Ex od, 2

2 «.

180 Origenis E

■sacrificare quasi rem indifferentem putant &parvi pendunt, his responderi sic potest •' si iiqui alimenta latronibus * sicariis, & barbarismagni Regis hostibus prsebent , ut rempubli-cam violantes puniuntur : quanto magis quinequitia ministris sacrificando dant alimentaquibus in loco terra vicino detineantur , illi ,

3 ac maxime qui sciunt : Qui sacrificat diis alie-nis , exterminabitur , merito accusabuntur quodnon soli Domino , sed omnium qua in terrisaccidunt, malorum auctoribus sacrificent . Pu-to etiam de iis qua a damonibus peccantur

X H O R T A T I O

cum homines vexant, non minus ipsis mala per-petrantibus damonibus accusatum iri eos qui st,crificiis ipsos alunt : communi enim ope malavidentur hominibus inferre & damones , Scqui eos in terra detinent , cum absque suffiti-bus & a nutrimentis qua eorum corporibuscongrua putantur, subsistere non pollent.

4<5f Rursum aliqui existimantes nomina exhominum instituto esse, nec ullam natura con-nexionem habere cum iis quorum nomina sunt ,b nihil putant Interesse an dicat aliquis : coloprimum Deum , aut c Dia , aut Jovem ; an

etiam

L

b

C

Nescio an audaeior sit conjecturas quam ut veniam mereatur ,si dicamus ex male intellectis S. Scripturi« verbis , & uti exillis apparet, vetustissimo loquendi more , prave detorto , eumexortum fuiffe . Scriptum est enim Genes. 8. JJ. zi. fijqijn fl ,, 1JlN mn’ m'1 I.XX, vertuut-tz dcnppMijKvpi&ö Qids oa-pelui

fucos ices . odoratusque est Jehovah odorem suavitatis . Hinc Cer-re hominibus prava; metitis pronum erat colligere ; Deum sibiexpetere nidores & sacrificia : imo vero; inde quosdam hoc col-legiste , patet ex variis scriptura; locis : in primis L Psalmoxi.ix. ( juxta jlxx. at Iiebr. t. ) st. ?, io. i,. i 2 . iz. ubi signifi-canter ait .- Si esuriero, non dicam tibi : & , Numquid man-ducabo carnes taurorum , aut sanguinem hircorum potabo ? Hancopinionem, qua: non raro etiam Judaeorum animos occuparat ,severissime Deus per Prophetas suos refutavit .• ac fepesiepiusomnem sacrificiorum pornpam longissime a se removit, i. Sam.XV. zz. Jisai. i. ii. i j. & lxvi. z. Amos 5. zi. zz. &e. v/etstbenius.

