysocomem. Nam si(vt audio) Grae-dendus Lusita ci sermonis peritum se ipsum facit, maximo illi uitio adscribendum fuerit, quòd Graecorum verbo-ni error.rum vires tam negligenter expenderit. xρυστός enim Graecis. aurum Latinis designat, κόμη verò cora.Adeò vt id sit Graecis χουσοκὰμη, quod Latinis aurea coma. quo manifestè deprehenditur Lusitani in-scitia. Quandoquidem cùm vulgari Amarantho spicatus flos insit, non aureus, sed in purpura ar-dens, quo pacto fieri possit vt rectè is gevoouóm Graecis rectè dicatur, ij dijiudicent, qui Græci ser-monis peritiores habentur interpretes, quique haec diligentius explorauerunt. Quòd autem Chryso-come flore sit aureo, ut ipsa fert nomenclatio, testis est Plinius libro XXI. cap. VIII. vbic inquit.Chrysocome, siue Chrysitis non habet Latinam appellationem, palmi altitudine est, comantibus,fulgore auri Carymbis. Quamobrem non solùm constabit, quàm lubricè lapsus sit Lusitanus, sed»Ruellius& Fu quàm falsò, ac iniquè acculauerit Ruellium,& Fuchsium. Quippè cùm Chrysocome,& Amaran-chsius à Lusi thum longè inter se differant, vt clarissimi illi viri rectè norunt, non ab re illis dictum est Amaran-tani calumitho purpureo vim esse adstringentem, si quidem mansa coma, folia, ac etiam radix adstringen tem-vindicantur.Caluniaxviij. cultatem non obscuram praeseferunt. HIS AccEDVST, quae in minori Sedo Lusitanus enu-de minori Se merat ita exordiens. At minus Sedum(vt ego opinor) faba crassa, siue faba inuersa herba dicta est, enatura frigida, non autem Vermicularis, vt Matthiolus,& alij putant, quia Vermularis herba sa-pore acris est, natura verò calida, quae duo minimè Sedo minori conueniunt, cùm, vt dixi, Sedum»minus natura frigidum, vt Maius est. Caeterum& planta ipsa descriptioni in toto respondet, vtiure»concludendum sit, vt Faba inuersa, siue crassa dicta minus hoc Semperuium sit. Haec illius sunt de-Lusitanus re- liramenta. Sed sanè vereor, ne haec tam crassa, tamque frigida herba cerebrum ei totum persingeratit,prehenditur-inuerterit, infatuaueritque, ac Amathum penitus amentem fecerit. Inquit Dioscorides, Sem-peruium minus in petris parietinis,& macerijs, nec non scrobibus opacis nascitur, cauliculis abv-»na radice multis, tenuibus, crebrò foliatis, exililibus solijs, rotundis, pinguibus, muncronatis, cauleà medio emicante, palmum alto, vmbellam, herbidosque flores,& tenues gerente. Dioscoridi subsidibit Plinius libro xv. cap. xIII. his uerbis. Minus Semperuium in muris, parietinisque nascitur,»& tegulis fruticosum à radice,& sursumque ad cacumen, solijs angustis, mucronatis, succosis, palmoCalumnia re alto caule, radix inutilis, quibus maximè omni ex parte refragantur omnes fabariae illius notae. Quan-sellitur,& A- doquidem Fabae inuersae uocatae cauliculi non insunt tenues, sed crassi, ac pingues, bicubitales,&Mathum hal-quandoque maiores, nec folia quidem exilia, rotundaque, sed magna, lata, ac praelonga, flores inum-lucinatum esbella non herbidi, sed plerunque melini, uel in purpuram candidantes. Radice quoque non est inu-se ostenditur.tili, nec superuacua, sed bulbosa pluribus adnatis tuberculis Asphodeli ferè modo. Colore cinereo,cortice laeui,& succo plena ad multa expetita. Quae in uniuersum notae, si cum minoris Sedi histo-ria comparentur, clarissimè demonstrabunt tantum ab illo differre Fabariam, quantum à luscini.coruus. Non enim aliam ob causam Semperuium tam majus, quàm minus id sibi nominis asciuit,quàm quòd perpetuò anno toto virescat, ac viuat. Id quod testatur Theophrastus libro VII. capi.XIIII. de historia Plantarum, quin& Plinius loco nuper citato. Idem praetereà affirmat plantae ip-sius nomenclatio Graeca, A'ciljoor enim Graecis sempiternum designat. Sd hoc naturae donum Faba-riae minimè largitum videtur, quum autumno pereat tota,& in vniuersum arescat, nec inde celeriusrepullulet, quàm Vere medio. Quod autem Vermicularis dicta, quae Semperuium minus nulla re-clamante nota repraesentat, sapore sit acris, detestantur vniuersi materiae medicae studiosi, cùm nullo alio sit sapore, quàm acido. Sed cùm fortasse Lusitanus syncero careat gustu, perindè ac iudiciomirandum sanè non est, si inter acidum,& acrem nullam fecerit differentiam. DE CIRSIO haecCalunia xix. habet. Adeò Cirsion nostrae vulgatæ Buglossae respondet, vt omninò fatendum sit eandem esse her--de Cirsio.bam, cuius sententiae Ruellius quoque patrocinatur,& meritò quia videmus Buglossam aliquandò,triquetrum habere caulem spinosum, ex cuius floribus nescio quid, vt animaduertenti notum eua-det, euanescit, nam in caeteris ita inter se respondent, vt spectanti nulla dubitandi maneat occasio.-Proinde Matthiolum in hac re minus benè dixisse crediderim, cum Cirsium alteram herbam à Bu-,Calumnia di glosso esse contendat. Sic Lusitanus ille. Caeterùm cùma uulgari Buglosso caulis sit rotundus, non tri-angulus, ut fortassè per somnium vidit Lusitanus, nec soliola ab imo cernantur, quae vllam rosae spe-luitur.ciem prae se ferant, sed spithama longiora, quin& quòd caulis cacumen orbiculatum non sit, nec ibcapitula purpurea, quae in pappos euanescant, videantur, vulgaris vsus Buglossum Cirsium esse nonpotest, cui caulem reddidit Dioscorides perpetuò triquetrum non aliquandò tantùm,& angulos ip-