26Petri And. Matth. CensuraNIGELLA CITRINA.Censura iij.ERRAT Lusitanus, quòd recentiores quosdam fortè sequutus sibi persuaserit Nigellam Citri-de Nigellanam(liceat mihi nunc pharmacopoeorum vti uocabulis) Maius Mauritanorum esse Cardamomum,Citina.Minus uerò id, quod Meleghetam uocant. Quandoquidem Serapioni Maius Cardamomum semen-est, quod oblongis quibusdam concluditur capitibus, ijs ferè similibus, quae è Rosis prodeunt, granis,subnigris, rotundis, in quibus minuta continentur semina angulosa, farcta,& odorata. Id quod manifesto arguit Nigellam hanc, quae Melanthij est species( vt nobis aliàs satis, superque ostensum arbi-tramur) Maius Mauritanorum Cardamomum esse nequaquam. Adde quòd Nigellae calix nullumintra se habeat granum, quod ipsum semen excipiat, sed parua semina tantùm intercursantibus membranis papaueris modo. Praeter id cùm sui Cardamomi colorem subnigrum fecerint Arabes, non ui-deo cur Nigella Citrina uocata, quae colore spectatur Citrei mali, à quo illi nomen, Maius illorumCardamomum appellari possit.MELECHETA.à la peineCensura iiij.QV0'D praetereà Melegheta, Minus Mauritanorum Cardamomum non sit, quis facilè conij-de Meleghe- cere poterit; quippè cùm hoc semen calice quodam, Melanthij instar concludatur, Cardamonumuerò Minus(ut Serapio inquit) suum serat semen nullis occlusum capitibus, colore Maiori aemulo,Qui tamen color subniger Meleghetis minimè est assimilis, eò quòd hae colore sint subruso IndiciMilij instar, quod Tusci Saginam uocant, Insubres uerò Melegam, unde fortasse accessit his semi-nibus Meleghetae nomen. Adhaec cùm Melegherae semen longè maius habeatur, quàm Nigella Ci-trina, non uideo sanè cur consentaneum fuerit id Minus uocari Cardamomum.des InnsbrußenCVBEBA, CARPESIVM.Censura v. deIN CVBEEIS,& Carpesio censendis quantùm aberrat, quòd Cubebas uelit, quibus passimCubebis&utuntur Officinae, tum ueras Arabum esse Cubebas, tum etiam legitimum Galeni Carpesium. Ve-Carpesio.rùm, ut apud Arabas nullus habetur, qui scripserit usquam Cubebas esse baccas, uel semen, ita necapud Graecos ullus extat author, qui Carpesium fateatur esse semen. Galeno enim Carpesiam te-nues sunt festucae, siue sarmenta parua, Cinnamomi virgultis similia. Quare quum Mauritanis idemsit Cubeba, quod Graecis Carpesium, nullo pacto fieri posse putamus, ut vulgaris Cubeba, quae bac-carum generibus ascribenda est inter sestucas,& tenuia uirgulta, Carpesium esse possit, ac debeat, quinetiam nec genuina Mauritanorum Cubeba: vt pluribus rem hanc in commentarijs nostris explica-tam habemus.SALIVNCA.Cësura vi. deMVLTO verò apertius suam declarat inscitiam in Saliunca, quam eandem arbitratur esseplan-Saliunca.tam, quam Itali Spico, recentiores quidam Preudonardum appellant; ad quod quoque genus refer-tur, quae passim uulgò uocatur Lauendula: in quo certè miror maximam hominis nescio imperi-tiam, an stuporem dixero. Etenim quid alienius? quum manifestè Plinius Saliuncam foliosam asse-rat esse plantam adeò breuem, utnecti non possit, quin& herba uerius, quàm flos, densa ueluti ma--nu pressa, radice numerosae cohaerens. Quantùm ab hac differt Pseudonardus? quum planta est fru­»ticosa, lignosaque Rorismarini Coronarii instar non breuis, sed hicubitalis,& flos verius quàm herba,& quae in corollis facilè necti possit. Florum enim longiores pediculi iunceo ferè lentore prae-stant. Praetereà Preudonardus numerosis radicibus non cohaeret, nec adeò densè fruticat, ut foliatam pertinaciter sibi ipsis inhaereant, ut tanquam manu pressa cernantur. Adde quòd in Panno-nia,& in Noricorum Alpium apricis locis, nusquam Preudonardus proueniat, vbi Plinio ip-so teste, numerosa prouenit Saliunca. Humilis autem& breuis Saliunea herbula est, non hicubi-talis& Pseudonardi modo fruticosa, ac lignosa, quamobrem in Buccolicis poeta cecinit.Puniceis humilis cedit Saliunca rosetis.de la luisseTantum discrimen inter Saliuncam& Pseudonardum non cernit Lusitanus, ut humillimam her-bam à bicubitali non distinguat frutice. Timendum, nisi hanc oculorum curet caliginem, ne culi-cem pro sane, uel fortassè etiam equo accipiat.CINNAMOMVM.REDIEO in gratiam aliquandò cum hoc homine, qui alienis(vtinam tam uerè) nos locupletetCensura vijde Cinnamo diuitijs,& optimo Cinnamomo capsis(ut ille inquit) cannella refertis, quae ab India deferuntur An-tuerpiam, nos abundare iactat,& contra omnium praeclarissimorum authorum sententiam sibi per-suadet, Cinnamomum esse corticem tantùm suae arboris non lignum. Nouitatis auidus nouum credo-aliquid afferre studuit. Fidem idcircò suae authoritati adhibendam minus dubitauit, quòd iam famaincrebuerit