a Nutrimentis que eorum corporibus congrua sunt &c. ) Enhypothesin, qua fretus asserit Origenes, damones nutriri / ni-mirum , quia corpora habent, & corporei sunt . Et certe opor-tet , ut omnes hi 88. Viri , quorum dicta modo allata sunt, inhae fuerint sententia . Verissima enim est Epiphanii assertjo ,hm. zS. Qui potest demon , spiritus ille impurus & incorpo-reus, corporum particeps steril quod st tamen a corporibus ali-quid assumat & concipiat; non erit spiritus , sed corpus . Si ve-ro Jit corpus , quomodo invistbilis erit & spiritus ? Quicquidsit , corpora passim tribui damonibus ab Grigene , observavitdoctiss. Huetius. Origenes L. z. cont. Ceis. num. 34. Damonasvocat Impuros , incubantes terree locis variis , ut quemoue oc-cupaverunt ; quoniam ad puriorem illam & diviniorem regio-nem non valent pertingere , quo nunquam deveniunt terrena!ojitiisque terrestribus inquinatis crassitudines . Idem , /. 1. deprincip. Non est tale corpus , quale habent damones , quod estnaturaliter subtile & velut aura tenue ; & propter hoc vel im-putatur a multis , vel dicitur incorporeum . Tertullianus anteOrigenem asleruit , lib. 2. contra Msrcionem , Angelos omnesconstare ex spiritu materiali . Materiale tamen seu corpus demo-num statuit subtile, Apolog. adv. gentes c. 22. Suppetit illis (dedamonibus loquitur ) ad utramque substantiam hominis adeun-dam subtilitas & tenuitas sua . Minucius Felix , in OSlavio ,p.zq. Spiritus sunt insynceri, ait, vagi, a celefti vigore terre-nis labibus & cupiditatibus degravati : isti igitur spiritus , po-steaquam fimplicitatem substantis sus , onusti & immerfi vitiis ,perdiderunt ; ad sofatium calamitatis sus non destnunt perditijam perdere . Ex Platone paulopost asserit eorum substantiaminter corpus & spiritum mediam , terreni ponderis & celestislevitatis admixtione concretam . Macarius , hom. 4. zi. Unum-quodque horum pro sua natura corpus est , sive fit -Angelus, si-ve anima, fi ve demon . Licet enim hec corpora tenuia fint, ni-hilominus in substantia , eburnei ere , & representatione , prosubtilitate nature suie torpora sunt subtilia ; quemadmodumcorpus istud, secmdum suam substantiam , crassum est . Augu-stinus non abhorruisse ab ea sententia ( quam Platonicorum fuis-se probat ex Apuleji lib. de Socr. Damon. ) videtur. Consul-Ejä.8. deCiv.Dei cap. 14. O* 15. 6‘ lib. zi. cap. 10. sub fin. acimprimis Lud. Vivis Comment, in l. 15. cap. zz. ubi Platoni eo romnes, deinde Origenem, Lastantium , B a filium , & consensumsere suo tempore scribentium , hactenus secutus dicitur . Ilido-J*US , lib. 8. Originum c. 11. Demones corporum aereorum naturavigent : ante transgressionem quidem celestia corpora gerebant :lapsi vero in aeream qualitatem conversi sunt . Beda loco supradicto non quidem ex corpore constare ; sed corpora sibi aereadamones assumere statuit : sed tam. 4. 1. 3. i n Job. c.ia.p.%61.per corpus diaboli intelligit ;<ames consortes ejus & spiritus im-mundos ; quos ttsnta consensione eir conspiratione dicit Deus illiadjun&os , ut indissolubili connexione eidem fint copulati. Hocunum miror qui S. Hieronymus , inter Origenis errores inEpistola ad Avitum enarratos , hunc quoque retulerit ; Quodrationales creatura fer negligentiam ad terrena corpora fini de-lapse cum supra audiverimus ipsum Hieronymum quoque as-serentem pasci damones & saginari cruore. Quod heri non po-test , si corpora eis demantur . Non dubito si Rufinus hunclocum obscrvaffet , quin eum Hieronymo regessisset - wetsthe-niur .

b Nihil putant Interesse an dicat aliquis ; colo primum Deum .)Sic Deum verum appellat Origenes ; Arnobius, 1.2. c. gentes,vocat Deum primum, Deum superiorem. L- 3. c. gentes sic loqui-tur : Ad cultum divinitatis obeundum fatis est nobis Deus pri-mus i Deus, inquam, primus, Pater rerum ac Dominus , con-stitutor moderatorque cunblorum . Hoc memoratu dignum cen-seo , quod Simon Magus exeerabilis ille hareticorum pater ,non contentus simplici nomine Dei , <bV 7rp£r& sioc , ( »tDeus primus ) adorari voluerit ; teste Euseb. /. 2. Hist. Eccl.

c. 13. ex Justinis apologetico id probante . Primus idem essiquod princeps seu superior, etiam apud alios auctores . Virgil./• t. JEneid.

. . . Piterisqtte memor sa'urnia belli

Prima quod ad Trojam pro charis gesserat Argis.

Ad qua Servius in Comment, prima , princeps accipiendum est.Qui vero paganis summus fuerit Deus , idem Servius Com-ment. in /Eneid. pag. yz/. si« tradit : Sciendum pro qualita-te rerum vel personarum , summum Deum dici , vel Patrem ,Nam unusquisque eum. putat esse summum Deum , quem co-lit : ut , summe Deuris , sanSli custos SoraSis Apollo . wet-sthenius.

