C o n t r A Celsum, "Lib. I. 20 r

t® sapienti® reliquerunt 'vestigia , qui & ani- inducit corruptioni obnoxium adeoque corpo-malia rationis expertia adoraverunt, & sermo- reum : quod in causa est cur c Stoici Ddiunnibus probare conati sunt cultum sic Deo tri- este corpui asteverent , neque cos negare pu-butum rationi congruere , & aroanis- quibus- deat illum este mutationis. & vicissitudinis im-dam abstrusisque rationibus stabiliri. Ac Aigy- munem, ita ut ex ipsis corrumpi polsit, si quiptii quidem, quum suam Dei colendi ratio- sit, qui corrumpat, eaque causa non corrum-nem in colendis, animalibus positam extollunt, patur , quia quod corrumpat , nihil est . Sedsapientes sunt r at si quis Judaeorum legi legis Judaaorum Christianorumque doctrina , qu®latorique astentiens omnia ad universarum ,re- Deum mutationis omnis variationisque exper-rum conditorem & solum Deum referat, Cei- tem profitetur , qu® suis ad Deum precibussb ejusque similibus videtur eo esie inferior s dicit, Tu autem idem ipse £S> quaesilei dictumVeterum si u ' naturam divinam non. ad rationabilia tan- hoc esse docet, TJpn mutor ; hxc , inquam ,/Egyptio- tum & mortalia animalia , sed etiam ad ea doctrina impia judicatur , quia ab eorum fo-rum religio qu® ratione carent , demittit : quod impietate cietat,e , qui de Deo impia sentiunt , abhor-victam"ad^ ^ on § e operat fabulosam e corporibus in cor- ret.

brutas' ani- P ora transmigrationem , qua fieret ut anima e 22, Post Celsus circumcisionis apud Jud®osmantes de- caeli fornicibus delapsa in brutas animantes usum non reprehendit,, sed ait Judaeos illam abmittebat, tam mansuetas quam feras descenderet. Cum d JBgyptüs-fuiße mutuatos . Nimirum Aigyptiishujusmodi fabulas narrant ALgyptii, nimirum maluit fidem adjungere, quam Moysi, qui A-recondita & arcana scrutari putantur 5 quas ve- brahamum scribit primum hominum circum-ro historias, quas leges toti genti Moyses re- eisern fuisse . Illius, vero Abrahami nomen &liquit , ea videntur inanes fabul® , nec ejus cum Deo familiaritatem non 'Moyses rnerno-sermones allegoricum sensum putantur admit- ravit solus . Multis etiam eorum qui excan-tere ,. tant d®monia , usurpatur istud : Deus jLbraha-

21, Atque h$c Celsi Epicureorumquc sen- mi ; hi neque indicant qua cum Deo vir illetentia est.. Nam ait ille: Ex hac doffirina , quam justus fuerit familiaritate conjunctus . Quoclr-a sapientibus gentibus eruditifque viris acceperat , ea Deum .Abrahami invocant , etiamsi nesciantdivinum Moyses consecutus eft nomen . Cui ego: quis ille fuerit Abrahamus ,. Quod idem deEsto v Moyses vetustiorem doctrinam ex aliis Ilaac , de ® Jacob , de Israel dicendum est ,•auditam tradiderit Hebr$is . Si salsam , si ni- q U ® nomina ,. licet , ut in consesso est , he-bst gravitatis, aut lapienti® habentem iis quos braica sint, in suis tamen ritibus adhibent f AEregebat, commendavit, merito culpandus est: gyptii, cum aliquid mirabile pollicentur. Quodquod si , ut ais tu , sapientia veraque recepit ad circumcisionem spectat , qua primus Abra-dogmata , & suos ea docuit , quid fecit quod hamus usus est, quamque Jesus a suis diseipu-a jure reprehendi queat ? Utinam a Epicurus & lis observari noluit , ejus rationes exponereh minus illo irreligiöses in providentiam b Ari- nunc non cogito , nec illius explicand® hi cAristoteles stoteles , & Stoici qui Deum corpus esse au- opportunus est locus, sed pugnandum est con-ia Provi. ttimant , doctrinam illam audiissent , Non jam tra Celsum; & quia putavit salsi convicturumpiairo^mf P^ enuS orbis esset doctrina , qu® providentiam se facilius christianismum, si judaicam religio-nus itreli- aut tollit aut sinibus coercet, aut principium nem cui seam originem debet, falsam esse o-giosus. Tont. J. f- o sten-

A Epicurus.) Lucretius • lib. 2.

Omnis enim per se divum naturtj, necesse ejl yImmortali avo summa cum pace fruatur ,

Semota a noflris rtb.us , fejunHaque longe .

Jam privata dolore omni , privata periclis rIpsa suis folhns opibus , nil indiga noftn yNec bene pro meritis capitur , nec tangitur ira.

