T
Contra Celsum, Lib. III. 269
I
gere ut summum bonum & omni promissionemajus ; quod horum nemini accidere potest ,qui nequiter vivere proposuerit .
79. Cogitaverit fortasse quispiam in his no-stris institutis non nequitiam quidem , sed ta-men superstitionem esse , hincque doctrina? no-stra; vitio dabit quod superstitiosos faciat .Respondebimus , quemadmodum quidam exlegislatoribus interroganti, an civibus leges op-timas tulisset , respondit non omnino optimasdedisse, a sed quibus optimis opus habebant ;
Solonis re- * ta religionis Christiana: auctorem dicere posse :ssonsum. quibus ad morum emendationem legibus indi-gebant plurimi , has quam optimas tuli , do-ctrinam institui , poenas & supplicia intentavipeccantibus , nec eji quidem commentitia, sedcerta & pertinacibus corrigendis necessario mi-nitanda : quamvis non omnino aut punientisconsilium, aut fructum e suppliciis capiendumintelligant. Atque haec de pernis doctrina tamutilis est quam veritati consentanea, & magnohominum commodo obscure traditur . Cete-rum nec mali ut plurimum a Christianis dq-ctoribus ad religionem adducuntur , nec fu-mus in Deum injuriosi. Nam de illo vera prae-dicamus & quae etiam vulgo perspicua viden-tur , quanquam illi quidem non tam perspi-cua simt quam paucis quibusdam , qui suntin nostrorum investigatione dogmatum exerci-tati .
80. Quod Celsus respiciens ad ea qua; debeata vita , & de sutura cum Deo societatedocemus, criminatur Chriflianos a nobis vanaspe duci , sic refello : heus tu > ergo arbitra-le ris eos vana spe lactari, qui, b Pythagora &
Platone auctoribus, persuasum habent eam es-sfe anima? naturam , ut ad summa caelorumascendat , ibique in quodam supra cassos locoiisdem, quibus beati , spectaculis fruatur. Er-go ex te, o' Celse, qui animam a corpore so-lutam permanere existimant & ita vivunt utHeroes fiant , & cum diis vivant , ii vanaetiam spe ducuntur . Fortasse & eos vana speCelsus deludi dixerit, c qui pro certo habentmentem extrinsecus venire , & morti etiamsubductum iri . Prodeat igitur in certamen ,qua secta sit non dissimulans ; fateatur se Epi-cureum esse , & rationes haud quaquam con-temnendas oppugnet quibus & Grsci & Bar-bari defendunt animam esse immortalem : o-stendat his sententiis vanam in spem induci
a Sed quibus optimis .opus habebant . ) Plutarchus in vitaSolonis : Interrogatus ( Solo ) ecquid optimas leges Athenien-sibus scripsisset, optimas , inquit , quas accepturi illi erant .
b Pythagora & Platone &c. ) Laert. in Pythag. Mercuriumanimarum esse eußodem , ob eamque causam deduciorem Cr ja-nitorem , & terrenum appellari , quoniam is e corporibus , eterra , ac mari animas deducat ; ex quibus , qux pure sunt ,eas celsissimum in locum duci , impuras autem neque ad easaccedere , neque inter se consociari , sed durissimis vinculis aFuriis conftriBas teneri . Plato in Phedro, pag. 247- Permultaigitur & beata speBacula & spatia sunt in quibus feliciumdeorum genus versatur , dum unusquisque suum obit munus .Concurrit autem is qui vult & potefl . Livor enim a divinochoro abefl . Quum vero dii ad convivium & dapes proficiscun-tur , in summum coeli fastigium sublimes sunt acclivi loco .Deorum quidem vehicula ita sunt constituta , ut coquis ponderi-bus librata , frenorum duBus opportune sequantur , ac proindefacile gradiantur : at alia vehicula difficulter gradiuntur .Gravatur enim equus pravitatis particeps , ad terram vergens ,Ct ipso pondere inclinans , cuicumque equus fuerit ab aurigisnon bene innutritus : ubi nimirum labor & ultimum certamenanime proponitur . Que enim immortales vocantur , quum adsummum pervenerint , extra progresse in cali dorso conßfiunt. .Ibi constitutas circumferentia ipsa circumfert , atque ille in-tuentur ea que sunt extra coelum : locum vero supercoelestem ne-que quisquam nostrorum laudavit adhuc poetarum , neque un-quam pro dignitate laudabit . Et pagi 250. Pulchritudinem tuncsplendidissimam videre licebat, quando eum beato illo choro fe-
PythagorJB& Platonissententiade anima;statu post
*nohem.
qui illis assentiuntur, sua vero philosophia notivanam spem dari, sed certam & exploratam ,aut potius , quod ejus rationi consentaneumest, nullam ; quippe qui doceat animam sta-tim ut corpus dissolutum est , prorsus interi-re . Nisi forte Celsus & Epicurei negant va-nam esse spem in voluptate quafii ultimum bo-num esse putant, in bona corporis valetudine,in fide Epicuri collocatam.