c Aut Dia aut s ovem . ) Ethnicorum hic error erat , «tDeum Jovis nomine insignirent, vel potius dedecorarent. HincCelso magnus Deus altiffimus Jupiter Adonai , Sabaoth, Am-mon oTatsitM®' nil dissert , /. 5. cont. Ceis. num. 41. & Arno-bius, /.7. cont. gentes, p. 243. Jovem , quem Deum principemdicitis , & rerum quacumque sunt conditorem . Et Aristeas , l.de Vers. lxx. pag. 6. Illi , Judai , eundem Deum omnium in -speliorem & creatorem colunt, quem etiam alii omnes homines ,& nos imprimis , sed nominantes aliter vocamus Jovem . AstOrigenes , prout ubique singularem zelum pro vindicando Deihonore demonstravit , sibi similis hic esse non desiit 3 acritercontendens , Deum summum numquam Jovis nomine , aut al-terius e diis gentium esse appellandum; imo citius moriendum,& martyrium subeundum esse . Hoc passi m inculcat , repetit ,urget, veluti rem maximi momenti. L. 4. cont. Ceis. num. 48.Quapropter nor his & similibus sabulis offensi , nullo modo fe-rimus Deum maximum vocari Jovis nomine , nec filentApollinis , nec lunam Diance vocabulo : sed puram erga Deumpietatem exercendo , & pulcherrima ejus opificia laudando, neonomine tenus res divinas contaminamus. Lib. 1. cont. Ceis. n. 25.Quanto magis probanda eft Christianorum pietas , qui rem indi-gnam censent , vocabulum aliquod Poetarum fabulis celebratumaccommodare conditori rerum amnium? & paulo ante : Qua ra-tione defendemur Christianos , usque ad mortem obstinatos incertaminibus , ne Jovis nomen Deo tribuant , aut Deumaliena lingua nominent. Rationes ejus rei affert pracipue tres -Prima est, quia dsemonum hac sint nomina , adeoque ipsi Deoneutiquam imponenda , & fraus diaboli eo collimet , ut subDei nomine adoretur . Hinc >n textu dicit : Nil mirum est ,dxmones sua nomina Deo summo imponere, ut velut Deus pri-mus adorentur. Et l. 5, cont, Ceis. num. 46. Quapropter quosviscruciatus perserimus potius , quam Jovem fateamur esseDeum : nec enim eumdem credimus Jovem & Sabaoth : iraone Deum quidem Jovem , sed dismona quemdam , qui deleShturhoc nomine, infensum hominibus, & inimicum vero Deo. ClinjOrigene facit Cyrillus Alexandr. 1 - 7 ■ contra Julianum p. zzS.qui huic Jovem, Martem, Musas, jEscuIapium, aliosque Deosnominanti, respondet ; Pistores itaque, manu promti & artifi-ces statuarii deos declarent , qui neutiquam dii sunt , sed po-tius impuri damones, aut homines perditi, walafridus Strabo,de reb. Ecclef. c. !. p. q 9 s. Paganos fecisse templa diis suis ,vel potitis damonibus , sedu^ioYibus Juis . non fotum ex ipsofumlibris , fid etiam ex divine scriptura: testimonih agnoscimus .Secundo , Urget Adamantius vim nominum & vocum , quas$ putret , natura, non fiecret , ex instituto hominum, significent;A illa qua; Deo a Mose & sanctis hominibus attributa sunt ,procul dubio singularem jvtpyejoiv , ( energiam ) & efficaciam

in se habere , ficque periculum oriri , ne nomina deteriora po-tioribus , & fetiora deterioribus accommodentur : l. 1. cont.Ceis, num. zy. Videantur Protreptici verba . Probat autem no-mina ,piatt significare , ex efficacia eorum iu exorcismis : inquibus Jesu Nomen , innumeros damones conspiclatur ejecijseex corporibus & animis . Sic in incantationibus licet nominapermutare, si debeant effe efficaces . Vide fusius hac de re dif-ferentem Origenem /. 1. cont. Ceis. num. 2 4,13. &• lib. 5. ».45-4 6. Hausit vero Origenes hanc opinionem a Platone , in Cra-tflo eam multis astruente ; rejecto Aristotele , qui contrariumsensit. Denique , intuitu turpissimorum facinorum & obscoena-rum fabularum , a Poetis & Philosophis diis suis affictarum ,neutiquam ferendum effe existimavit , ut sanctissimo Deo ho-rum nomina dentur. L. 4. cont. Ceis. num. 48. Quid me opus estenumerare absurdas de diis historias Cnecorum , pudendas pri-mum , etiam cum allegorice exponuntur ? Quapropter nos his©• fimilibus fabulis offensi , nullo modo ferimus Deum maxi-mum vocari Jovis nomine . Quid distet inter Jovem atqueDeum , fi pluribus noffe cupis , adi Arnobium, /. z. contra gen-tes , p- 19- Cffiteriun omittendum non est , permittere Orige-nem , ut nomine appellativo , quo unaquteque natio Deum in-digitare solet , Utamur , L. cont. Celsum num. 46- Qst’ , n0 ~mitte appellativo Deum in omni lingua, in qua quis enutritus

f tst ,

o