s

202r Ö R I G.

ftenderet, funditus everti oportet quidquid ca-lumniarum in illam religionem fudit.

Celsicahi- Pergit Celsus : Hi Moysen suum ducem

Minia. fequuti caprarii oviumque pastores , rusticanis do-lis decepti unum Deum este crediderunt . Osten-dat igitur quomodo , dum caprarii oviumquepastores nulla , ut putat , ratione a deorumcultu deficiunt, ipse approbare possit multitu-dinem deorum , quos Graeci aliique Barba-ri colunt. Dicat quid rei, qua natura sitMne-mosyne, qua: Mulas ex Jove genuit, vel The-mis , qua; Horas . Gratias semper nudas pro-bet revera existere . At non poterit illa Grae-corum figmenta , quibus corpora tribui viden-tur, ex illorum operibus deos este demonstra-re . Cur enim vera: magis e stent ilice Gr$co-rum de diis fabulae , quam , verbi causa , L-gyptiorum, quorum lingua nec Mnemofynemnovem Musarum matrem, nec Themidem Ho-rarum., nec Eurynomen Gratiarum , nec aliaUnus unius Oraecorum nomina admittit? Quanto igitur e-mundiopi- v .j en( .j us ^ q uanto Ms omnibus figmentis me-lius est argumentum quo quis ex praeclaro re-rum quD in mundo conspiciuntur, ordineper-foasus , illius mundi veneratur conditorem ,unius lecumque omni ex parte consentientisMundus a linum . Q ua quidem partium omnium confpi-nimabus ' ratione & consensu liquet mundum a pluribusnon regi- creari non potuisse , neque pluribus animabustur 4 j-egi quL totum e telum moveant: cum una fe-

rendo ab oriente in occidentem firmamento■fofficiat continendilque partibus , quae , ut exfe perfecta: non sint , mundo tamen sunt ne-cessaria:, Quidquid enim in jnundp est ? mun-

a Sicut flacit Jriflotili , ) Lib. i. part. i.cap. i. De interpr.flomen igitur est vox significans ex instituto, fine tempore , cu-jus nullet pars significat fep arat rea . Et paulopost. Ex institufoautem dixit quia nullum nomen est natura , sed tum fit nota .f- 4 rnob. lib. I. adv. Gentes . Quamquam , st verum spestlss , nul-lus sermo efi integer natura , vitiosus similiter nullus : C u.t-ttam est enim ratio naturalis , aut in mundi constitutionibuslex scripta , ut hic paries dicatur , & kcec fella , cum nequesexus habeant fcemininis generibus masculinifque discretos , ne-que quisquam docere Aoclisfirnus me pojfit , ipsum hic & hjecquid fint ? aut cur ex his unum sexum virilem designet, sozmt-ninis generibus id quod sequitur applicet ? Humana ista sunt pla-cita , & ad usum sermonis faciendi non sane omnibus necessa-ria : & paulopost , Nonne aliud hjec utria , aliud dicitisHOS UTRES, CJELUS & cjelum , &c. Apud Platonem nomeninstrumentum docendis rebus accommodatum , & quo rerum ipsa-rum natura discriminetur. Plato in Cratylo, pag. zz8. Idem insequentibus supponit qiuedam primaria exstitisse vocabula ,qute rerum naturam indigitabant , reliquorum quibus utimurfontes, verum antiquitatis situ obruta humanum captum longefugere : ( ibid. pag. 421. 25. ) Neque enim melius boc habemusqui equam , ad quod tanquam ad scopum quemdam nostram deprimorum nominum veritate disquisitionem reducamus : nist for-te quemadmodum Tragici , cum res est intricatijfima , ad ma-chinas confugiunt, & deos inducunt, ita & nos abeamus , post-quam dixerimus deos prima nomina imposuisse, & hac de cau-sa testle illa esse instituta. Hoc modo optime res h,cc a nobis ex-plicabitur , aut illo quem supra notavimus nos a barbarisquibusdam illa suscepisse ( sunt enim nobis antiquiores barba-ri I aut certe prx vetustate nullo modo paffe ipf a dispici, quem-admodum nec barbara . Et non longe ab istius operis fine sta-tuit, Majorem quamdam humana potentiam esse q UX primäre -bus nomina imposueris ; & pag. 438. alicubi se nominis impo-nendi rationem, maxime u deos spectat , penitus nescire profl-tetvtr : Quid vero ? nonne augustum quiddam esse arbitraris ,toteiligere quatenus restium fit atque consentaneum , fluviumillum vocare Xanthum potius quam Scamandrum ? Item si &illud vis animadvertere quod de ave quadam dicit ille, q-jrmChalctda Dii appellant, hominesque Cymindin :illam ne levem rem esse existimas , in qua discenda studiumoperaque adhibeatur , quanto restlius fit eidem avi Chalcidisquam Cymindis appellationem tribuere ; quam Batieara autsilyrinem vocare ? Et fic de plurimis aliis que sunt apud huncpoetam & alios fit constituendum . Verum hec sunt hujusmoditit a te vel a me competi nuflomodo possint , quippe que in-geniorum nostrorum captum superent. ( Piat, in Cratylo, pag.400. 401. tandem sui dubius , eorum, qua: locutus est, nihilastruit , nec sermoni suo adhseret , licet aliquali probabilitatefulceatur , p- 418. 440. summae sapientia: Pythagore adseripsitomnibus rebus nomina inposuisle. Tuli. lib. 1. Tuscul. Quest.Theodotus epit. i'A TÜV vpotpuT-, Nigidius argutissime docuit ,

{ ut ait Gellius ) nomina non positiva esse, sed naturalia. Vi-de GelUfixt , Üb. 10. cap. 4. Nesti, Att. Origenes putat angclps

E N I

di liint partes , non totius autem pars Deus.

