Contra Celsum, Lib. IV. 281
rere . Sed neque Celsus, neque quifquam aliushominum qua’ ad facienda prodigia adhiben-tur j naturam differendo accurate explicare po-test, nec evincere nihili ducendos illos esse ho-mines, quorum vel sola nomina , non modoapud domesticos, sed & apud exteros magnamvim habent . Ejus etiam fuit ostendere , quo-modo nos imperitis & tardis male interpretan-tes haec nomina , auditores sallamus , ut ipseputat ipse vero , qui fe nec imperitum nectardum esse jactitat , illorum nominum veramafferat interpretationem . Sed ei fatis fuit deillis nominibus , a quibus suum Juda?i ducuntgenus , dicere nullam multis ante faculis fuissede illis nominibus controversiam ; nunc autem Ju-daeos de eisdem adversus quosdam alios disputare.
Quinam vero illi sint alii, non indicat. Osten-dat enim qui voluerit, quinam sint qui contraJudaeos disputent, & ulla ratione vel probabi-li refellant Juda?orum & Christianorum dtz il-lis nominibus sententiam , aliosque proferabt ,qui de iisdem sapientislime & verissime disse-ruerint . Sed certi sumus id neminem facereposse : cum evidens sit hxc nomina ex linguaHebraica suisse deducta, a qua: apud solos Ju- adasos invenitur.
3 6 . Postea Celsus , e prophanis auctoribusillorum populorum proserens historiam qui dcantiquitate contendebant , quales sunt Athe-nienses , iEgyptii, Arcades, Phryges , quiquequosdam apud se e terra natos suis quisqueargumentis pugnabant, ait Judceos in angulo ali-cubi Talestina colleUos , nullius eruditionis homi-nes , ignaros hac jam clim ah Hesiodo innume -risque aliis viris divinitus afflatis fuisse decanta-ta , finxisse incredibilia hac & ignorantia plena:
Deum suis manibus fabricasse quemdam homi-nem , inspirasse in eum , & cx e j US latere eduxis-se mulierem , dedisse pracepta , his obstitisse ser-pentem , & Deum a serpente fuisse superatum .
^Anilem fabulam hominum impie Deum inducen-tium jam tum ab initio tarn imbecillem , ut nene unum quidem hominem , quem fecerat , persua-dere posset . Sane per ha?c doctissimus ille &eruditissimus Celsus , quo judice Judmi &
Christiani in summa ignoratione versantur ,plane significat quam exploratum sibi, sueritcujusque scriptoris Ornei & Barbari tempus ,qui putat Hesiodum aliosque innufneros divi-nitus ut vocat inspiratos esse Moyse e jusquescriptis antiquiores : Moyse , inquam , quem Moysisbello Trojano superiorem esse constat . Itaque bello T ro .non Judari sunt , qui incredibilia & imperitis' Janpanti-iima de homine e terra nato confinxerunt jsed homines illi , ut Celsus vocat , divinitus merum a°'afflati Hesiodus aliique innumerabiles , qui , liosquecum non didicissent , ne audiissent quidem de j?oms egravissimis illis & multo vetustioribus hi sto-riis in Paltestina vulgatis, inepta de rebus pri- minaviVscis commenti sunt : cujusmodi est deorum ge- tanquamnealogia, quibus & ortum & sexcenta alia tri- iuvenrunsbuerunt . Quare laudandus Plato qui Home- comi P ! °-rum aliosque similium poematum auctores b ^exterminavit e s ua Republica tanquam juven-
N' n tutis
non suisse incomperta : & quod illa non per-spicue proposuit , causam suisse vim eorum ,quam frangere posse desperabat.