Tertull. Apologet, cap. 47. Contra Epicurei otiosum , & ine-xercitum , & , ut ita dixerim , neminem humanis rebus . La-ii ant. De ira Dei cap. 8. 9. Eufeb. lib. 14. cap. 23. 24. ay.atf.27. Tbeod' Serm. 6 . De Dei provid. 'Tullius , nb. 2. De Divi-natione, & lib. 2. De natura Deorum. Spencer.

b -Arifioteles . ) Tatianus , contra Greecos 7 pag. M- 2 - Aristo-teles terminum providenti# imprudenter pr#fixit, & felicitatemearum rerum quibus ipse afficiebatur , copia, imperitissime cir-tumscripßt . Eusebius lib. 15. cap. 5. Aristoteles in lunari orbemetam Numini terminumque constituens , partes mundi reliquasejus cur# gubernationique subduxit. Vide quce profert ex Atti-co Platonico ; quem rectius -Atticumscurram nominares . Tbeod.Serm. 6 . De Dei provid. Cpill, Alex. lib. 2. contra Julianum.Clem. ilex. in Protreptico . Audi vero Aristotelem. , libro Demundo , cap. 2. Dicitur etiam aliter mundus , ordo {jr digestiouniversorum , qu# a Deo & per Deum asservatur. Et libro pri-mo cap. 5. De partibus animalium ; Qttamobrem viliorum ani-malium disputationem perpenfionemque fastidio puerili quodamsprevisse , molefleque tulisse , dignum nequaquam eft , cum nul-la res fit natur# , in qua non mirandum aliquid inditum ha-beatur. Et quod Heraclitum dixisse ferunt ad eos qui eum allo-qui eum vellent , quod forte in casa furnaria quadam calorisgratia sedentem vidissent , accedere temperarunt : ingredi enimeos fidenter jufstt , quoniam, inquit , ne huic quidem loco diidesunt. Idem libro primo De Moribus cap. 8. 9. Vide Salorno-nem Gesnerum , Theologi# Professorem Pl^ittembergensern , quitriginta testimonia, ut vocat , insignia ex monumentis Atrista-telicis de Dei universali & singulari Providentia conquisivit rsufficiet enim nobis vel leviffime attigifle . Spencer.

C Stoici . ) Plutarch. lib, primo De placitis Philosophorum .Tullius lib, 4. Acad. Quefl. Tertull. --Apol. cap. 47. Eufeb. lib.JJ. cap. 15. Pr#p. Evang. ex ^Ari ßocle . .Clem. in Protrept. &Strom. 1. Strom. 5. Strom. 7. Varii varie de philosopiiorumdogmatis tradiderunt . Justinus , -Apol. 2. pag. 66 . Opi veroappellantur Stoici philosophi , ipsum etiam Deum in ignem dis-solutum iri opinantur , ac novum per mutationem mundum fa-

re dicunt . Plutarch. D.e Oraculorum defeftu ; vero Stoicos no -vimus non modo de geniis in eadem nobiscum sententia esse ,Jed etiam de diis , quorum tantum statuunt numerum , unumdumtaxat xternum interitusque expertem , reliquos & natos &obituros censere. Spencer.

d AEgpptiij . ) Credibile est JEgyptios reliquasque gentes aJudieis circumcidendi litum mutuatos esse . De MtbiopibusArtapttnus testatur, apud Eufeb. lib. 9. cap. 27. AEthiopes au-tem ipsos, tametsi hostes, tam propenso tomen in Moysem ani-mo suisse. , at ipstus quoque circumcifionis ab eo ritum accipe-rent . Id quod a sacerdotibus etiam omnibus prastitum suerit.

SPENCER . _ _ '

e De Jacob. ) Vide lib. 1. num. 24. & 15;. lib. 4. num.33.

'34. lib- 5. num. 4-;. & 4<l. Justinus in Dialogo, cum Try-phone . Sin vos per nomen .quodvis , qui vobis fuere , renumaut justorum aut prophetarum , aut patriarcharum adjumis ,non subjicietur vobis dtemonium aliquod : ceterum fi quis ve-strum adjuret per Deum Abrahe , & Deum Isaac , ct DeumJacob , forte subjicietur . Vide Alexand' Trallianum lib. 11.Grotium & Hammondum in Annot. ad Mattn. cap. 12. Car-danum lib. 18. De Mirab. A Baron, ad annum 120. num. 13.Quod vero Justinus Martyr dicit nomen cuiusvis regis. Judaiciinvocatum ad expellendos dtemonas non sufficere , vix fidemmeretur , si vera de Eleazaro narra: Josephus lib. 8. Antiq.Jud. cap. 2. Spencer.

f J&gyptii, ) Periere libri , ex quibus hujus rei notitiamhaurire poteramus : huc tamen non inepte referas qute habetJamblicbus , libro De mysteriis , capite De nominibus divinis.Depone igitur suspiciones a veritate cadentes. , quibus suspica-ris /Egfptiam ibi conferre linguam dumtaxat , ubi AEgypthtsest , vel usus AEgyptia lingua , qui tunc invocatur . Potiusautem existimato, quoniam primi omnium AEgyptii präsent iamparticipationemque Deorum sortiti sunt , ideo deos invocantempotiffmum approbare ; quando AEgf.pt io ritu vocantur . Nequevero dicendum, est barbara hec obscura divinorum nomina essequadam prastigiatorum fascinatorumque machinamenta : quoenim pasto qu# maxime conjunsta sunt diis , qugque nos iisconjungunt , & quafi aquales cum superis vires habent, phan-tastica figmenta erunt , fine quibus nullum in sacris opus effircitur . Arnob. lib. r. qdv. Gentes . Magus fuit , clandestinisartibus omnia illa perfecit , Rgyptiotum ex adytis Angelorumpotentium nomina ÖT remotas furatus est disciplinas . Spen-cer •

C

Stoici De-um esse cov-dus dico'bant.

Deus muta-tionis ex-pers .

Pf 101.28,Malae. $.6.

Gen . 17.28.

d

Abrahamprimus ho-minum cir-cumcisus ...

Abraham ,isaac , Ja ;cob,& Isra-el 'nominam incanta-tionibus u-furpata .ef

Circumci-sio Christin,nis vetita.