De Ora

cum fluxa sint omnia corpora, corrumpuntur,sequiturque is motus qui in corruptione fit .Secundus est eorum ordo quae moventur abinexistente natura aut anima : quae etiam ex semoveri dicunt ii qui magis proprie vocabulisutuntur . Tertius est motus animalium : quimotus a se ipsis dicitur . Eorum autem quaeratione utuntur motum puto per se ipsa estemotum . Quod si ab animali motum illum ase ipso abstulerimus , jam ne animal qui-dem este intelligr potest , sed simile erit autplantae quae a natura sola movetur , aut lapidiqui ab extero impellitur . Quod si quid pro-prium sequatur motum, cum id dixerimus perse ipsum moveri, rationale id este neceste est.Igitur qui nihil este volunt in nostra potesta-te , eos ineptiflimum illud admittere necesteest : primum nos animantes non este, deindeneque rationales , sed quasi ab extero motos ,neque nosmetipsos ullatenus moventes , ita utab illo fieri dicenda sint quae facere credimur.Praeterea attendat aliquis iis quae in se sentit ,

& videat an sine impudentia negare possit seipsiim velle, se ipsiim comedere, se ipmm am-bulare , se ipsiim astentiri & quaslibet opinio-nes accipere , se ipsum alia abnuere ut falsa ,Ut igitur quaedam sententiae sunt quibus num-quam adduci poterit homo ut affentiatur quan-tumvis multis probationibus utatur , & quan-tumvis multa dicat ad perluadendum conquisi-ta : sic fieri non potest , ut ita quisquam derebus humanis sentiat , quasi nihil maneat innostra potestate . Quis enim credit nihil men-te comprehendi posse , aut ita vivit ut de re-bus omnibus quTcumque tandem illae sint du-bitet ? Quis non increpat famulum cum pec-cantis fervi speciem animo perceperit ? Quisfilium non accusat debita parentibus obsequianon reddentem ? Aut non queritur & vitupe-rat quasi turpiter agentem mulierem adulteram?Vim enim facit ipsa veritas & cogit, quantum-vis cavillari libeat , impetu quodam in laudes8 c in vituperia ferri , quod vere sit aliquid innostra potestate, idque vel laude vel contume-lia dignum. Igitur si nostrum servatur liberumarbitrium quo innumeris modis vel ad virtu-tes vel ad vitia vel ad ea qua? decent, vel adea quae ab officio aberrant, propendemus, velab iisdem declinamus : neceste est hoc cum re-liquis antequam sit, Deo notum esie a creatio-ne & constitutione mundi quale suturum sit ;

& in omnibus qu$ praeordinavit Deus, conse-quenter ut unumquodque vidit in nostra sutu-rum potestate , praeordinasse etiam prout exi-git quilibet nostri arbitrii motus, quid ipsi de-beat ex providentiae parte respondere , quidjuxta connexionem rerum suturarum accidere;non quod praescientia Dei causa sit eorumomnium quae sutura sunt & quae proprio mo-tu arbitrioque nostro effecturi siimus . Etsienim ( id modo supponere liceat ) sutura Deusnon cognosceret, non eo minus haec fumus ef-fecturi , haec volituri : rebus tamen id acciditex praescientia divina , ut ordine ad universigubernationem orbisque statum utilissimo di-sponantur singula qua? in nostra sunt potesta-te . Si ergo quodvis eorum qua? nostri suntarbitrii cognitum est ipsi, ordinari a providen-tia quid cuique pro dignitate conveniat, ratio-ni congruit, & quid ille aliquis oret, quomo-do affectus sit, quid credat, quid sibi fieri ve-

T IONE

4 1

lit, praecognoscij quo praecognito, tale aliquidconsequenter providentiae ordine comprehendi:hunc orantem affidue , propter illam ipsamquam fundet orationem , exaudiam : hunc ve-ro non exaudiam , aut quod indignus sit quiexaudiatur, aut quod ea petiturus sit quae necjpsi capere expedit, nec me dare decet . Itempropter hanc istius , verbi gratia , orationemipsum nön exaudiam, propter illam exaudiam .

Quod si quis eo turbetur quod cum Dei derebus suturis praescientia ftlli non possit, qualinecessitas rebus afleratur , huic respondendumhoc ipsum a Deo necessario cognosci , nempeillum hominem non necessario nec firmitervelle meliora , aut sic pejora voliturum , utmutationis in melius incapax suturus sit. Rur-sus haec ( ait Deus ) illo orante faciam, decetenim me , cum nec oraturus sit indigne , ne-que negligenter circa orationem versaturus .

Huic cum aliquantulum oraverit, superabundan- Ep/jes.3.10.ter quam petit aut inteiligit , illa largiar : decetenim me beneficiis illum vincere & plura tri-buere quam petere sit capax . Huic cum talissuturus sit , angelum illum mittam ministrumqui ab hoc tempore saluti ejus collaborare in-& huc usque adsit : illi istum verbi

cipi at

gratia illo digniorem , cum ille hoc meliorfuturus fit • Ab hoc alio qui, postquam se ex-cellentiori tradiderit doctrina , fractus erit &recurret ad terrena, optimum illum adjutoremavertam ; quo recedente , ut meruerit , pessi-ma quaedam hsecce potestas , nadta occasionemut ipsius insidictur ignavis , prompta aderit ,

& ad illa peccata provocabit, cum se ipse pa-ratum ad'peccandum prsbuerit. Sic itaque di-cturus ille putandus est qui prxordinat omnia.

Amo 8 gignet Josiam qui non aemulabitur pa-tris peccata, sed hancce viam ad virtutem du-centem illorum ope qui ipsi aderunt nactus virbonus erit; qui Se altate subvertet a Jeroboammale a'cüsicatum . ludam novi cum inter homi-nes filius meus versabitur , bonum initio sutu-rum : at perversum iri deinde & in humanadecisurum peccata, quem propterea squum erittalia quajdam pati. Hanc prsseientiam sorte deomnibus, certe de Juda & mysteriis aliis etiamDei filius habet , qui rerum futurarum evolu-tionem perspiciens , videt ludam , & qua? ad-missurus est peccata ; ita ut ha?c animo com-prehendens , etiam ante natum ludam per Da-videm dixerit : Deus laudem meam ne tacueris , pj a j Io g& reliqua . Sciens itaque futura Deus & qua-lem contentionem habiturus sit ad pietatempaulus ; apud meipsum ( inquit ) ante initiumrerum cum mundi opificium aggrediar, ipsumseligam , & istis hominum salutis adjutricibussimul ac natus erit potestatibus commendabo »segregans illum ex utero matris : permittamqueinitio in juventute zelo cum ignorantia con-juncto agitatum , pietatis ,pra?textu eos perse-qui qui in Christum meum crediderint, & cu-stodire vestimenta lapidantium servum meum& testem Stephan um ; ut post juvenilem petu-lantiam , deinceps occasione capta in melioramutatus non glorictur coram me , sed dicat :

7s(<m sum dignus vocari apostolus , quoniam per- 1 - Cor ' , '>' 9 'secutus sum ecclesiam Dei : sentiensque suturain eum beneficia mea post suos in juventutepietatis specie lapsus, addat , gratia autem Dei lbtd ' 10sum id quod sum ; prohibitufque conseientia eo-rum qua? , cum adbite juvenis esset, adversus

Chri-

ASl. ai. 20