Nam pars est quid imperfectum , quod Deominime convenit . Forte etiam , si qui volue-rit altius scrutari, Deum nec partem, nec to- y>eus nectum este probaverit . Sane totum constat ex totum,necpartibus . At ratio nunquam summum Deum pars,admitti patietur ex partibus conflatum , qua-rum lingula; non poliunt quod reliqua: om-nes .

24. Sequuntur Hcec Celsi: Hi caprarii & pa-stores unum effe Deum crediderunt , sive illumExcelsum , sive vidonai , sive Cdestem , sive Sa-baoth , five quovis alio nomine hunc mundumappellare maluerint ; neque quid ultra cognove-runt. Et paulo post : Tssihil interefl quo nominevocetur Deus , five Jovis , ut apud Crocos , si-ve alio quolibet apud ALgyptios aut [apud Indosusurpato. Quibus irefpondendum , altam & ar-canam este de nominum natura quaestionem; u- Aristotelis-trum , a sicut placet Aristoteli , ex instituto Stoicorum,'imposita sint rebus vocabula t an , ut volunt & Epie rib Stoici, ex natura sint, primis vocibus res ipsts ^ntemia:imitantibus , unde post nata nomina suerint > „ommum.quod ex nominum originationibus eruere sibi j,visi sunt : an , c ut docuit Epicurus a Stoicis cdiffidens , natura quidem -nomina sint, sed itaut primi homines quasdam voces effoderint di-versis , in quas incidebant , rebus . Hic igitursi probare posiumus natura vim incile quibus-dam nominibus , quibus utuntur aut Algyptio-rum sapientes, aut apud Perlas eruditiores Ma-gi , aut inter Philosophos Indos Brachmanes ,vel d Samansei, & apuei alias gentes ; si planumfacere possumus , quam vocant magiam , eam

non

Vctri.is dialectos fabricatos elfe , & singulos singulis, quibus im-perabant , provinciis diversam linguam attribuisse . Vide Ho-rrui. xi. in Num.,Wor aliosque tales ( ut olim Gellius ) argu-tis deUBabilif^ue deßditG aculeos eunt audiremus , vel tefiitare-mus) neque in his scrupulis aup emolumentum aliquid solidumad rationem vitee pertinens , aut finem ullum qutsrendi videra-mus , Ennianum Neoptolemum probabamus , qui pvofc&oita ait ,

Philosophandum iß paucis , nam omnino haud placet .

Spencer.

b Stoici. ) Tuli. lib. z. De nat. Deor. In enodandis nomi-nibuSi quod miserandum fit , laboratis . Saturnus , quia fe sa-turat annis; Mavors , quia magna vertit ; Minerva, quia mi-nuit , aut quia minatur; Eenus , quia venit ad omnia Ceresa gerendo . Quam periculosa consuetudo ! /« multis enim no-minibus hre rebitis . Quid Vejovi facies ? Quid Vulcanal Quam -quam , quoniam Neptunum a nando appellatum putas , nullumerit nomen , quod non pfjfis una htera explicare unde dubiumfit . In quo quidem magis hic mihi natare visus cs , quam ipseNeptunus . Magnam molefiiam suscepit & minime necessariamprimus Zeno, pofi Cleanthes , deinde Chrysippus , commentitia-rum fabularum reddere rationem , vocabulorum , cur quique ap-pellati sunt , causas explicare. Spencer.

c Ut docuit Epicurus. ) Quid sit discriminis , inquit Bohe -rellus , inter Stoicorum & Epicureorum sententiam non vide-runt Velserus & Hceschelius , qui htec deleri posse putarunt ,tanquam cum praecedentibus coincidentia . Multo mimis appo-site huc affert Spencerijs locum A. Gellii lib. 5. cap. 15. Demo-critus , ac deinde Epicurus , ex individuis corporibus vocemconflare dicunt , eamque ut ipsis eorum verbis utar , p\v' r tschoywy ( fluxus sermonum ) appellant . In quo agitur de vo-cis, ut ita dicam, corporeitate. Epicuri mentem de Nominumorigine explicat Lucretius lyb. 5.

d Samanjsi. ) Porph/rius lib. 4. De ^ fhßin . ( pag. i 6 j. edit.

Cantnhr. 1653. ) Indorum enim respublica in multas partes efidissedi a , apud quos est gemis quoddam philosophorum , quosGreeci Gymnosophistas solent appellare. Horum du& sunt6’ utriusque sui antistites , Brachmanes hujus , & Saman<eialterius . Sed Brachmanes n majoribus veluti sacerdotium permanus traditum , talem divinam sapientiam recipiunt : Sama*nai vero inter suos deliguntur atque ex volentibus divinam sa-pientiam audire complentur . Sunt autem ejusmodi , qu<s dsipsis narrantur , ut scrtpftt Bardesanes vir Babylonius , tempo-re natus patrum nosiromm , Ö* congressus cum illis Indis quiex finitima Damadamidis regione ad Casarem venerunt . Prae-dictum Porphyrii locum laudat Codius Rhodtginus , lib. 13-cap. 25. Ledi. uAntiq. Idem refert Hieronymus de Samansis 3 cBrachmanibus ex Bardasanc Babylonio , lib. 2. adversus Jovi-nianum : Cyrill. *AUx, „lib. 4. contra Julianum ; Et Druid$

Galatarum & Samangt ex BaBra Persarum & Celtarum nan,pauci. Spencer.