C O N T R A C E L S U M, LlB. IV 28$.:

Gen, ai,«. 43 ' Cum nobis objicit absurdam & intempe-,

stivam liberorum procreationem , intelligit sine:Oea. 4 .8. dubio Abraam & Saram , quamvis illos nonnon nominet : cum autem fratrum insidias ; refpicit aut ad Cain insidias Abelo molientem ,Gen. 27.41. aut a d Jacob insidiantem Elavo : cum patristristitiam ; indicat ■ fortasse tristitiam Ifaaci deJacob peregrinatione , fortasse etiam tristitiamJacobi significat , propter Joseph in AigyptoGea. 18. a. venditum : cum matrum dolos -, Rebeccam opi-nor "Otari curantem , ut Ifaaci benedictionesnon in Efau, led in Jacob cadant. Attamen sidicamus Deum in iis omnibus liiam interpo-suisse operam > quid absurdi facimus ? cum no-bis pro certo sit illius ab iis nunquam disce-dere divinitatem , qui illi honesta vita con-stanter adhaerescunt. Subsannat etiam divitias aGfa.50.4j. Jacob apud Laban comparatas ■- ignarus quo spe-ctet istud : Erant oves Laban ignobiles , Jacobiautem nobile* ? additque Deum suis dedisse filiisI. Car. IO. a s e ^ os ' oves camelos . Sed non videbat heceu. omnia in figura contigisse illis ; scripta autem es-

se propter nos , in quos fines foculorum devene-runt.. Propter nos , inquam , apud quos varii... mores, nobiles fiicti, a Verbo Dei reguntur ,& dantur in possellionem ei qui figurate vo-catur Jacob . Nam quae de Laban & Jacobscripta sunt , significabant eos qui sunt e gen-tibus fidem in Christum amplexi.

44 ' At Celsus a mente scripturarum longeGen '6 15 rernotus ait Deum puteos etiam justis dedisse .

Nec enim observavit justos non comparare si-bi foveas , sed fodere puteos & alte in terraquaerere poculentarum aquarum scaturiginem ;quippe qui figurate accipiunt praeceptum hoc:Bibe aquas ex Vafis tuis : & e puteorum tuo-Erov. 5.15. rum fonte; ne superefsundantur aqua e sonte tuo,f sed aqua tu<c in tuas plateas deriventur . Habe-

to eas solus , & nemo alienus fit particeps tui .Saepe veris historiis scriptura utitur , ut resmajoris momenti altiorilque consilii significet .Hujusmodi sunt quae de puteis , de conjugiis ,de variis justorum uxoribus memorantur; quaeomnia opportunius explicaverit, qui commen-tarios in illa componet. Puteos autem a justisOf--.r6.i;. fuiste elaboratos , ut in Genesi scriptum est ,indicio sunt putei illi admirabiles, q U j a apudAfcalonem ostenduntur , quique ob insolitamdiverfamque a reliquis puteis formam memo-fia digni iunt . Quod ad uxores legitimas &ancillas attinet , id quoque fenlu tropologicoesse accipiendum , non inventum nostrum est,sed id docuere sapientes qui ante nos suerunt.Horum, unus auditorem erigens ad tropologiasGaixt.^.zi. loquitur •' Dicite mihi vos qui legem legitis,legem non intclligitis ? Scriptum est enim , quo-niam librabam duos filios habuit, unum de an-cilla &, unum de libera : sed qui de ancilla se-cundum carnem natus est : qui autem de libera ,per repromisfionem : qua sunt per allegoriam di-£la : bac enim sunt duo testamenta . ZJnum qui-dem a monte Sina , in servitutem generas 5 qua.Gula. 4. e st ^igar : Et paulopost •• illa autem qua sur-16 • s um est Jerusalem , libera est , qua est mater no-stra. Et quisquis voluerit in manus siimere adGalatas epistolam , sciet qua ratione per alle-

goriam-explicanda sint quL de legitimis tuto-ribus & ancillis narrant scripturas , qua; quodcorporeum, esse videtur in actionibus eorumqui hasc fecerunt , id nolunt nos .imitari ; sedquod spiritale est , ut loqui amant Jesu Apo-stoli.