34. Nam omnes illos qui ista Dei appella-tione utuntur , sic interrogare lubet . Dicite ,o boni , quis ille est Abraham ? quantus illeIsaac ? qua virtute suit Jacob ille, ut Dei no-men illorum adjunctum nominibus tanta mira-cula faciat ? Unde didicistis aut discere pote-stis res gestas illorum hominum ? Ecquis inse recepit historiam perscribere qure aut illosviros arcana qusedam efficiendi virtute praedi-tos aperte repraesentat , aut magna saltem &admiranda suspicandi locum praebet intelligen-tibus ? Cum igitur nemo vestrum nobis osten-dere possit aut historiam sive Orneorum siveBarbarorum , aut si deest historia , saltemquamvis aliam arcanam conscriptionem , ubires illorum virorum gesta? consignatae suerint :Nos vobis librum, cui titulus Genesis , exhibe-mus res illorum gestas & oracula illis a Deoedita continentem. Et quaeremus an quod triumillorum Judaicae gentis Patriarcharum nominausurpatis , certi experientia magnam esse hu-jusmodi invocationis virtutem, non id eviden-ter probet divinos illos suisse viros ? Hos ta-men nonnisi a sacris Judaeorum libris cogno-scimus . Saepe etiam contra daemones aliasquenoxias potestates in usu est ista formula .- Deuslsrael , Deus Hebraorum , Deus qui sEgyptiorumregem Algyptiofque submersisti in mari rubro. At-qui has historias & nominum interpretationemsoli nobis tradiderunt Hebraei , qui patriis li.teris patriaque lingua haec omnia celebrant &explicant . Quomodo igitur Judai suum aggres-si genus recensere a primis illis hominibus quosimpostores & errones vocare Celso placuitausi sunt impudenter suam ad illos referre ori-ginem ? Certe eorum nomina , cum sint He-braica , sacrique eorum libri Hebraeorum lin-gua & literis descripti argumento sunt , gen-tem istam ad homines illos pertinere . Atqueetiamnum Judaeorum nomina Hebraicam lin-guam reserunt; utpote quae aut ex illorum li-bris deducuntur , aut certe ex illis rebus quaesignificantur Hebraica voce.
35. Nunc vide tu qui Celsi scriptum legis,an non eo spectent haec ejus verba ^Aggrefstilli suam usque a primis impostoribus & erroni-bus repetere originem , obscuras , anctpites , tene-bris obvolutas voces in testimonium proferunt .Occulta enim sunt , nec a multis noscunturhaec nomina : nobis tamen non. sunt ambiguaesignificationis , quamvis usurpata ab iis qui anostra religione alieni sunt. Sed a Celso nescioquomodo rejici possint, cum quid in illis am-biguum sit non ostendat : attamen si voluissetJudaeorum ab Abraham e jusque nepotibus or-tos fe , ut putat , insolenter jactantium genea-logiam candide impugnare , quaecumque hucpertinent in medium afferre debuit, & stabili-ta primum quae sibi probabilior visa est sen-tentia; , postea aperta? sibi veritatis viribus ra-tionibusque eam confirmantibus errorem conte-
Tom. I.
3 Qtue apud solas Judaeos invenitur . ) Falsum . Hebraorumenim lingua Syrorum est dialectus, & proinde Syriaca dici po-test. Quare nomina ista Abraam, Isaac, Jacob sunt pura putaSyriaca. Quod Origenem ignorasse mirum videtur.
b Exterminavit e sua Republica , &c. ) Lib"o secundo DeRepub. p. 379. &c. Non igitur , inquam , five Homeri , sivealterius cujufpiam foeta crassus ille error admittendus -est, qui
in explicanda deorum natura tanta dementia abripitur , &e.Et lib. 3- P a 5 ; 3 » 9 - Non ergo vel Homeri vel quorumlibet poe-tarum diBa de cius hujusmodi ampleßemur ,
Tunc vero, effuse divis efl risus obortus[/ulcanum quum tegre fe conspexere serentem .
Vide lib. io. p. 6 05. Theodoret. Serm. 2. De Principio . Quidenim Homerica poefi jucundius ? Quid ejus dulciloquiosuavius i