81. Neque vero existimes me non congruen-ter Christian® doctrina; convenienterque face-re , cum utor suffragio Philosophorum , quianimam immortalem esse , aut post corporisinteritum permanere contendunt . Cum iisenim si qu® communia servabimus, multo pro-babitur facilius vita; suturae felicitatem eos ma-nere solos, qui religionem a Jesu prasscriptam ,& sinceram , puram, omnique rei creat® per-mixtione expeditam in conditorem omniumpietatem amplexati suerint . Jam demonstretqui voluerit qu$nam meliora illa sint , quaenihili facienda esse perperam suademus . Con-serat felicem illum finem , quo apud Deumin Christo , boc est, Verbo , sapientia & uni-versa virtute , sruituros , Deo largiente , do-cemus eos > qui puram immunemque scelerevitam transegerint & Deum universorum per-petuo & constanti amore dilexerint: conferat,inquam , illum finem cum eo , quem singulaePhilosophorum apud Graecos Barbaros-ve se-ctae , aut quaedam mysteriis plena pollicentesexpectandum esse docent ; & ostendat illumesse ut verum , sic Dei benignitati consonumbonisque vita functis convenientem , nostrumvero minime; aut haec non fuisse a divino Spi-ritu puras Prophetarum animas replente tradi-ta . ostendat item, si placet, documCnta, quaehumana esse nemo diffitetur, anteponenda es-se iis, qu® divina & Deo afflante data essedemonstramus. Denique qu®nam sunt illa bo-na, quibus dimissis, pr®stantiora pollicemur ?Etenim , ut ne arroganter dicam , nihil pr®-stantius excogitari posse perspicuum est, quamse supremo Deo committere & amplecti do-ctrinam , qu® nos 'ab omni re creata abductos,ad summum Deum per animatum & vivensVerbum , sapientiam viventem , filium Deiperducit . Sed jam satis longus est tertius hicadversus Celsum conscriptus liber . Quare fi-nem dicendi fäcio ; in sequentibus contra qua»ille scribere perrexit certamen instauraturus.
ORI-
licem illam visionem contemplationemque sequentes , cum Jovequidem nos , alii vero cum alio quodam deorum viderunt 7 iyinitiati sunt sacris, que fas est dicere sacrorum omnium beatissi-ma: que celebramus integri quidem nos, & a malis illis immunesatque liberi , quacumque in posterum tempus manebant : inte-gris vero & simplicibus & immobilibus & felicibus speBacttlisinitiamur , & ea attente inspicimus , pura in luce puri , &extra omnem impuritatis noxam , soluti ab hoc ergastulo quodmodo circumserentes corpus vocamus, in modum ostrea huic col-ligati. Spexcer.
c Qui pro certo habent mentem extrinsecus venire &c.) Ari-stoteles lib. 2. cap. 3. De Gener. Animal. De anima quoque sensua-li pari modo dicendum est , atque etiam de intelleBuali. Omnesenim potentia prius haberi quam aBu neeeffe est. Sed aut omnescontingere , cum ante non fuerint , neeeffe est , aut cum antefuerint , aut partim cum ante non fuerint , partim cum antefuerint - & contingere aut m materia non subeuntes femen ma-ris , aut eo quidem inde venientes sed in mare aut omnes ex-trinsecus contingere , aut nullam , aut partim extrinsecus , par-tim non extrinsecus. Ceterum omnes ante esse , impossibile ra-tionibus bis este ostenditur . Quorum enim principiorum aBioest corporalis , hec sine corpore inefse non poste certum est. VerUgratia, ambulare fine pedibus * Itaque extrinsecus ea venire im-possibile est . Nec enim ipsa per se accedere possunt , cum inse-parabilia sint , neque cum corpore . Semen enim excrementumalimenti mutati eft. Restat igitur ut mens sola extrinsecus ac-cedat , eaque sola divina fit . Nihil enim tum esus aBionecommunicat aBio corporalis. Spexcer.