45- Jam Celsus , cum illam auctorum divi-na scriptura; sinceritatem , qua ne inhonesta rquidem distimulant , probare debuisset & ca- : ;dem induci ad credendum cstcra & prodigio- .siora non fuisse conficta, contrarium facit, & .quod de Lot ejufque filiabus refertur , nec li-.terali nec spiritali sensu investigato, -illud Tbie- -steis facinoribus immanius esse pronunciat . At _

vero nihil necesse est nunc dicere , quid bac e '"historia sensu tropologico accepta doceat,- utnec quid Sodoma, aut quid, sermo Angelorumad eum qui inde servatus est > dicentium : Tffp-li respicere post tergum , nec stes in omni circaregione ; sed in monte salvum te fac , ne & tusimul pereas , nec quid Lot , nec quid uxor .ejus in columnam falis conversa eo quod postse respexerat : nec quid ejus filiae inebriantes -patrem , ut ex illo matres fierent . Attamen . Filiarumqua; magis in hac historia videntur offendere Lot cumpaucis emolliamus. Ipsi Grarci quassiernnt qua?-P^ l .® u £ ou *honorum, & malorum , & indifferentium na-- tant jj| umtura sit : & qui eorum melius rem assecuti .excusatur.sunt, bona & mala docuerunt sita esse in solovoluntatis proposito; id autem esse proprie in-differens quod electum non est a voluntate ,

& quo prout voluntas -utitur bene aut male »laude aut vituperio digna est . Jam vero ubide indifferentibus agunt, inter ea recensent cumfdia concubitum, quamvis id in constitutis ci-vitatibus fieri non oporteat . Atque ut osten-dant illud die indifferens , ponunt lapientemsolum , toto humano genere exstincto , cum ,sola sua filia relictum esse superstitem, & qua;- .runt liceret-nc sapienti cum filia concumbere ,,ut ne totum hominum genus periret. An hasc,-recte disterentur a Grascis & a spectabili apudipsos b Stoicorum secta comprobabuntur 5 & . bpuellae, qtiX de mundi conflagratione audierantnec tamen plene intellexerant , qua; flammisurbem suam & agros abluintos videbant, qua;in se solis & patre relictum esse putabant ge-neris humani seminarium, si hac opinione per- ;mota? mundi farcire ruinas voluerint, pejoreserunt illo Sapiente , qui , ut Stoici ponunt ,pereunte mundo posset nullo crimine cum sua Eide Eo-filia liberis operam dare ? Sito nonnullos suis- n l’ 1 - y- l/ ‘se quibus offendiculo esset istud filiarum Loconsilium , quique nefarium judicarent quodfecerunt, & ex illo incesto concubitu dicerent-,exortas suisse duas exeeratas gentes Moabita-rum & Ammonitarum . Et revera istud divi-na scriptura nec aperte probat uspiam ut re-cte factum . nec ut male factum reprehendit& improbat . Sed utcumque se habet , tropo- ,logico sensu explicari , & aliquo modo excu-sari potest.

46. Memorat etiam odium, Efau opinor con- Gen -'-’ !Atra Jacob, Efau illius, quem scriptura ut ma-lum hominem repraffentat . Deinde invehiturin Simeon & Levi, quod vim sorori sua a fi- Gen.

lio

a ^4]>ud Ascalonem . ) Forsan Origenem istos puteos vidit , indifferens quii suat nuptite & liberorum educatio . Tbeodoret.

eum in Palsßinam peregrinatus est, .ubi presbyterii honore di- Serm. 1 1. De virtute aHiva. dt Stoici media quadam via tn-

gnatus est • cesserunt . Conjuffa enim ac liberor um susceptionem , inter tn-

b Stoicorum. ) Clem. Alex. Strom. 2. Juxta Stöitos differentia recensuerunt. Spencer.